Курдистан газеті: 1898-де Қайырда жарық көрген алғашқы күрд газеті. Күрдістан Теали Жәмғийеті мүшесі Миқдад Миһад Бедир Хан құрылтайшысы. Тарихы, мазмұны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
"Курдистан" – алғашқы күрд газеті болды. Ол алғаш рет 1898 жылдың 22 сәуірінде Мысырдағы Каир қаласында, "Курдистан Теали Жәмғиетінің" мүшесі Микдад Мидхад Бедир Хан тарапынан жарияланды. Төрт жыл ішінде Каир, Женева, Лондон және Фолкстоун қалаларында 31 саны басылды. Бұл газет Осман империясынан тыс жерде шығарылып, "Одақ және прогресс комитетінің" қолдауымен 1908 жылғы Жас түрік төңкерісінен кейін Константинопольде жарық көрген оппозициялық басылым болды. Ол көбінесе "Одақ және прогресс комитетімен" (CUP) байланысты баспаханаларда басылып, CUP-тың Сұлтан Абдулхамидке адал Осман елшілерінің қудалауына байланысты қайта құрылуға мәжбүр болған жерлеріне көшірілді. Газеттің беттерінде Курдистан шекарасында тегін таратылатыны, ал одан тыс жерлерде құны 80 пенни болатыны көрсетілген. 6-шы санынан бастап газет Женевада жарық көрді, оның редакторы Микдадтың інісі Абдуррахман Бедир Хан болды. Абдуррахман Бедир Хан Османли газетінің редакторлары және "Одақ және прогресс комитетінің" негіс қалаушылары болған Абдуллах Джевдет және Ишак Сүкүтипен жақын байланыста болды. Газет Сұлтан Абдул Хамид II үкіметін сынаған бірнеше мақала жариялады. Осман империясында алғашқы саны шыққаннан кейін бірден тыйым салынды және оны құпия түрде елге әкелуге мәжбүр болды. 16-шы санынан бастап "Курдистан" газетінің атауы араб әрпінің астында кішкенә латын әрпімен де жазылды. Газет күрд тарихы мен әдебиетіне қатысты мақалалар мен Абдул Хамид II-ге қарсылық білдіретін материалдар жариялады. Оның алғашқы нөмірлерінің бірінде күрд провинцияларында таратуға рұқсат беру туралы түрік тіліндегі үндеу болды, онда күрдтердің сауатсыздығы олардың артта қалуының және сонымен қатар шетелдік державалардың аймаққа араласуының себебі екені айтылды. 1918 жылы газетті Эмин Әли Бедерханның ұлы Сүрейя Бедир Хан баспаға шығарды. 1991 жылы ғалым Эмин Бозарслан газеттен алынған материалдар жинағын қайта басып, қазіргі түрік тіліне аударды.
Kurdistan was the first Kurdish newspaper. It was first published on April 22, 1898 in Cairo, Egypt by Mikdad Midhad Bedir Khan, a member of the Kürdistan Teali Cemiyeti. In four years, 31 issues were printed in cities as Cairo, Geneva, London and Folkestone. It was an opposition newspaper published in exile (outside the Ottoman Empire) and supported by the Committee of Union and Progress and was published in Constantinople after the Young Turk revolution in 1908. It was often printed at CUP linked print shops which caused the newspaper to move to where ever the CUP had to establish itself anew due to the CUP's persecution by Ottoman ambassadors loyal to Sultan Abdülhamid. In its folio, it was mentioned to be distributed for free within the borders of Kurdistan, while in the exterior its cost was 80 pennies. From its 6th issue the newspaper was published in Geneva, and edited by Abdurrahman Bedir Khan, Mikdads brother who had close ties to Abdullah Cevdet and İshak Sükuti, both editors of the Osmanli and founders of co founders of Committee of Union and Progress. The newspaper published several articles that were critical to the government of Sultan Abdul Hamid II. It got banned right after the first issue was released in the Ottoman Empire and had to be smuggled in. From its 16th issue, the newspaper title Kurdistan was also written in smaller Latin script below the Arabic one. It published articles concerning Kurdish History and literature and the opposition to Abdul Hamid II. One of its first issues included a call in Turkish language to Abdul Hamid for that its distribution shall be allowed in the Kurdish provinces arguing that the illiteracy of the Kurds was a reason for the backwardness of the Kurds but as well for the foreign powers to intervene in the region. In 1918, the newspaper was published by the son of Emin Ali Bedirkhan, Süreyya Bedir Khan. In 1991, the scholar Emin Bozarslan re published and translated a collection of its suites into Modern Turkish.