Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының теңіз жауынгерлері корпусының генералы Уильям Артур Уортон (4 қаңтар 1897 - 25 шілде 1973) – Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан ветеран, 1930 жылдардағы Қытайдағы АҚШ тыңшылық қызметінің басшысы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхиты аймағында қызмет еткен теңіз жауынгерлері корпусының генерал-майоры және 1949 жылдың маусымынан 1950 жылға дейін Лос-Анджелес полиция департаментінің мінсіз басшысы.

Ерте өмір

Уортон 1897 жылдың 4 қаңтарында Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келген. Ол алдымен Бостон латын мектебінде, сосын Гарвард университетінде білім алып, бакалавр дәрежесін алды. Кейін Уортон Бостон университетінің құқық мектебінде оқып, құқық бакалавры дәрежесін алды. Уортон Массачусетс теңіз милициясына қатысып, екінші лейтенант болып тағайындалды, және 1917 жылдың 29 наурызында бірінші лейтенант шенімен теңіз жаяу әскерінің резервіне ауыстырылды. Ол 79-шы ротаның 2-ші батальоны, 6-шы теңіз жаяу әскері полкіне тағайындалып, шетелге жіберілді. Вортон Францияда, оның ішінде Верден және Шато-Тьерриде жауынгерлік қызмет атқарды, онда 1917 жылдың 6 маусымында взводына жетекшілік етіп тұрғанда ауыр жарақат алып, уландырылды. Сол жылдың қыркүйегінде ол АҚШ-қа эвакуацияланып, капитан шеніне көтерілді. Соғыстан кейін Уортон теңіз жаяу әскерінің құрамында қалды және Санто-Домингодағы 2-ші теңіз жаяу әскері бригадасында келесі екі жыл қызмет етті. 1920 жылдың желтоқсанында АҚШ-қа оралып, Портсмут теңіз кеме құрылыс зауытына тағайындалды. Вортон сондай-ақ Кейпорттағы теңіз торпеда станциясындағы теңіз базасында біраз уақыт өткізді. 1923 жылдың желтоқсанының басында Вортон Пекиндегі Қытайдағы американдық елшілік күзетінің теңіз жасағына тағайындалды және 1926 жылдың мамырына дейін осы қызметте болды, содан кейін АҚШ-қа қайта жіберілді және Вирджиния штатындағы Куантико теңіз жаяу әскері базасына тағайындалды. Куантико базасында болған кезінде Уортон теңіз жаяу әскері мектебінде оқыды және рота офицерлері курсын бітірді. 1927 жылдың мамырында 3-ші теңіз жаяу әскері бригадасымен Қытайға қайта жіберілді. Вортон 1929 жылдың шілдесінде АҚШ-қа оралды және USS Oklahoma ұрыс кемесінің теңіз жасағының командирі болып тағайындалды. 1931 жылдың 8 қыркүйегінде Уортон Қытайдың Пекин қаласындағы американдық елшілік күзетіне қайта тағайындалды, бірақ оның жұмысы бұрынғы теңіз жаяу әскері қызметінен аздап ерекшеленді. Енді, жасырын барлау офицері ретінде, ол арнайы тіл курсына «қытай тілі студенті» ретінде тағайындалды. Ол үш жыл бойы күн сайын алты сағат қытай тілін оқыды. Осы қиын жұмыстан кейін ол қытай тіліне аудармашы және түсіндіруші болып біліктілік алды. Осы кезеңде Вортон 1934 жылдың 29 мамырында майор шеніне көтерілді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын АҚШ-тың әскери-жаһандық шұғыл қызметі

1935 жылы Қытайда он жыл бойы теңіз жаяу әскері офицері ретінде қызмет еткен майор Вортон Әскери-теңіз барлау басқармасының Қиыр Шығыс бөліміне тағайындалды. "Жасырынған сылтау" ретінде "Шанхай халықаралық белімдерінде бизнес ашу үшін корпустан наразылықпен кеткен офицер" көрсетіліп, ол тағы бір рет Қытайға оралды және АҚШ Теңіз күштері үшін құпия ақпарат жинау үшін Жапонияға баруға келісетін агенттерді іздеуге кірісті. Олардың бірі француз иезуит дін қызметкері және философы Пьер Тейяр де Шарден болуы мүмкін. Вортон 1936 жылдың маусым айында Вашингтонға оралғанға дейін Чан Кайшының құпия полиция бастығы Дай Лимен тығыз байланыста жұмыс істеді. IIIAC-ке "Төмен құлау" операциясы барысында, жоспарланған Жапонияға шабуыл кезінде Токио жазығына шабуыл жасау міндеті жүктелді. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбалары тасталғаннан кейін соғыс аяқталған соң, IIIAC солтүстік Қытайды басып алуға тағайындалған американдық күштердің бір бөлігі ретінде, аймақтағы жапон күштерінің капитуляциясын қабылдауға міндеттелді. Осы міндеттің бір бөлігі ретінде Вортон Шанхайға, Қытайға алдын ала сапарға шыққан топпен бірге болды. Солтүстік Қытайда IIIAC Жапониямен одақтас қытайлық марионеттік әскерлермен (олардың көпшілігі кейін Чан Кайшыға адалдығын ауыстырды) және коммунистік партизандармен және тұрақты әскерлермен шайқасты. Кейіннен Вортон Солтүстік Қытайдағы қызметі үшін Армияның "Еңбегі үшін орденімен" марапатталды.

Лос-Анджелес полициясының бастығы

Уортон 1949 жылғы 30 маусымда Лос-Анджелес мэрі Флетчер Боурон тарапынан Лос-Анджелес полиция департаментінің 42-ші бастығы болып тағайындалды, бұл Бренда Аллен даулы жағдайынан кейін шеф Клеменс Б. Хорралдың отставкасына жауап ретінде болды. Уортон қызметке кіріскеннен кейін Хорралдың көмекшісі Джо Рид те полициядағы сыбайлас жемқорлық даулы жағдайына қатысқандықтан қызметтен кетті. Мэр Боурон Уортонға департаментті тазалау міндетін жүктеді. Бір жылдан сәл кейін, Уортон 1950 жылғы 9 тамызда отставкаға кетті, ал оның орнына ол дайындаған ішкі істер басқармасының бастығы Уильям Х. Паркер келді.

Кейінгі өмірі

LAPD-де қызметтен кейін Уортон Лос-Анджелес, Карлсбад және Ла-Хойя қалаларында (Калифорния штаты) тұрды. Ол Сан-Диегодағы АҚШ Әскери-теңіз ауруханасында қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.