Жылдам қызмет: П.Г. Вудхаус романы

Кіріспе

1940 жылғы П. Г. Водхаус романы.

«Жылдам қызмет» – П. Г. Водхаус романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1940 жылғы 4 қазанда «Герберт Дженкинс» (Лондон) және АҚШ-та 1940 жылғы 27 желтоқсанда «Doubleday, Doran» (Нью-Йорк) баспаларында жарық көрді. Романда бизнесмен Джеймс Дафф елдік үйден бір портретті алуды қалайды. Ол жас лорд Холбетонмен және оның келіні Салли Фэрмайлмен сол картинаны ұрлау үшін келісімге келеді. Даффтың компаниясындағы жарнама суретшісі Джосс Уэдерби Саллиге ғашық болып, көп ұзамай Даффтың құлпына тартылады.

Сюжет

Лос-Анджелестегі Степто екеуі Сассекс штатындағы Лоуз Чиппинс маңындағы Клейнс-холл қаласында тұрады. Оттықтың үстінде суретші Джоселин "Жосс" Уэдербидің миссис Стептоның бауырының жесірі Беатрис Чавендердің портреті ілінген, оның жүзінде наразылық көрінеді. Бай, әлеуметтік амбициялары мол миссис Степто кедей туысы Саллиге өмір күрішін табу үшін жұмыс береді, Саллиге Лондонға барып, күйеуін жоғары қоғамға лайықты киіндіретін қызметшіні табуды тапсырады. Миссис Чавендер таңғы асқа берілген шунканың жеуге жарамсыз екенін айтады. Ол "Paramount Ham" – Duff and Trotter компаниясының өнімі болғандықтан, бұрынғы күйеу жігіті Джеймс Даффқа, фирманың бас директорына шағымдануға шешім қабылдайды, себебі ол оны шунка туралы әңгімелеумен мазалаған. Екінші барон Холбетон, Джордж, мұның Даффты ренжітетінінен қаушаданып алады. Дафф оның мұрасының қамқоршысы (Джорджтың әкесі Даффтың серігі болғандықтан) және Джордж ақшаны қалайды. Джорджтың никесіндегі Салли Даффпен сөйлесуге келіседі. Duff and Trotter компаниясының жарнама суретшісі Джосс Уэдерби, Даффтың кеңсесінде миссис Чавендермен кездеседі. Дафф одан қашып, кеңседен шығып кетеді. Миссис Чавендер Даффтың үйленбегендіктен ашуланғанын айтады және Джосс үйленген бе деп сұрайды. Джосс әлі үйленбеген, бірақ бір күні үйленгісі келеді және миссис Чавендерге дұрыс қыз табылар-ақ шамасында тез қызмет көрсететінін айтады. Кейін Дафф Джосстің миссис Чавендердің портретін "Paramount Ham" жарнамасы үшін пайдалануды ойлайды (оның "Paramount" емес шункаға наразылықпен қарағанын көрсете отырып), бірақ миссис Степто миссис Чавендерді ренжітуден қорқып, суретті сатудан бас тартады, себебі ол бір күні миссис Чавендердің байлығын мұраға ала алады. Дафф Джосты компания жемісін жегені үшін жұмыстан шығарады. Салли пайда болады, ал Джосс оған дереу ғашық болады. Оған қызметші керек, Джосс оған жақын болу үшін жұмысқа орналасады. Дафф Саллимен келісімге келіп, Джордж портретті ұрласа, ақшасын алады, себебі ол әлі де миссис Чавендерді жақсы көреді. Клейнс-холлде Джосс уәзір Чибналлмен дос болады және мырза Стептоға шантаж жасайды, ол ашпақпен құмар ойынында ақша ұтып алуға тырысқан, бірақ жоғары қоғамға лайықты киінуге мәжбүр болды. Ол мистер Стептоға құмар ойындар ойнауға кеңес береді, ал Степто Джосқа Голливудта актер болғысы келетінін, бірақ көлікке ақшасы жоқ екенін айтады. Дафф Джорджтың суретті ұрлайтынына күмәнданады және оны ұрлау үшін Джосты жалдаған мистер Стептодан сатып алуға ұсыныс жасайды. Джордж оны ұрлап алуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Джосс та сәтсіз әрекет жасайды, ал Чибналл өзінің никесіндегі Вераның ықпалымен, ол детективтік романдар оқиды, енді Джосске күдікпен қарайды. Миссис Чавендер Джосске картина үшін Даффтың төлемінен үлес алғысы келетінін айтады, себебі ол биржа құлдырауынан ақшасын жоғалтқан. Ол бұл құпияны өзінің кедей туыстарына жомарт емес миссис Стептодан жасырып қалған. Сондай-ақ ол Джосске Саллидің Джорджпен никесін айтады. Дафф Саллиге Джостың оған деген сезімдері туралы айтады. Джосс пен Салли екеуі де миссис Стептоның бақшадағы кешінде суретті ұрлап алуды үміттенеді, бірақ кеш жаңбырдың салдарынан бұзылады. Мистер Степто құмар ойындарда қатты жеңіліп, ақшаға мұқтаж болды, сондықтан Джосс тәуекелге түсіп, суретті ұрлайды. Ол Саллиге үйленгісі келетінін айтады және оны импульсивті түрде сүйеді. Джордж мұны көріп, Саллимен никесін тоқтатады, себебі ол енді онымен үйленгісі келмейді. Джосс кешірім сұрайды, бірақ Салли Джосске үйленгісі келетінін айтады. Миссис Степто Джостың бөлмесінде темекі шегетінін көріп, оны жұмыстан шығарады. Дафф Джордж туралы ойынан шығып, оған ақшасын береді және байқамай-ақ миссис Чавендерге ұсыныс жасайды, ол оны әлі де жақсы көретінін естіп, қабылдайды. Джосс пен Дафф картинаны Джосс бөлмесінен алуға жоспарлайды; Вера тыңдап алып, Чибналлға ескертеді. Чибналл суретті тауып, Джосс пен Даффты ұстап алады және Джоссты миссис Стептоға әкеледі. Джосс картинаны ұрлағаны үшін кінәлауды өз мойнына алуға тырысады, сонымен қатар миссис Чавендер де ақшаға мұқтаж екенін мойындайды. Мистер Степто Джостың өз қатысын ашпағаны үшін таң қалды, ол одан да сенімді болып, Джосты қорғайды. Ол картинаны Даффқа сататынын мәлімдейді және миссис Стептоны жаңбыр аз жауатын Голливудқа еріп кетуге көндіреді. Миссис Чавендердің талабы бойынша Дафф Джосты қайта жалдап, жоғарылатып, Чибналлға Даффтың оқиғалары туралы үнсіз болу үшін пара береді, бұл Чибналл мен Вераға паб сатып алуға мүмкіндік береді. Дафф миссис Чавендерге үйленуден күмәнданады, бірақ олардың жаны бірдей екенін түсінеді, ол шунка жарнамасында оның портретін пайдалануды ұсынады.

