Қауырсын төңкерілгендегі ойын

Кіріспе

Балалар ойыны

Қауырсындей жеңіл, тақтадай қатты – балалардың ұйықтау кештерінде ойнайтын ойын. Бұл тіркес халық мәдениетінде левитация әрекетіне сілтеме ретінде бекініп, түрлі ақпарат құралдарында кездеседі. Сиқыр жасау кезінде бұл эффект аномальды көтерілу деп аталады.

Сипаттама

Бір қатысушы еденге жатып, бетін жоғары қаратып жатады. Қалғандары сол адамның төңірегіне орналасып, әрқайсысы бір-екі саусағын қатысушының дене мүшелерінің астына қояды. Басына ең жақын адам әдетте "Ол ауырып тұрған сияқты" деп бастайды, бұл сөздер бірнеше рет қайталанады, содан кейін "Ол нашарлап барады" делінеді, ол да бірнеше рет қайталанады. Шақырудың және қайталаудың жалпы бағыты адамның денсаулығының нашарлап бара жатқанын көрсетеді, содан кейін "ол өліп жатыр" делінеді, ал соңында "ол қайтыс болды" деп айтылады. Ойынның сөйлеу бөлігінде әртүрлі өзгерістер болуы мүмкін. Көбінесе, қазіргі нұсқасында, көтерілген адамға оның өлімі туралы әңгіме айтылып, оның өзіне осы оқиғаның орын алғанын көзге елестетуі сұралады. Бұл қатысушыларды алаңдатуға және оларды бірдеңе өзгергенін, адамды көтеру бұрынғыдан оңайырақ болғанын сендіруге бағытталған. Ойынның барлық нұсқалары "Құйрықтай жеңіл, тақтайдай қатты" деген сөздермен аяқталады, осы сөздер "өлген" ойыншының төңірегінде тұрғандар оның денесін тек саусақтарымен көтеруге тырысқанда айтылады. Кейбір нұсқаларда бұл әңгіме толығымен жіберіліп, тек "Құйрықтай жеңіл" деп айтылады. Осы қайталаулардан кейін көтерілген адам жеңілдеген немесе тіпті салмағы жоқ болып сезінеді. Ойынның тағы бір түрінде бір адам орындыққа отырады. Төрт ерікті адам осы отырған адамның төңірегіне тұруға келіседі, екеуі оның сол жағында, ал қалған екеуі оң жағында тұрады. Төрт адамның әрқайсысы орындықтың төрт бұрышының астына екі саусағын қояды және төрт адам бірлесіп орындықты және отырған адамды көтеруге тырысады, бірақ көбінесе бұл сәтсіз аяқталады. Еріктілер содан кейін шағын рәсім орындайды, әдетте қолдарын бір-біріне ысқаулау немесе орындықты әртүрлі бағытта айналдыру (сағат тіліне қарсы, артқа қарай жүру және т.б.) сияқты амалдар жасайды. Осы рәсімнен кейін еріктілер қолдарын отырған адамның басына қойып, оған энергия "өткізеді", бұл оны салмақсыз етуі керек. Содан кейін көтерушілер отырған адамды бұрынғыдай көтеруге тырысады. Сондай-ақ, көтерушілер орындықта отырған адамды көтере алады, ритуалдың қалған бөлігін осылай орындайды, бірақ дененің төрт негізгі нүктесінен ұстайды (әр жақтағы тізе астынан және иық астынан).

One participant lies flat on the floor, facing upwards. The others space themselves around that person, each placing one or two fingertips underneath the participant's limbs. The person closest to the head commonly begins by saying something like "She's looking ill", which is repeated several times, and followed by, "she's looking worse", which is also repeated several times. The general direction of the call and repeat describes how the person is looking worse and worse, followed by saying "she is dying", and, finally, "she is dead". Variations of the spoken part of the game occur. In a common, modern version, the person being lifted is told a story about their death and asked to imagine it happening to them. This is intended to unsettle the participants, and to convince them that something may have changed making it easier to lift the person than before. All versions of the game end with the phrase "light as a feather, stiff as a board" chanted by those standing around the "dead" player as they attempt to lift their companion's body using only their fingertips. Some versions omit the story entirely and only the "light as a feather " chant is used. After these repetitions, the person being lifted is described by the group as having become lighter or even entirely weightless. Another variation of the game takes place with one person seated in a chair. Four volunteers agree to stand around the sitter, two on the sitter's left side and the other two on their right. Each of the four places two fingers under each corner of the chair's seat and the four together will attempt to lift the chair and sitter, which generally fails. The volunteers will then perform some small ritual, usually involving rubbing their hands together or circling the chair in various direction (counter clockwise, walking backwards, etc.) After this ritual, the volunteers hold their hands over the sitter's head to "transfer" energy into the sitter, which will presumably make them weightless. The lifters then retry lifting the sitter the same way as before. Also, it can be that the lifters lift the person sitting in the chair; doing the rest of the ritual as so, but holding at the four main points of the body (under the knees on each side and under the shoulders).

