Кіріспе

Британдық қысқа қашықтыққа арналған ұшақ, 1946–1967 жылдары өндірілген.

De Havilland DH.104 Dove – de Havilland компаниясы жасаған және өндірген британдық қысқа қашықтыққа арналған ұшақ. Бұл жоба соғысқа дейінгі Dragon Rapide бипланының монопланға айналған жаңаруы болды. Ол Brabazon комитетінің баяндамасы бойынша пайда болды, онда авиакомпаниялар үшін қысқа қашықтыққа жүк тасымалдауға арналған ұшақтар қажеттігі айтылған. Dove ұшағы кең танылып, Ұлыбританияның соғыстан кейінгі ең сәтті азаматтық жобаларының бірі саналады, 1946 мен 1967 жылдар аралығында 500-ден астам ұшақ өндірілді. Корольдік әуе күштері Devon және Корольдік теңіз күштері Sea Devon сияқты бірнеше әскери түрлері қолданылды, сондай-ақ, осы типтің бірнеше шетелдік әскери күштерде де қызмет еткендігі белгілі. Әлемнің дамылмаған аймақтарында пайдалануға арналған Dove ұшағының ұзартылған, төрт қозғалтқышты нұсқасы Heron болды. Dove ұшағының үш қозғалтқышты, жаңадан жасалған түрі Австралияда de Havilland Australia DHA 3 Drover деп аталды.

Даму және жобалау

Dove ұшағын әзірлеу тобын Рональд Бишоп басқарды. Концепция бойынша, Dove соғыстан бұрынғы Dragon Rapide ұшағының жаңаруы ретінде әзірленді. Dragon Rapide-ден айырмашылығы, Dove-дың конструкциясы толығымен металдан жасалған. Redux арнайы металл жабыстырғыштарын кеңінен пайдалану өндіріс процесінде қадау қажеттілігін азайтты, соның салдарынан жалпы салмақ пен ауа кедергісі төмендеді. Dove ұшағының стандартты жолаушылар нұсқалары сегізден он бірге дейін жолаушы тасымалдаса, кабина операторларға жоғары және төмен тығыздықтағы орындықтарды ауыстыруға мүмкіндік берді. Әртүрлі мамандырылған модельдер басқа да мақсаттар үшін жасалды, мысалы, әуеден сурет салу, жедел жәрдем, және ұшқыштарды оқыту. Көліктік жүктерді тасымалдау үшін күшейтілген кабина едені пайдаланылды. Dove атқарушылардың көлігі ретінде де қолданылуы мүмкін, мұндай конфигурацияда ол бес жолаушыға арналған; атқарушы модель әртүрлі шетелдік клиенттердің арасында, әсіресе АҚШ-та танымал болды. Экипаж әдетте ұшқыш пен радиооператордан тұратын, бірақ екінші ұшқыш үшін жылдам ауыстырылатын екі ұшу басқару құрылғысын орнатуға болады. Ұшқыштар үшін Dove ұшудың оңайдығымен және тұрақтандыру сапасымен ерекшеленді. Dove үшін TKS мұзға қарсы жүйе қолданылды, ол қанаттар мен құйрықтың алдыңғы жиектеріне орнатылған металл жолақтар арқылы берілетін спирт негізді желеден тұрады. Dove-дың алғашқы өндірісі de Havilland компаниясының Хэтфилд зауытында жүргізілді, бірақ 1951 жылдан бастап ұшақтар компанияның Честер маңындағы Броутон зауытында құрастырылды. Соңғы данасы 1967 жылы тапсырылды. Dove және оның түрлерінің жалпы саны 544 ұшаққа жетті, олардың көп бөлігі Аргентина Әуе Күштері қолданды. LAN Chile компаниясы он екі данасын алды және олар 1949 жылдан бастап 1954 жылы АҚШ-тағы бірнеше шағын аймақтық әуе компанияларына сатылғанға дейін пайдаланылды. Jack Riley, осы типтегі ұшақтардың шетелдегі дистрибьюторы, АҚШ-тағы әртүрлі операторларға 50-ден астам Dove ұшағын сатты. Кейіннен De Havilland АҚШ-тағы сатуды тікелей өзіне алды, бірақ бұл типтің алғашқы коммерциялық табысына жете алмады. 30 Devon ұшағының алғашқы партиясы Корольдік Әуе Күштеріне тапсырылды және олар 30 жылдан астам VIP және жеңіл көлік ретінде пайдаланылды. Жаңа Зеландия Корольдік Әуе Күштері 1948 және 1954 жылдар аралығында 30 Devon ұшағын сатып алды, және олар 1970 жылдарға дейін VIP, экипаждарды даярлау және жеңіл көлік міндеттері үшін қызметте болды. АҚШ тіркелген екінші Riley Dove, N477PM 1967 жылы Швейцариядан Порт-Харкортқа жеткізілді, бірақ ол Биафраға жетпеді, себебі Алжир билігі тоқтатты. 2011 жылы бірнеше Dove және азаматтық Devon ұшақтары Ұлыбританияда, Канадада, Германияда және басқа да елдерде шағын коммерциялық фирмалар мен жеке ұшқыштармен пайдаланылды.

