Кіріспе

Француз экономисі және профессоры Оливье Жан Бланшар (Olivier Jean Blanchard; 27 желтоқсан 1948 жылы туған) – француз экономисі және профессоры. Қазіргі уақытта Массачусетс технология институтының Роберт М. Солов атындағы экономика профессоры және Петерсон халықаралық экономика институтының C. Фред Бергстен аға ғылыми қызметкері. 2008 жылдың 1 қыркүйегінен 2015 жылдың 8 қыркүйегіне дейін Халықаралық валюта қорының бас экономисі қызметін атқарды. Бланшар Доминик Штраус-Канның қызмет мерзімінде осы лауазымға тағайындалды, ал оның орнын Морис Обстфельд басты. IDEAS/RePEc деректері бойынша, ол әлемдегі ең көп сілтеме жасалған экономистердің бірі. Бланшар сонымен қатар бакалавриат деңгейіндегі макроэкономика оқулығының авторы, ол қазірге дейін сегіз басылымда жарық көрді және бұл бакалавриат деңгейіндегі ең көп қолданылатын экономика кітаптарының бірі. 1989 жылы ол Стенли Фишермен бірлесіп аспирантура деңгейіндегі оқулық жазды, ол сол кезде кеңінен танымал болды.

Мансап

Бланшар 1970 жылы ESCP-ді бітірген. 1970 жылдан 1973 жылға дейін Париж Дофин университеті мен Париж Нантер университетінде экономика және қолданбалы математика бойынша аспирантура курстарын оқыды. 1977 жылы MIT-тен экономика ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады, содан кейін 1977-1983 жылдары Гарвард университетінде оқытушылық қызмет атқарды. Осыдан кейін ол MIT-ге профессор ретінде оралды. Оның макроэкономикадағы ғылыми қызығушылықтары ақша-кредит саясатының функциялары, спекулятивтік көпіршіктердің әсері, жұмыссыздықтың себептері және еңбек нарығының жалпы рөлі, коммунизмнен өткен елдерге тиетін әсерлер, сондай-ақ соңғы жаһандық қаржылық дағдарыстарға себеп болған факторларды қамтиды. 1998 жылдан 2003 жылға дейін Бланшар MIT экономика кафедрасының төрағасы болды. Бланшар макроэкономика саласында көптеген ғылыми еңбектер жариялаған, сондай-ақ бакалавриат және магистратура деңгейіндегі макроэкономика оқулықтарын жазған. 1987 жылы Нобухиро Кийотакимен бірлесіп, Бланшар жиынтық сұраныстың мультипликаторы үшін монополиялық бәсекелестіктің маңыздылығын көрсетті. Қазіргі таңдағы Жаңа Кейнстік макроэкономикалық модельдердің көпшілігі олар көрсеткен себептерге сүйене отырып, монополиялық бәсекелестікке негізделген. Ол Эконометрикалық қоғамның мүшесі және бұрынғы кеңес мүшесі, сондай-ақ Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі.

Халықаралық валюта қоры

Бас экономист қызметін атқарған кезінде Бланшар ХВҚ саясатын өзгертіп жаңартты. Ұлы дағдарыс кезінде Бланшар жаһандық фискалдық ынталандыруды қолдады. Дағдарыстан жайлап сақадану кезінде ол ынталандыру шараларын сақтықпен алып тастауға шақырды және сандық жеңілдетуді жақтады.

Қатаң қорғану мен ынталандыру туралы пікірталас

2010 жылы қаржы дағдарысынан кейін көптеген елдерде бюджет тапшылығы күрт өсті. Грекияда болғандай мемлекеттік қарыз дағдарысынан сақтану үшін үкіметтерді шығындарды қысқартуға және салықтарды көтеруге шақырған Вашингтон консенсусы экономистерінің ықпалымен әлемдік масштабта үнемдеу саясатына көшілді. 2010 жылдың маусым айында Оливье Бланшар мен ХВҚ-ның фискалдық мәселелер департаментінің директоры Карло Коттарелли «Дамыған экономикалардағы фискалдық түзетудің он қағидасы» деген мақала жариялады. 2011 жылы Пол Кругман Бланшардың «қатаң үнемдеу бағдарламалары экономикаға соншалық зиян келтіруі мүмкін, тіпті олардың өзіне-өзі зиян келтіруіне әкелуі мүмкін, соның салдарынан фискалдық жағдай нашарлауы мүмкін» деген пікірін айтқанын атап өтті. Кругман 2012 жылы «көп көлемде үнемдеу шараларын» енгізген елдердің барлығы экономикалық қиындықтарға тап болды, ал Бланшар «іс жүзінде өзінің қателігін мойындады» деп санайды.

Теңсіздік

Бланшардың ХВҚ-дағы (IMF) қызмет еткен кезінде Джонатан Д. Остри мен Энди Берг «теңсіздік тұрақты өсімге зиян келтіреді» деген тұжырымдарын жариялады. Қаржы дағдарысының салдары біртіндеп азайған сайын, тағы бір үрдіс – теңсіздіктің өсуі басымдыққа шығуы мүмкін. Теңсіздік әрқашан маңызды мәселе деп есептелгенімен, соңғы кездерге дейін ол макроэкономикалық дамуға елеулі әсер етеді деп қарастырылмаған. Бұл сенімге қазірде күмән туып отыр. Теңсіздіктің макроэкономикаға және макроэкономикалық саясатты жоспарлауға тигізетін әсері алдағы уақытта да біздің күн тәртібіміздегі маңызды мәселе болып қалатын болады. | Оливье Бланшар, Әлемдік экономикалық перспективасы, 2014 жылғы сәуір.

Оқулық

Бланшар макроэкономика саласында екі оқулықтың авторы: 1989 жылы аспиранттарға арналған, маңызды еңбек саналатын «Макроэкономика бойынша лекциялар» және «Макроэкономика» деп аталатын бакалавриат деңгейіндегі оқулық. «Макроэкономика» оқулығының бірінші басылымы 1996 жылы жарық көрді, ал 2021 жылы Pearson Education баспасынан оның сегізінші басылымы шықты. 2021 жылы жүргізілген 65 жетекші экономика кафедрасының сауалнамасы бойынша Бланшардың оқулығы барлық бакалавриат макроэкономика оқулықтарының арасында ең көп қолданылатын оқулық болып танылды, бұл, әсіресе, Еуропа университеттерінде оның кең таралғандығының арқасында болды. Екінші орында Грег Мэнкьюдің оқулығы тұрды.