Дат фольклорисі Бенгт Хольбек және ертегілерді түсіндіру әдістемесі
Bengt Holbek
Бенгт Хольбек (1933-1992) – даниялық фольклоршы, «Ертегілерді түсіндіру» авторы. Ертегілерді зерттеудегі маңызды еңбектері, өмірі мен білімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық фольклоршы Бенгт Холбек (1 сәуір 1933 – 27 тамыз 1992). Ол «Ертегілерді түсіндіру» (1987) атты ертегілерді зерттеудегі маңызды еңбектердің бірін жазды.
Danish folklorist
Bengt Holbek (April 1, 1933 – August 27, 1992) He wrote one of the definitive works of fairy tale scholarship entitled Interpretation of Fairy Tales (1987).
Өмірбаян
Бенгт Кнуд Холбек 1933 жылғы 1 сәуірде Копенгагенде дүниеге келді және он баланың төртіншісі болды. Оның әкесі Ханс Холбек – азаматтық инженер, ал анасы Эльзебет аталды. Ол Орхолмда өсті және 1951 жылы Лингби мемлекеттік мектебін бітірді. Холбек Копенгаген университетінде дания және латын тілдерін оқыды, соңында 1962 жылы солтүстік фольклоры бойынша магистр дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін Дания фольклорлық мұрағатында мұрағатшы болып жұмыс істеді. 1968 жылы ол сондай-ақ Норд фольклоры институтының директоры болып жұмыс істей бастады, ол 1972 жылға дейін осы қызметте болды. 1970 жылы ол өзі бітірген фольклор кафедрасында Копенгаген университетінде доцент болды. 1972 жылға қарай ол толық уақытты профессор атанды. Ол 1987 жылы «Ертегілерді түсіндіру» тақырыбындағы докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды.
Bengt Knud Holbek was born 1 April 1933 in Copenhagen and was the fourth of ten children. His father, Hans Holbek, was a civil engineer and his mother was named Elsebeth. He grew up in Ørholm and graduated from Lyngby Statskole in 1951. Holbek studied Danish and Latin at the University of Copenhagen, and eventually earned a M. A. in Nordic Folklore in 1962. After graduating, he worked as an archivist at the Danish Folklore Archives. In 1968 he also began work as the director of the Nordic Institute of Folklore, a post which he held until 1972. In 1970 he became an assistant professor at the University of Copenhagen within the folklore department which he himself had graduated from. By 1972, he had been made a full time professor. He received his Ph. D. in 1987 after defending his doctoral thesis, The Interpretation of Fairy Tales.
Ертегілерді түсіндіру
Холбектің 1987 жылғы «Ертегілерді түсіндіру» еңбегі ертегілерді талдауға арналған әдіс-тәсілді сипаттайды және оны Эвальд Танг Кристанен 19-ғасырдың ортасында жинаған бес даниялық шаруаның репертуарындағы ертегілерге қолданады. Қысқасы, Холбек ертегілерді ертегіде шешілетін үш негізгі қақтығысты келістіруге көмектесетін бес «қимылға» бөлуге болатынын айтады. Бұл қақтығыстар – «жастар» мен «ересектер», «төмен дәрежедегілер» мен «жоғары дәрежедегілер», сондай-ақ «еркек» пен «әйел» арасындағы қақтығыстар. Олардың арақатынастары көбінесе текше түрінде бейнеленеді. Бір текше елестетіп көріңіз: сол жағына жастық шақ, оң жағына ересек шақ, төменгі жағына төмен дәреже, жоғарғы жағына жоғары дәреже, алдыңғы жағына еркек, артқы жағына әйел орналастырыңыз. Холбек пікірінше, ертегіні халықтық әңгімелерден ерекшелендіретін ең маңызды нәрсе – ертегінің некемен аяқталуы. Оның анықтамасына сәйкес, егер қарастырылып отырған әңгімеде неке болмаса, ол ертегі емес. Ертегінің басында басты кейіпкер, ол еркек немесе әйел болуы мүмкін, әдетте төмен дәрежелі, үйленбеген жас адам ретінде басталады. Бұл адам әдетте жоғары дәрежелі, үйленбеген жас адаммен қарым-қатынасқа түседі және өз құндылығын дәлелдеу үшін сынақтардан өтуі керек, осылайша сүйіктісіне лайық болу үшін жоғары дәрежеге жетеді. Осы кезде кейіпкерлер текшенің төменгі жағынан жоғарғы жағына қарай жылжиды. Әңгіме барысында кейіпкерлер балалықтан ересекке айналады, жастықтан ересекке өтеді. Кейіпкерлер текшенің сол жағынан оң жағына жылжиды. Еркек пен әйел арасындағы қақтығыс басты кейіпкер мен оның сүйіктісі арасындағы некемен шешіледі, бұл текшенің алдыңғы және артқы жағындағы кеңістікті маңызсыз етеді.
Holbek's 1987 Interpretation of Fairy Tales details a method for use in the analysis of fairy tales and applies it to the tales found in the repertoires of five Danish peasants collected by Evald Tang Kristensen in the mid 19th century. In brief, Holbek posits that fairy tales can be broken down into five "moves" which work to reconcile the three main tensions which are addressed by the fairy tale. These tensions are those between "youths" and "adults", those of "low status" and those of "high status", and "male" and "female". The relationships between these are frequently represented on a cube. Imagine a cube, place youth on the left, adulthood on the right, low status on the bottom, high status on the top, male on the front and female on the back. It is Holbek's estimation that one of the most important things that distinguish the fairy tale from the more general category of folktale is the fact that the tale ends with a marriage. By his definition, if the tale one is considering does not involve a marriage, it is not a fairy tale. At the beginning of a fairy tale, the protagonist, who can be either male or female, generally starts out as an unmarried youth of low status. This person generally becomes involved with an unmarried youth of high status and must undergo trials in order to prove their worth, thereby attaining high status so as to be worthy of their lover. Here the characters move from the bottom of the cube to the top of it. Over the course of the tale, the characters also cease to act as children and pass from the sphere of youth to the sphere of adulthood. The characters move from the left half of the cube to the right. The tension between male and female is negotiated at the end by the marriage between the protagonist and their lover, rendering the space between the front and back of the cube irrelevant.