Нұсқалар

Dove 1: 11 жолаушыға арналған жеңіл көлік ұшағы. Екі De Havilland Gipsy Queen 70 3 поршенді қозғалтқышпен жабдықталған. Dove 1B: Dove Mk 1 ұшағы, екі Gipsy Queen 70 4 поршенді қозғалтқышымен жабдықталған. Sea Devon C Mk 20: Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері үшін көлік және байланысқа арналған нұсқасы. Dove 7: Dove 5 ұшағының жаңартылған нұсқасы, 11 жолаушыға арналған, екі Gipsy Queen 70 Mk3 поршенді қозғалтқыштарымен және қайта қарастырылған пилот кабинасымен жабдықталған. Carstedt Jet Liner 600: Carstedt Inc компаниясы (Лонг-Бич, Калифорния, АҚШ) жасаған Dove ұшағының модификациясы. Ұшақтар екі Garrett AiResearch TPE331 турбовинтомоторларымен жабдықталған. 18 жолаушыға сыйымды болу үшін фюзеляж ұзартылды. Тек алты ұшақ модификацияланып, біреуі әуедегі конструкциялық бұзу салдарынан жойылды. Riley Turbo Executive 400 / Riley Turbo Exec 400 / Riley Dove 400: Riley Aeronautics Corp компаниясы (АҚШ) жасаған Dove ұшағының модификациясы. Ұшақтар екі Lycoming IO 720 A1A тік сегіз поршенді қозғалтқышпен жабдықталған. Riley модификацияларында биіктеп созылған, қисайған вертикальды қанат пен руль болған, бірақ стандартты DH қанатын сақтағандары Riley Dove 2 деп аталды. 1960 жылдардың соңында Riley Aeronautics, Флорида штатындағы Форт-Лодердейл қаласындағы Executive Airport-та De Havilland Dove және Heron ұшақтарының ішкі бөлігін қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді.

Көркем шығармалар

Гавин Лайлдың "Шутинг Скрипт" атты шытырман оқиғалар романында де Хавилленд Dove маңызды рөлде ойнайды. G ARBH 1962 жылғы "Заңның қателескен қолы" фильмінде Питер Селлерстің Перли Гейтс кейіпкерінің жеке ұшағы ретінде көрсетілген. 1980 жылғы "Флэш Гордон" фильмінің басында саяхат агенті Дейл Арден және Нью-Йорк Джетс командасының ойыншысы Флэш Гордон де Хавилленд Dove ұшағына отырып, кейіннен доктор Ханс Зарковтың құпия зертханасының жанындағы жылыжайға құлайды. Апатқа себеп болған ауа райының өзгеруін Монго планетасының билеушісі Миң Қайырымсыздық бастады. Апат сахнасы 30 дюймдік Dove модельін кішкентай ландшафтқа құлату арқылы түсірілді. "The Crown" британдық телесериалының 2-ші маусымының 9-шы эпизодында Принц Филипп де Хавилленд Dove ұшағын ұшырып жатқан болып бейнеленген.