Кіріспе

Голландиялық генерал, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қарулы күштердің шенеуілі Ян Йозеф Годфрид, Барон ван Вурст то Вурст кіші (29 желтоқсан 1880 – 11 қараша 1963) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Голландия қарулы күштерінің екінші басты офицері және қазіргі заманғы соғыс туралы көптеген мақалалар мен кітаптар жазған белгілі стратег.

Жеке өмір

Ол – Нидерланд Сенатының президенті және генерал-лейтенант Ян Жозеф Годфрид ван Вурст тот Вурст аға мен Анна Кремерстің бесінші баласы болды. Бірінші әйелі, Жоғарғы Ақсүйек қызы Октавия Оттин ван Ниспен тот Паннерден (1885–1947) одан алты бала туды. Оның екінші әйелі, Жоғарғы Ақсүйек қызы Жоанна Мария Альфрида Луиза (1910–1992) – Голландия премьер-министрі Чарльз Руйс де Беренбруктың қызы еді.

Әскери мансап

Орта білімін аяқтағаннан кейін, 1898 жылы Бредадағы Корольдік әскери академияға (KMA) қабылданды. 1901 жылы ол сыныпта бірінші болып бітіріп, Харлемдегі жаяу әскер полкіне қабылданды. 1903 жылы жалпы теміржол ереуілі кезінде ол Харлем теміржол вокзалын қорғаған бөлімнің жалғыз лейтенанты болды. 1907 жылы ол Вильгельмина патшайымының жеке адъютанты болды және осы қызметте оны түрлі мемлекеттік сапарларда сүйемелдеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және Голландия армиясының жұмылдырылуы кезінде ол әртүрлі шендерде қызмет етті. Осы тәжірибелер мен Шлиффен жоспарына қатысты алаңдаушылығы оны Германияның стратегиялық жоспарлауындағы Лимбург провинциясының маңыздылығын көрсететін зерттеу жазуға итермеледі. Басылым испан, ағылшын, француз және норвег тілдеріне аударылды. 1920 жылы Годфрид бас штабтың мүшесі болды және Женевадағы қарусыздандыру конференциясында Нидерландыны өкілдік етті. Ұлы депрессияның салдарынан ол 1934 жылы Амстердамдағы тәртіпсіздіктерден кейін тәртіпті қалпына келтіруге қол жеткізді. Бұл голландиялық армияның бронетранспортты алғаш рет қолданғаны еді. 1935 жылы ол Саардағы 1935 жылғы референдумды бақылап отырған голландиялық әскерлерді қадағалады. 1920-1930 жылдары ол "жарылған мылтық" қозғалысына және голландиялық қоғам мен саясаттың басым пацифистік көзқарасына қатты сыншыл болды, оны наив деп санады. Кейінгі өмірінде ол бұл кезең голландиялық қорғаныс тарихындағы ең төмен нүкте болды деп мәлімдеді. 1936 жылы ол неміс қайта қарулануы туралы кеңінен таралған кітап жариялады — нацистік милитаризмге ерте ескерту. 1930 жылдардың соңында голландиялық саясаткерлер өздерінің елі нацистік Германиямен болатын қақтығыста бейтарап бола алмайтынын түсінді. Әскери дайындыққа асығыс және кешіккен дайындық кезінде Годфрид генерал Исаак Реййндерстің идеяларын қабылдамады. Годфрид Блицкриг тактикасы мен механикаландырылған соғысқа қарсы ескертті, ал Реййндерс мүмкін неміс басқыншылығының алдында ұзақ саяси және дипломатиялық шиеленістер болады деп сенді. Реййндерстің жоспарлары бастапқыда қабылданған болса да, оның қорғаныс министрі Адриан Диджхорнмен келіспеушілігі оның отставкаға кетуіне әкелді. Ван Ворст тот Ворст отбасының екі ағасы бас штабта қызмет еткендіктен және олардың католиктік тегі протестанттар арасында даулы болғандықтан, Диджхоорн зейнеткер генерал Анри Винкельманды тағайындады, ол Годфридтің стратегиялық жоспарларын қолдады. Бұл ішкі пікірталас салдарынан көп уақыт жоғалды, ал нацистік Германия 1940 жылдың 10 мамырында Нидерландыға шабуыл жасаған кезде голландиялық қарулы күштер жеткілікті дайындықсыз болды. Годфрид Греббебергті қорғауға тырысты, бірақ ақырында Нидерландының батысына шегінуге мәжбүр болды. Роттердамға жасалған бомбалау шабуылынан және Германияның басқа голландиялық қалаларды жою туралы қаупінен кейін ол Винкельманға капитуляциялауды кеңес берді. Нидерланд шайқасынан кейін ол нацистерге адалдық серт беруден бас тартты, нәтижесінде ол (ағасы Х. Ф. М. Барон ван Ворст тот Ворстпен бірге) соғыстың қалған бес жылына Германиядағы әскери тұтқын лагеріне жіберілді. Нацистік Германияның жеңілісінен кейін ол Нидерландыға оралды, онда әртүрлі әскери және азаматтық лауазымдарды атқарды. 1960 жылы 80 жасқа толған күні генерал шеніне ие болды.