Mrs and Mr Steptoe, from Los Angeles, live in Claines Hall, near Loose Chippings, Sussex. Over the fireplace hangs a portrait by artist Jocelyn "Joss" Weatherby of Mrs Beatrice Chavender, widow of Mrs Steptoe's brother, with a haughty expression. The rich, socially ambitious Mrs Steptoe, who gives her poor relation Sally tasks to earn her keep, tells Sally to go to London to find a valet who can make her reluctant husband dress respectably for high society. Mrs Chavendar finds the breakfast ham uneatable. Since it is a Paramount Ham, a product sold by Duff and Trotter, she decides to complain to her former fiancé James Duff, managing director of the firm, because he used to bore her about ham. George, second Baron Holbeton, worries this will upset Duff. Duff is the trustee of his inheritance (since George's father was Duff's business partner) and George wants the money. George's fiancée Sally volunteers to talk to Duff. Joss Weatherby, advertising artist for Duff and Trotter, sees Mrs Chavendar at Duff's office. Duff has stepped out to avoid her. Mrs Chavender thinks Duff has become a grouch because he is not married and asks if Joss is married. Joss has not married but is eager to marry someday, and tells Mrs Chavender that she will see quick service as soon as the right girl comes along. Later, Duff thinks of using Joss's portrait of Mrs Chavender for a Paramount Ham advertising poster (with her looking at a non Paramount ham with haughty disapproval), but Mrs Steptoe refuses to sell the painting for fear of offending Mrs Chavender, since she might someday inherit Mrs Chavender's wealth. Duff fires Joss for eating company fruit. Sally appears, and Joss quickly falls in love with her. She needs a valet, and Joss takes the job to be near her. Duff makes a deal with Sally that George can get his money if he steals the portrait, claiming he wants the painting because he still loves Mrs Chavender. At Claines Hall, Joss befriends the butler Chibnall and blackmails Mr Steptoe, who tried to win money off the cook in a game of craps, into dressing correctly for high society. He gives Mr Steptoe advice on playing craps, and Steptoe confides in Joss that he wants to be an actor in Hollywood but lacks money for transportation. Duff doubts George will steal the painting and offers to buy it from Mr Steptoe, who recruits Joss to steal it. George tries to steal it but fails. Joss also makes a failed attempt, and Chibnall, influenced by his fiancée Vera who reads crime novels, is now suspicious of Joss. Mrs Chavender tells Joss she wants a share of Duff's payment for the painting, since she actually lost her money in a stock crash. She has kept this secret from Mrs Steptoe, who is not generous with her poor relations. She also informs Joss about Sally's engagement to George. Duff tells Sally about Joss's feelings for her. Both Joss and Sally hope to steal the painting during Mrs Steptoe's garden party, but the party is ruined by rain. Mr Steptoe has lost badly at craps and needs money, so Joss takes a chance and steals the painting. He also tells Sally he wants to marry her and impulsively kisses her. George sees this and ends their engagement, since he no longer wants to marry her anyway. Joss apologizes, but Sally reveals she wants to marry Joss. Mrs Steptoe finds Joss smoking in her room and fires him. Duff changes his mind about George and gives him his money, and inadvertently proposes to Mrs Chavender, who accepts, having heard he still loves her. Joss and Duff plan to retrieve the painting from Joss's room; Vera eavesdrops and warns Chibnall. Chibnall finds the painting, apprehends Joss and Duff, and brings Joss to Mrs Steptoe. Joss tries to take the blame for stealing the painting, and so does Mrs Chavender, who admits she needs the money. Mr Steptoe, impressed with Joss for not revealing his involvement, becomes more assertive and defends Joss. He declares he will sell Duff the painting and convinces Mrs Steptoe to come with him to Hollywood where there is less rain. At Mrs Chavender's insistence, Duff rehires and promotes Joss, and bribes Chibnall to keep quiet about Duff's misadventures, allowing Chibnall and Vera to buy a pub. Duff is uncertain about marrying Mrs Chavender, until he realises they are soulmates when she suggests using her portrait in a ham advertisement.

