Турпал Али Атгериев: Чечен саяхатшысы және әскери қолбасшысының өмірі мен қазасы
Turpal-Ali Atgeriyev
Турпал Әли Атгериев (1969-2002) – Чеченстанның саясат және әскери қайраткері. Биылғы министр, Грузия-Абхазия соғысының қатысушысы, келіссөздерге қатысқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чечен бригадир-генералы және саясаткер (1969–2002)
Chechen brigadier general and politician (1969–2002)
Турпал Али Атгериев (8 мамыр 1969 – 18 тамыз 2002) – Чечен Республикасының вице-премьері, ұлттық қауіпсіздік министрі болған.
Turpal Ali Atgeriyev (8 May 1969 – 18 August 2002) was a deputy prime minister, national security minister of Chechnya.
Өмірбаян
Атгериев – бұрынғы кеңестік жол полициясының офицері және Грузия-Абхазия соғысының қатысушысы болды. Бірінші Чечен соғысы кезінде ол Грозный шайқастарындағы барлық бөлімшелерді үйлестірді және Чечняның Шелковский ауданының далалық қолбасшысы болып қызмет етті, соның ішінде 1996 жылы Дагестандағы Қизляр-Первомайское кепілдік дағдарысына қатысты. Кейін ол Чечен президенті Аслан Масхадовтың үкіметінде Премьер-министрдің орынбасары болды. 1999 жылдың шілдесінде Ресей тарапымен келіссөздер жүргізуге тырысқанда, Атгериев Чечен Бас прокурорының орынбасары Адам Торхашевпен және Чечен Ішкі істер министрлігінің Мәскеу кеңсесінің екі қызметкерімен бірге Мәскеудің Внуково әуежайында ұсталып, қысқа мерзімге қамауға алынды. Ол ресейлік БАҚ-қа екі рет 1999 жылдың жазында Ресей Федерациясының Федералдық қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) директоры Владимир Путинге Дагестанға жоспарланған әскери шабуыл туралы ескерткенін айтты. Атгериев Екінші Чечен соғысына белсенді қатыспады (осы кезде оның жеке күзетшілерінен басқа қарулы күштері болған жоқ). Дегенмен, ол Ресей әскері тарапынан ұрланған ресейлік журналист Андрей Бабицкийтің алмасуына қатысты деп айыпталды. "Независимая газета" Атгериевті «президент Аслан Масхадовқа адалдығын сақтап қалған соңғы чечен басшысы» деп сипаттады. Ол 2000 жылдың қазан айында тұтқындалып, 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 2002 жылдың 18 тамызында Екатеринбург түрмесінде жазасын өтеу кезінде Атгериев «ішкі қан кетуден» қайтыс болды, бұл лейкемияға байланысты деп хабарланды. Чечен вице-премьері Ахмет Закаев Ресей билігін Атгериевті өлтіргені үшін айыптады. Бұл оқиға «Мемориал» ұйымының Путинге жолдаған ашық хатында жарияланды.
Atgeriev was a former Soviet traffic police officer and a veteran of the Georgian Abkhazian War. During the First Chechen War he coordinated all units during the battles of Grozny and served as a field commander of the Shelkovsky District of Chechnya, including taking part in the 1996 Kizlyar Pervomayskoye hostage crisis in Dagestan. Later, he became a Deputy Prime Minister in the government of the Chechen President Aslan Maskhadov. In July 1999, while trying to engage in talks with the Russian side, Atgeriev was briefly arrested at Moscow's Vnukovo airport together with Chechen Deputy Prosecutor General Adam Torkhashev and two officials from the Moscow office of the Chechen Interior Ministry. He has twice told Russian media that he alerted the then Federal Security Service of the Russian Federation (FSB) Director Vladimir Putin in the summer of 1999 to the imminent incursion into Dagestan. Atgeriev did not take active part in the Second Chechen War (at this time, he had no armed men under his command besides his personal bodyguards). Nevertheless, he was falsely implicated in the scandalous prisoner swap of Andrei Babitsky, a Russian journalist kidnapped by the Russian military. Atgeriev, whom Nezavisimaya Gazeta termed "the last remaining member of the Chechen leadership who is unequivocally loyal to President Aslan Maskhadov," was captured in October 2000 and sentenced to 15 years in prison. On 18 August 2002, while serving the sentence in Yekaterinburg prison, Atgeriev mysteriously died from "internal bleeding" that was attributed to leukemia. The Chechen Deputy Premier Akhmed Zakayev accused the Russian authorities of murdering Atgeriev. The case was highlighted in the open letter by Memorial to Putin.