Уалингфорд шарты (1153) – Англия тағы үшін күрес салдарынан туған Анархия соғысын аяқтады. Стефен патша таққа өліміне дейін биледі, ал Генрих II мұрагері болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Валлингфорд шарты, сондай-ақ Винчестер шарты немесе Вестминстер шарты деп те аталады, 1153 жылы Англияда жасалған келісім. Ол «Анархия» (1135–54) деп белгілі азамат соғысын тоқтатты, бұл соғыс король Стефен мен оның туысы Матильда арасындағы Англия тәжі үшін күрестен туындаған еді. Валлингфорд шарты Стефенге өліміне дейін (1154 жылдың қазанында болатын) тақтан бас тартпауға мүмкіндік берді, бірақ оның орнын Матильданың ұлы Генрих II-нің басатынын қамтамасыз етті.
The Treaty of Wallingford, also known as the Treaty of Winchester or the Treaty of Westminster, was an agreement reached in England in the summer of 1153. It effectively ended a civil war known as the Anarchy (1135–54), caused by a dispute over the English crown between King Stephen and his cousin Matilda. The Treaty of Wallingford allowed Stephen to keep the throne until his death (which was to come in October 1154), but ensured that he would be succeeded by Matilda's son Henry II.
Келісімнің алғы сөздері
1153 жылы Анархия шамамен 15 жылға созылған қарулы қақтығыстарға ұласты, онда король Стефан да, император Матильда да Англия тағы үшін күресте жеңіске жете алмады. Осы ұзақ кезең заң мен тәртіптің бұзылуымен еректелді және Солтүстік Англияда және Шығыс Англияда көтерілісші барондардың күшіне мүмкіндік берді, соның салдарынан ірі шайқастар болған аймақтарда кең ауқымда қираушылықтар орын алды. 1150-ші жылдардың басында барондар мен шіркеу көбінесе ұзақ мерзімді бейбітшілікке ұмтылды. Алайда король Стефан Уоллингфорд қамалында Матильданың қолдаушысы Брайен Фицкаунтты нысанаға алып, Уоллингфорд маңында қарсы қамалдар салды. Матильданың ұлы Генри Куртмантл осы қарсы қамалдарға шабуылдар жасады, және екі тараптың арасында шайқас күтілуде еді. Бірақ Арунделдің 1-графы Уильям д’Обиньи одан әрі күресудің нәтижесіз екенін жеткізе білді. Темза өзенінің жағасында Уоллингфордта уақытша бітімге келісім жасалды, бірақ Стефанның ұлы Евстасий келісімге қарсы болды. Алайда 1153 жылдың тамызында Евстасийдің күрт қайтыс болуынан кейін, 1153 жылдың қарашасында Винчестерде одан да ресми келісімге қол қойылып, кейін Вестминстерде бекітілді. Уоллингфордтан кейін де шайқастар жалғасты, бірақ олар көбінесе ықылассыз болды. Стефан Англияның шығысында Хью Бигодпен шайқасқанда Оксфорд және Стэмфорд қалаларын Генриге жоғалтты, бірақ Ноттингем қамалы Анжуліктердің оны басып алу әрекетінен аман қалды. Осы уақытта король Стефанның інісі Винчестер епископы Генри және Кентербери архиепископы Теобальд екі тарап арасында тұрақты бейбітшілік орнату үшін бірігіп, Стефанға келісімге қол қоюға қысым жасады. Стефан мен Генри Куртмантлдің әскерлері қараша айында Винчестерде қайта кездесіп, екі көшбасшы тұрақты бейбітшілік шарттарын ратификациялады.
In 1153, the Anarchy had dragged on for nearly 15 years of armed combat, in which neither King Stephen nor Empress Matilda could achieve victory in the struggle for the English throne. This long period was characterised by a breakdown in law and order and allowed rebel barons to acquire ever greater power in northern England and in East Anglia, with widespread devastation in the regions of major fighting. By the early 1150s the barons and the Church mostly wanted a long term peace. King Stephen, however, targeted Matilda's supporter Brien FitzCount at Wallingford Castle by building countercastles near Wallingford. Matilda's son Henry Curtmantle launched attacks on those countercastles, and a battle between the forces was expected. However William d'Aubigny, 1st Earl of Arundel successfully argued the futility of further fighting. A temporary truce was reached at Wallingford on the banks of the Thames, but Stephen's son Eustace opposed settling. However, after Eustace's sudden death in August 1153, it appears that a more formal agreement was written at Winchester in November 1153, signed later at Westminster. Fighting continued after Wallingford, but in a rather half hearted fashion. Stephen lost the towns of Oxford and Stamford to Henry while the king was diverted fighting Hugh Bigod in the east of England, but Nottingham Castle survived an Angevin attempt to capture it. Meanwhile, Stephen's brother Bishop Henry of Winchester and Archbishop Theobald of Canterbury were for once unified in an effort to broker a permanent peace between the two sides, putting pressure on Stephen to accept a deal. Stephen and Henry Curtmantle's armies met again at Winchester, where the two leaders would ratify the terms of a permanent peace in November.