Кіріспе

1898 жылы Атлантика мұхитындағы 2-санатты дауыл. Уиндвард аралдары даулы – 1898 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымының қыркүйек айының басындағы Кариб теңізінің шығыс аралдарында құйындар тудырған, күшті және жойқын дауыл. Бұл дауылдың салдарынан шамамен 392 адам қаза тапты. Барбадос және Сент-Винсент аралдарындағы қираулар ауқымды болды.

Метеорологиялық тарих

АҚШ-тың ауа райы бюросы шығарған "Айлық ауа райы шолу" журналында 1898 жылдың қыркүйек айындағы ең маңызды метеорологиялық оқиға деп сипатталған. 1993 жылы Ұлттық климаттық деректер орталығы жариялаған тропикалық циклонның тарихи жолдарының жинағында дауыл 5 қыркүйекте Кабо-Вердеден оңтүстікке қарай басталып, дамығандығы көрсетілген. 1996 жылы дауыл сарапшысы Хосе Фернандес Партагас жасаған 1898 жылғы Атлантикадағы дауыл маусымын талдау, қолда бар бақылаулардың жетіспеуіне байланысты 1993 жылғы жолға түзетулер енгізбеді. Дауыл алғаш рет Ұлттық дауыл орталығының Атлантикадағы дауылдар базасында 5 қыркүйекте, 1898 жылы тропикалық дауыл ретінде тіркелді, оның ең жоғары күшті жел жылдамдығы шамамен бағаланды. Базада дауыл батысқа қарай жылжуда, желдің жылдамдығы біртіндеп артып, 6 қыркүйекте Атлантиканың орталық бөлігінде дауыл күшіне жеткені көрсетілген. 9 қыркүйекте шамамен түскі уақытта француздық "Турни" баркасы дауылға тап болды. Кеме шамамен 985 мбар (hPa; 29.1 inHg) ең төменгі барометрлік қысымды тіркеді, бірақ кейінірек кеменің барометрін бағалау кезінде құралдың қысымды шамамен 8 мбар (hPa; 0.25 inHg) төмен бағалағаны анықталды. Алайда, RMS талдауы осы дауыл жолын жоққа шығарды, оның орнына дауылдың Пуэрто-Рико мен Виндуард аралдары арасында солтүстікке қарай жылған жолын көрсетті. Көптеген жаңбырларға қарамастан, ауа қысымы бірнеше күн бойы тұрақты болды. 10 қыркүйекке дейін дауылдың жақындап келе жатқаны нақты болмады, содан кейін алынған байқаулар Барбадостың оңтүстік-шығысында тропикалық циклонның бар екенін және ауа қысымының тез төмендегенін көрсетті. Жауап ретінде АҚШ-тың ауа райы бюросы Кіші Антиль аралдарындағы бюро станцияларына дауыл туралы ескертулер жіберіп, оларға өздерінің құзыретіндегі адамдарға ескертулер таратуды тапсырды. Дауылды бақылауды қолдау үшін Кариб теңізі бойынша қосымша хабарламалар жіберілді. АҚШ-тың ауа райы бюросының алғашқы болжамдары дауылдың күші арта отырып, солтүстік-батысқа қарай баяу жылғанын көрсетті. Дауылдың әсері Барбадостың барлық аймақтарында сезілді, бірақ ең ауыр зардаптар аралдың шығыс және оңтүстік бөліктерінде болды. Қосымша зәкірлермен бекітілген Карлайл шығанағындағы бірнеше кеме зәкірден ажыратылып, дауылдан теңізге шығып, Бриджпорт маңындағы және батысқа қарай Сент-Винсент маңындағы рифтерге тіреліп қалды. Бес кеме теңіз түбінде сүйреліп, желкендерін жоғалтып, 15 сағат бойы Джорджтаунға, Сент-Винсентке жақын жағаға дейін жүзіп келді. "Грейс Линвуд", "Лапланд" және "Лоандо" кемелерінің экипаждары Сент-Винсент рифтеріне соққаннан кейін құтқарылды. "Флоренс", "Флоренс Б. Парр", "Кейт Флоренс" және "Ловдал" кемелері теңізге шығып, одан кейін хабарламалар түспеді. "Кампания", "Эльмо", "Оушен-Трейлер" және көптеген баржалар Бриджпорт маңындағы рифтерге жағаға шығып, толығымен жоғалды деп есептелді. Кішкентай кемелерді қатты толқындар қиратты. Бриджтаун кемежайының бір бөлігі қатты теңізден қирап, толқындар қала көшелеріне құлады. Дауыл көшелерді өтпейтін етіп, көлік және трамвай қызметін тоқтатты; Бриджтаун трамвай қызметі 12 қыркүйекте шектеулі көлемде қайта жаңғыртылды. Бриджтаун маңындағы аудандарда көптеген зардаптар болды, ағаштар сындырылып немесе түбірлерімен бірге жұлып алынды, ағаштан жасалған үйлер қирады. Күшті жел мыңдаған телефон бағаналарын құлатып, аралдың барлық телефон жүйесін істен шығарды. Сент-Майкл және Беллвилл де қатты зардап шекті, The Times оларды "толығымен қиратылған" деп хабарлады. Сондай-ақ, қант шаңырағы да елеулі шығынға ұшырады.

