Кіріспе

Сербия мүсіншісі (1925–1985)

Матия Вукович (Платичево, 26 шілде 1925 – Белград, 21 маусым 1985) – сербиялық мүсінші.

Өмірбаян

Матия Вукович 1925 жылы 26 шілдеде Платичевода кедей шаруа отбасында дүниеге келген. 1937 жылы анасымен бірге туған ауылынан, Рума қаласының жанынан Белградқа, атақты мүсінші Тома Росандичтің студиясына көшіп келді. Ол Маэстролардың "үлкен мүсіндеріне", содан кейін Местровичтің мүсіндеріне ғашы болды, ал сыйлық ретінде алған кітаптардың бірінде Микеланджелоның "Мұса" мүсінін көрді. Бұл оның өнер жолына бастады. Вукович 1941-1942 жылдары Младен Иосичтің жеке өнер мектебінде оқыды. Белград азат болғаннан кейін, 1944 жылдың қазан айында Матия Вукович әскерге шақырылып, Сирмия майданына жіберілді, онда шабуыл кезінде қолынан жараланды. Ол мүгедек жауынгер ретінде үйіне оралып, өзін толығымен мүсіншілік өнерге арнады. Кіреберіс емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, ол Көркемсурет академиясында оқыды және сонымен қатар емделді. Ол Югославияның ең үздік мүсіншісі Том Росандичтен тәлім алды, содан кейін профессор Сретэн Стояновичтің сабағына қатысты. 1949 жылы топтық көрмелерге қатыса бастады. Вукович 1952 жылы Көркемсурет академиясын бітірді. 1954 жылы профессор Илия Коларевичтің арнайы сабақтарында "Жаралы адам" (1952-1953) мүсінін жасады, ол оның ерекше шығармашылық стилін ашты. Матия Вуковичтің алғашқы жеке көрмесі 1954 жылы Калемегдандағы өнер галереясында өтті. Ол көптеген топтық көрмелерге қатысып, ел ішінде және шетелде өнер көрсетеді. Оның өмірі қиын болды және оны айналасындағылар мен сыншылар көбінесе дұрыс түсінбеді. 1985 жылы 21 маусымда Белградта ұзақ аурудан кейін қайтыс болды.

Стиль

Матия Вукович 1950-ші жылдардың басында социалистік реализм эстетикасынан жарылыс кезінде, академиялық формадан ерекшеленетін туындыларымен көзге түсті. Оның «реализм» және алысқа жатқан көрнекті суреттеме иллюзиясын сақтайтын негізгі формалары, автордың күшті, қатыгез, деформацияланған массаларымен қалыптасқан, олардың өзіндік шығармашылық өрнегі болды, бұл оның көркемдік белгісіне айналып, сонымен бірге ХХ ғасырдың соңындағы Югославия мүсіншілігіндегі ерекше тұлғаға айналды. Матия Вукович өзінің туындылары арқылы автордың жеке көзқарасымен жаңа форманы жаңартудың тағы бір мүмкіндігін көрсетті, оның дамуына еркіндік берді. Матия Вукович 1950 жылдан кейін қазіргі серб және югослав мүсіншілігінің ең түпнұсқалық туындыларын жасады.