Кіріспе

Америкалық жазушы (1937–2002)

Клод Браун (23 ақпан 1937 – 2 ақпан 2002) – 1965 жылы сын тұғырынан жоғары бағаланған "Уәде етілген жердегі бала" кітабының авторы. Бұл кітап 1940-1950 жылдарда Гарлемде оның өсіп-жетілу тарихын баяндайды. Ол сонымен қатар "Хамның балалары" (1976) атты кітабын да жариялаған.

Ерте өмір

Браун 1937 жылғы 23 ақпанда Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. «Уәде етілген жердегі бала» атты автобиографиялық кітабында Браунның балалық және жасөспірім шағында Харлемдегі мәдени, экономикалық және діни ахуалдар суреттеледі. Кітапта 20 ғасырдың басында Нью-Йорк афроамерикандықтар үшін үміт сыйлайтын жер саналғанымен, Харлемдегі өмір көшіп келгендер күткеннен де қиын болғаны айтылады. Алты жасынан бастап ол ұрлық, ішімдік ішу, сабақтан қашу және бандылер арасындағы қақтығыстарға қатысқан. 11 жасында Вилтуик балалар мектебіне жіберілді. Осы кезде ол психолог және Нью-Йорк штатының Ольстер округіндегі Эзопус қаласында орналасқан, мұқтаж және эмоционалдық тұрақсыз балаларға арналған Вилтуик мектебінің директоры доктор Эрнест Папанекпен танысты. Браун мырза өз кітабында доктор Папанекті «мен кездескен ең ақылды және терең адам» деп сипаттаған, ал ол Браунды білім алуға ынталандырды. Доктор Папанек оны жақсы білім алуға бағытталғанымен, Браун Вилтуикте қылмыстық байланыстарын сақтап, көшедегі өмірге қатысуын жалғастырды. Браун заңмен бірнеше рет қақтығысты және бірнеше жасөспірімдерді ұстау орындарына түсті. Бір қарақшылық кезінде ол қарыннан атылып, жартылай өлімге жетті.

Мансап

"Уәде етілген елдегі бала" кітабы 4 миллионнан астам дана сатылып, 14 түрлі тілге аударылған. 2002 жылы көптеген орта мектептер мен жоғары оқу орындарында оқу бағдарламасына енген. Кітаптағы тілдің ашықтығы үшін кейбір мектептерде оқуға тыйым салынды. 1971 жылы Чикагодағы Daily Defender газетінде кітап "порнографиялық әдебиет" деп айтылып, онда "428 лас сөз кездесетіні" туралы шағым жарияланды. 1974 жылы Массачусетс штатындағы бір орта мектепте кітапқа тыйым салынды, себебі мектеп директоры тілді "құмарлыққа шақыратын" деп тапты. Браун "Хамның балалары" атты екінші кітабын жариялады, онда Гарлемнен шыққан бірнеше қара өспірімнің героин құрсауынан қалай құтылғаны туралы айтылады. Бұл кітап алғашқы кітабының сатылымына қарағанда сәтсіз болды. Ол Esquire және Look сияқты ұлттық журналдарға бірнеше мақала жазды. 1961 жылы Браунның "Харлем, менің Харлем" мақаласы Dissent журналында жарияланды. Клод Браун 2002 жылдың 2 ақпанында Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.