Кіріспе

Сакурай реакциясы (сондай-ақ Хосоми-Сакурай реакциясы деп те аталады) – күшті Льюис қышқылдары катализдейтін көміртек электрофилдерінің (мысалы, осында көрсетілген кетон) аллилтриметилсиланмен химиялық реакциясы. Бұл реакция карбонилге аллиль Гринард реагентін қосу нәтижесімен салыстырылады. Титан тетрахлориді, бор трифлюориді, қалайы тетрахлориді және AlCl(Et)2 сияқты күшті Льюис қышқылдары Хосоми реакциясын жүзеге асыруда тиімді. Реакция бета-силил карбокатиондық аралық арқылы электрофильді аллиль орын ауыстыруын қамтиды, бұл бета-кремний эффектісі деп аталады.

Механизм

Карбонилкетонның (кетондық топ пен екі түрлі функционалдық топты қамтитын қосылыс) аллиляциясы көрсетілді. Аталған реакцияда электрофилді қосылыс (кетон тобы бар көміртек) титан тетрахлоридімен, күшті Льюис қышқылымен және аллилтриметилсиланмен өңделеді. Жалпы принцип бойынша, Льюис қышқылы алдымен аллилтриметилсиланның қатысуымен электрофилді көміртекті белсендіреді, содан кейін аллильсилилдің электрондарынан нуклеофилдік шабуылға ұшырайды. Кремний көміртектегі β-позициядағы карбокацияны тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады. Хосоми-Сакурай реакциясы энондар сияқты басқа функционалдық топтарға да қолданылады, онда конъюгатты қосылу жиі кездеседі. 2-суретте цинамоил кетоны қолданылып, Хосоми-Сакурай реакциясы көрсетілген. Бұл реакция бұрын көрсетілген реакцияның ұқсас механизмін ұстанады. Схемада көрсетілгендей, Хосоми-Сакурай реакциясы екінші карбокациялық аралық тудырады деп ұсынылады. Екінші карбокациялар жоғары энергиялы, бірақ кремнийдің орнына қойылған тобымен тұрақтандырылады ("β кремний әсері", кремнийдің гиперконъюгациясының бір түрі).