Қантамырлық алдыңғы ишемиялық көру жүйкесінің зардап шегуі және уақытша артерит
Arteritic anterior ischemic optic neuropathy
Артериялық алдыңғы ишемиялық көру жүйкесінің ауруы (AAION) – жасқа байланысты қан тамырларының қабынуынан туындаған көру қабілетінің жоғалуы. Анықтама, себептері мен белгілері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артериттік алдыңғы ишемиялық оптикалық нейропатия (ААИОН немесе артериттік ААИОН) – уақытша артериит (сонымен қатар алып клеткалы артериит) кезінде көру қабілетінің жоғалту себебі. Уақытша артериит – орташа мөлшердегі қан тамырларының қабыну ауруы, ол көбінесе жас ұлғайғанда пайда болады. ААИОН уақытша артериитпен ауыратын науқастардың шамамен 15-20 пайызында кездеседі. Көз нервтерін қамтамасыз ететін қан тамырларының зақымдануы нервке жеткіліксіз қан ағызуға (ишемияға) және одан кейін көз нерві талшықтарының өліміне алып келеді. ААИОН жағдайларының көпшілігінде көру қабілеті бірінші кезекте бір көзге толықтай жоғалады. Егер уақытша артериитке ем жасалмаса, екінші көз де 1-2 апта ішінде көру қабілетін жоғалтуы мүмкін. Артериттік АИОН алдыңғы ишемиялық оптикалық нейропатияның жалпы санатына жатады, оған артериттік емес АИОН да кіреді. АИОН – көзге төтенше жағдай саналады, қалған көру қабілетін сақтау үшін дереу емдеу қажет. 2009 жылдың наурыз айында жарияланған жан-жақты мақалада артериттік және артериттік емес ишемиялық оптикалық нейропатия туралы соңғы ақпараттар, соның ішінде алдыңғы (ААИОН және НААИОН) және артқы (АПИОН, НАПИОН және хирургиялық) түрлері сипатталды.
Arteritic anterior ischemic optic neuropathy (AAION or arteritic AION) is the cause of vision loss that occurs in temporal arteritis (aka giant cell arteritis). Temporal arteritis is an inflammatory disease of medium sized blood vessels that happens especially with advancing age. AAION occurs in about 15 20 percent of patients with temporal arteritis. Damage to the blood vessels supplying the optic nerves leads to insufficient blood supply (ischemia) to the nerve and subsequent optic nerve fiber death. Most cases of AAION result in nearly complete vision loss first to one eye. If the temporal arteritis is left untreated, the fellow eye will likely suffer vision loss as well within 1–2 weeks. Arteritic AION falls under the general category of anterior ischemic optic neuropathy, which also includes non arteritic AION. AION is considered an eye emergency, immediate treatment is essential to rescue remaining vision. An exhaustive review article published in March 2009 described the latest information on arteritic and non arteritic ischemic optic neuropathy, both anterior (A AION and NA AION) and posterior (A PION, NA PION, and surgical).
Симптомдары
ААЙОН диагнозын қоюға көмектесетін уақытша артериттің бірнеше конституциялық белгілері бар, мысалы, жақ бұлшық еттерінің клаудикациясы (жақ бұлшық еттерінің спазмдары), бас терісінің сезімталдығы, қасақана салмақ жоғалту, шаршау, миалгиялар және тәбет жоғалту. Дегенмен, көптеген жағдайларда ешқандай белгі байқалмайды. ААЙОН-ды анықтауға көмектесетін үш қан сынағының көрсеткіштері жоғарылайды: эритроциттердің шөгу жылдамдығы (ЭШЖ), С реактивті белок (СРБ) және тромбоциттер саны (тромбоцитоз). Ревматикалық полимиалгия деп аталатын туысқан аурудың 15 пайызында гигант жасушалы артерит кездеседі.
There are several constitutional symptoms of temporal arteritis that may aid in diagnosis of AAION such as jaw claudication (spasms of the jaw muscle), scalp tenderness, unintentional weight loss, fatigue, myalgias and loss of appetite. However, many cases are asymptomatic. There are also elevations in three blood tests that help identify AAION: erythrocyte sedimentation rate (ESR), C reactive protein (CRP) and platelet count (thrombocytosis). A relate rheumatic disease called polymyalgia rheumatica has a 15 percent incidence of giant cell arteritis.
Диагностика
Дұрыс диагноз қою өте маңызды, себебі бір көздің кенеттен соқыр болуы көбінесе бірнеше күн ішінде екінші көздің де соқыр болуына алып келеді. Емдеу одан әрі зақымданудың алдын алуға көмектеседі (төменде қараңыз). 50 жастан асқан және артериялық емес алдыңғы ишемиялық нейрооптопатия (АИОН) диагнозы қойылған кез келген науқастан жоғарыда аталған жалпы белгілер туралы сұрау қажет. Сонымен қатар, 75 жастан асқан АИОН науқастарына, олардың жағдайына қарамастан, қанды тексеру жүргізу жиі қажет.
Prompt diagnosis is critical, since the sudden blindness in the one eye is often followed, within days, by similar sudden blindness in the second eye. Treatment may prevent further damage (see below). Any patient diagnosed with non arteritic AION over the age of 50 must be asked about the constitutional symptoms mentioned above. Furthermore, AION patients over the age of 75 should often be blood tested regardless.
Емдеу
ААЙОН-ға одан әрі зақымданудың алдын алу үшін кортикостероидтермен шұғыл және маңызды араласу қажет, емдеу курсы ұзаққа созылады. Бұл емнің өзі мәселелі болғанымен, емдемеу екі жақты соқырлыққа және инсультқа әкеледі. Қазіргі уақытта жүйкені қорғау (нейроқорғау) немесе көру жүйкесіндегі жаңа талшықтарды жаңарту жолдарын іздеу бойынша көптеген зерттеулер жүргізілуде.
AAION requires urgent and critical intervention with a very long course of corticosteroids to prevent further damage. While this treatment is in itself problematic, non treatment leads to bilateral blindness and strokes. There is much research currently underway looking at ways to protect the nerve (neuroprotection) or even regenerate new fibers within the optic nerve.