Кейіпкерлер

Говард Степто, бұрынғы боксшы, Mugsy деген лақап атымен танымал, Мейбел Стептоның, оның бай, әлеуметтік амбициялары бар әйелінің, оны ақылдырақ етуге жасаған барлық әрекеттеріне қарсы тұрады. Мейбел жақында Клейнс Холлды сатып алған, ал оның ілесіп жүріп, барлық істерін атқарушысы – Салли Фэрмайл, оның кедейленген, алыс туысы, өте жанды және құпия түрде Джордж, Холбетон лордымен (бұрынғы аты Троттер) байланыста. Джордж – мәдениетті, жас жігіт және "Ағаштар" әнін әдетте орындап жүреді. Оның мұрагерлігі сенімді сақтауға алынған, ал сенімдісі – Джеймс Дафф, Дафф пен Троттер фирмасынан, Лондонның жетекші азық-түлік саудагерлері (осы фирма "Генриге серіктес және Банктегі ақша" романында да еске алынған). Джеймс бұрын Беатрис Чавендермен, Степто миссистерінің жесір қарындасымен, өте бай әйелмен, қазір Клейнс Холлде тұрып жатқан, байланыста болған. Ол өзін Жосс Ветерби суретшісімен суреттеген, ол Даффтың жұмыскері, шығармашыл жарнама шебері, Саллиге жақын болу үшін Клейнс Холлға үй қызметшісі болып келеді, оған ғашық және қызметшілер залында Сидни Чибналлмен, Клейнс Холлдың ұқыпты батлері және боксшымен, романдық повестьтерге құмар, бридж ойнайды. Сидни Вера Пиммен, триллерлерді ұнататын, Клейнс Холлға жақын, Loose Chippings ауылындағы Rose and Crown тавернасында бармен болып жұмыс істейтін қызбен байланыста.

Жариялану тарихы

Бұл әңгіме 1940 жылдың 4 мамырынан 22 маусымына дейін "The Saturday Evening Post" журналында бөлім-бөлім жарияланып, Гилберт Банди суреттерімен толықтырылды. Ұлыбританиядағы алғашқы басылымның қорғағыш қаптамасын Фенвик суреттеген. АҚШ-тағы алғашқы басылымның қорғағыш қаптамасын Дональд МакКей салған.