Сент-Винсент және Сент-Люсия

Сент-Винсент пен Сент-Люсияда Барбадосқа ұқсас ауыр зардаптар тіркелді. Дауылдың жақындасуына 20 сағат қалғанда, күшті толқындар Сент-Винсент жағалауына жақындады. 10 қыркүйекте сағат 15:00-ге қарай Сент-Винсентте ауа қысымының төмендеуі дауылдың жақындап келе жатқанын көрсетті, соның салдарынан дауыл туралы ескерту таратылды. 11 қыркүйекте Сент-Винсентте қатты жел соғып, ағаштарды құлатты және телекоммуникация желілерін бұзды. Дауылдың желдері сағат 13:00 мен 14:00 аралығында ең күшті болды, ал дауылдың әсері сағат 15:00-ге дейін басылды. Сент-Винсент ботаникалық бағының кураторы Х. Пауэлл желдің жылдамдығы жеткенін бағалады. 11 қыркүйекте сағат 9:00-ден 12:00-ге дейін Ботаникалық бақта жаңбыр мөлшері тіркелді; дауылдың барлық кезеңінде Сент-Винсентке жауған жаңбыр мөлшері шамамен бағаланды. Пауэлл 1886 жылғы бұрынғы дауылды Сент-Винсенттегі 1898 жылғы дауылмен салыстырғанда "қанағаттандырылмаған 'балалар ойыны'" деп сипаттады, ал кейбір тұрғындар дауылды 1831 жылғы маңызды дауылға қарағанда "әр жағынан да қиратушы" деп айтты. Сент-Винсенттегі қаза болғандардың саны жүздегенге жетті; RMS талдауы шамамен 200 адамның қаза тапқанын, ал New York Times шамамен 300 адамның қаза тапқанын хабарлады. 6000-ға жуық үй қирады немесе жөндеуге келмейтіндей зақымдалды, нәтижесінде шамамен 20 000 адам үйсіз қалды. Аралдың көптеген шіркеулері мен капеллалары қирады, көптеген ағаштар құлатылды. Ботаникалық бақтағы ірі ағаштардың көбі құлатылды. Дауылдың бастапқы кезінде солтүстік желге төтеп берген үйлер мен ағаштар, кейіннен соққан қарсы желдің салдарынан қирады. Дауылдан жауған ауыр жаңбыр тау беткейлерінде су тасқынына әкеп соқты, соның салдарынан толық ауылдар мен меншіктер қирады. Кингстаундағы кемелер күшті толқындардан қирады. Сент-Люсиядағы зиянның көп бөлігі су тасқыны мен көшкіндерге әкелген он сағаттық жаңбырдың нәтижесінде туды. Сент-Люсиядағы аңғарлар су жиналғаннан кейін уақытша көлге айналды. Сент-Люсиядағы қатты жаңбырдан туған көшкін аңғардың бір бөлігіндегі үйлерді жапты. Кастрис порты күшті толқындардың салдарынан ауыр зақымдарға ұшырады.

Басқа жерлер

Уильям Б. Стокман, АҚШ-тың Ауа-райы бюросының болжаушысы, Ямайканың Кингстон қаласындағы Вест-Индия ауа-райы қызметінің басшылығымен жұмыс істеп, 10 қыркүйекте дауылды көрсететін ауа-райы туралы мәліметтер алғаннан кейін Сент-Пьер (Мартиника), Сент-Китс және Сент-Томас қалаларында дауыл сигналын көтеруге бұйрық берді. Испания кемелері дауыл туралы хабарлама алғаннан кейін Сан-Хуаннан (Пуэрто-Рико) атқанын кешіктірді. Барбадос, Сент-Люсия және Сент-Винсенттен тыс Кіші Антиль аралдарындағы әсерлер салыстырмалы түрде аз болды және толқыны бар теңіздермен және қатты жаңбырмен шектелді. Гренадиндерде Бекиадан басқа жерлердегі әсерлер аз болды, Бекиа Сент-Винсенттің оңтүстігінде орналасқан. Күннұсқаулы жаңбырлар және жаңбырлар басқа да Желді аралдарға тарады, жаңбырдың жалпы мөлшері Гренадада және Доминикада тіркелді. Гваделупадағы Трои-Ривьердегі көшкін екі үйді жапты, нәтижесінде тоғыз адам қаза тапты. "Мари Стелла" кемесі Гояве маңында құлап, Гваделупа маңында тағы тоғыз адамның өліміне себеп болды. Дауыл Сент-Китс аралынан көп зиян келтірмей өтті. Басетерредегі желдің ең жоғары жылдамдығы 12 қыркүйекте тіркелді. Сент-Китсте 12 қыркүйектің таңынан 13 қыркүйектің таңына дейін жауған жаңбыр мөлшері болды; Антигуада да шамамен сондай мөлшерде жаңбыр жауды. Невисте дауыл кезінде жаңбыр жауды, ал Монтсерратта 48 сағат ішінде жаңбыр жауды. "Флуминенс" кемесі 18 қыркүйекте Нью-Йорктен шыққаннан кейін Барбадосқа дауыл кездесуінен зардап шеккен күйі келді. Партагас кеме дауылға Кейп Хаттерас пен Бермуда арасында тап болған болуы мүмкін деп болжады. 19 қыркүйекте "Осорно" кемесі Бордодан Нью-Йоркке жол тартқанда дауылға тап болған болуы мүмкін, 24 сағат бойы қатты желге тап болды. Бір экипаж мүшесі суға шайылып, батып кетті.