Кіріспе

Мұхаммедтің сахабасы Абдалла ибн Салам (عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ), туған аты Әл Хусейн ибн Салам, Ислам пайғамбары Мұхаммедтің сахабасы және ислам дініне өткен яһуди. Ол Сирияны басып алуға қатысты, бірақ Мединеде дүниеден озды.

Алғашқы жылдар

Ислам деректеріне сәйкес, Абдулла ибн Салам Ясрибте тұрған еврей, ол Жүсіптің ұрпағы саналатын Бану Кайнука тайпасына жататын. Ол қала тұрғындарының арасында, оның еврей болмағандарының да ішінде, зор құрмет пен ықыласқа ие болды. Абдулла ибн Салам ізгілігімен, тура мінезімен, адалдығымен және дінге берілгендігімен танымал еді. Ол бейбіт өмір сүрді, бірақ уақытын өткізуде ұйымдасқан, мақсатты және салмақты болды. Әр күні белгілі бір уақытта ол синагогта ғибадат ететін, сабақ беріп, уағыз айтатын.

Содан кейін ол бақтасында құрма ағаштарына күтім жасап, оларды кесіп, тозаңдатумен айналысатын. Одан кейін дінін тереңірек түсіну үшін Тораны зерттеуге кірісетін. Оның айтуынша, ол Тораның бұрынғы пайғамбарлардың хабарларын толықтыратын пайғамбардың келуі туралы айтатын нақты бір аяттарына ерекше назар аударған. Сондықтан Абдулла ибн Салам Меккеде пайғамбардың пайда болуы туралы хабарды естігенде дереу қызығушылық танытты. Ол Тораның белгілі бір аяттарында тоқталып, барлық бұрынғы пайғамбарлардың хабарларын толықтыратын пайғамбар туралы жаңалықтарды ұзақ ойлайтын. Ол қанша оқыса, соғұрлым Меккедегі өз халқының арасында пайда болған Мұхаммедтің сол күткен пайғамбар екеніне көз жеткізді.

Абдулланың дінге айналуы

622 жылы Мұхаммед Меккеден Мединеге кетті. Ол Мединеге жеткенде Кубада тоқтады. Сонда бір адам қалаға асығып келіп, адамдарға Мұхаммедтің келгенін жариялады және, әйелдеріне: "Тәте, ол шын мәнінде Мұсаның бауыры, Аллаға ант етемін, оның дінін ұстанады" деді деп айтты. Дәстүр бойынша Абдулланың ерте өмірі оның өзінің сөздерімен баяндалған:

Құранда

Хабарға қарағанда, Құран Абдулла ибн Саламды тікелей атамайды, бірақ былай дейді: «Айтыңыз: "Егер Құран Алладан келген болса, ал сендер оған сенбесеңдер, ал Израиль ұлдарының бір куәгері осыған ұқсас нәрсеге куәлік етіп, иман келтіргенде, ал сендер тек мақтаншылдық таныттыңдар, не ойлайсыңдар?" Шын мәнінде, Алла әділетсіздік жасайтындарды жолға салмайды» (Құран, 46:10). Тафсир әл-Жалалайн осы аятты түсіндіргенде, аяттағы «куәгер» Абдулла ибн Саламға қатысты екенін айтады.

Абдуллаға берілген уәде

Абдулла ибн Салам тірі кезінде жұмаққа кіретініне уәде алған алғашқы мұсылман болды. Хадисте бір күні Мұхаммед (с.ғ.с.) өзінің ең жақсы сахабаларымен отырғанда: "Жер бетінде де, жұмақта да жүретін бір адамды көргілеріңіз келе ме?" деді. Сахабалардың әрқайсысы үнсіздікпен Мұхаммедке (с.ғ.с.) қарады, ол өздерінің есімдерін айтады деп үміттенді. Мұхаммед (с.ғ.с.) алысқа нұсқады, және сахабалар Абдулла ибн Саламға қарағанын көрді.

Өлім

Ол 663 жылы қайтыс болды.

Мұсылман еместер

Мұхаммед Мединеге келгеннен кейін бірден ислам дініне кірген деген мәлімдемелер болғанымен, кейбір мұсылман емес ғалымдар Ибн Саламның 630 жылы дін қабылдағанын көрсететін басқа мұсылман деректемелеріне көбірек сенім білдіреді.