Сөйлемнің түсіндірмесі

Бұл амалдың кілті – уақытты дұрыс таңдау: көтерушілердің әрқайсысы көтеру күшін бір мезгілде қолдануы керек. Осылай істегенде, адамның салмағы көтерушілер арасында тең бөлінеді, әрбір адамға көтеру үшін тек бір үлесін салу қажет болады. Егер трюк көтеруді үйлестірмей орындалса, ол сәтсіз аяқталады: қатысушылар сәл әртүрлі уақытта көтеруге тырысып, нәтижесінде кішігірім топтармен бірнеше рет көтеруге әрекеттеніп, әр адамға ауыр салмақ түседі. Бұл фактіні амалды түсіндіретін адам қасақана жаңылыстыру үшін пайдалана алады, алдымен топтан «әрекеттеңдер, көтеруге тырысыңдар» деп сұрап, оның мүмкін еместігін көрсетіп, содан кейін оларды үшке дейін санап қайтадан сынап көруге шақырады, онда амал сәтті орындалады. Пепис бұл қойылымға ілесе айтылатын ән туралы да айтқан. Ойынның келесі жазбасы 1857 жылғы «Соқпақтың өзінің кітабынан» алынған. Бұл есеп Пепис есебінен өзгеше, себебі ол ойналып жатқан ойынның тікелей баяны. Сонымен қатар, бұл есеп Самуэль Пепис есебіндегі қыздардың ойнаған нұсқасынан өзгеше ойын нұсқасына назар аударады. Бұл оқиғада Италияның Венеция қаласындағы кештегі ең ауыр адам креслоға отырады, ал оны бастапқыда басқа алты адам көтере алмайды. Бірақ, үйлесімді қол шапалақтау және бір уақытта дем алу мен дем шығарудан кейін, креслодағы адамды алты көтерушінің бармақтарымен көтеруге мүмкіндік туады. Бұл құбылыс қазіргі заманға дейін байқалды, көбінесе спиритизм немесе сеанс түрі ретінде сипатталады және кейбір діни топтар оны астана деп санайды. Бұл «Қанды Мэри» және әуесте оқиғаларын айту сияқты қарапайым қорқынышты ойын ретінде қарастырылады. Ойын 1996 жылғы «The Craft» фильмінде көрінеді, онда төрт орта мектеп оқушысының сиқыршылықпен және әртүрлі құпия эксперименттермен танысу оқиғасы баяндалады, олардың бірі – қауырсын сияқты жеңіл, тақта сияқты қатты. Фильмде төрт жас әйел Самуэль Пепис күнделігінде сипатталған ойынның нұсқасын орындайды, онда бір қатысушы жатып алады, ал қалғандары оның төңірегінде тізе бүгіп отырады. Жасөспірімдер «Қауырсын сияқты жеңіл, тақта сияқты қатты» деп бірнеше рет айқайлайды, содан кейін қатысушыны ауаға көтереді. Фильмде арнайы эффектілер қолданылып, адам көтерушілердің қолынан жоғары көтеріліп тұрғаны көрсетіледі. Ойын «South Park» анимациялық сериалының «Marjorine» эпизодында пайда болады, онда Баттерс Сточ пижама кешінде ойын ойнағаны үшін басқа «South Park Elementary» қыздарын, соның ішінде Венди Тестабургерді «әйелдер» деп жариялайды. Баттерс, Марджорин рөлінде, бұл әрекетті қыздардың «бір-бірімен жақындыққа тырысуы» деп қате түсіндіреді.

The key to the trick is timing: each of the lifters must apply the lifting force at the same moment. When this is done, the weight of the subject is divided equally between each lifter, requiring each person to contribute only of lift, to raise a person. If the trick is performed without synchronising the lift, it will fail: as participants attempt to lift at slightly different times, they are instead performing a series of lifts by smaller groups, resulting in a much heavier weight per person. This fact may be used as a deliberate form of misdirection from the person explaining the trick, first asking the group to "go ahead, try to lift" to show that it cannot be done, and then asking them to try again on the count of three, where it succeeds. Pepys also spoke of the chant that accompanied this performance. The next recording of the game being played comes from The Magician’s Own Book (1857). This account differs from that of Pepys, as it is a direct account of the game being played. Also, this account focuses on a different version of the game than the version played by the girls in Samuel Pepys’ account. In this account, the heaviest man at a party in Venice, Italy, sits in a chair, and is unable to be lifted by six other persons, initially. However, after coordinated hand clapping and synchronized inhalations and exhalations, the man in the chair is able to be lifted on the forefingers of the six lifters. The phenomenon has been observed into modern times, often being described as a form of spiritualism or seance and considered anathema by some religious groups. It is widely considered a simple spooky party game along the lines of Bloody Mary and the telling of ghost stories. The game appears in the 1996 film The Craft, which follows the story of four high school students as they familiarize themselves with witchcraft and various arcane experiments—one of which is light as a feather, stiff as a board. In the movie, the four young women are seen performing the version of the game described in Samuel Pepys’ diary, which involves one participant lying down, while the others kneel around her. The teenagers chant “Light as a feather, stiff as a board,” several times before lifting the participant into the air. In the movie, special effects are used to show the person levitating above the hands of the lifters. The game appears in the South Park episode "Marjorine", where Butters Stotch declares the other South Park Elementary girls, including Wendy Testaburger, "witches" for playing the game at a slumber party. Butters, as Marjorine, initially mistakes this for the girls "lezzing out".