Кіріспе

Ford Model A-ның ауыр жүк көлігі нұсқасы

Ford Model AA – Ford компаниясының жүк көлігі. Model T және TT модельдері ескіріп, оларды ауыстыру қажет болғандықтан, Генри Форд 1926 жылы Model A және Model AA модельдерінің алғашқы дизайнын жасауды бастады. Шассидің негізгі құрылымы жылдам дайындалды, ал механикалық әзірлемелер тездетілді. Күзов дизайны мен стилі жасалып, содан кейін Briggs және Murray сияқты әртүрлі күзов өндірушілерге тапсырылды. Model A дизайны Ford Model AA-мен ортақ бөлшектер мен материалдарды қамтиды, атап айтқанда, күзов, қозғалтқыш және интерьер. Әдетте, AA модельдерінің ішкі жабдықтары автомобильдерге қарағанда қарапайым болды. Model AA өндіріс кезінде Model A-ға ұқсас дизайн өзгерістерін бастан кешірді, көбінесе үштен тоғыз айға дейін кешіктірілді. Механикалық өзгерістер мен жаңартулар көліктер өндіріліп жатқанда жүзеге асырылды. 1929 және 1930 жылдар аралығында күзовте жасалған өзгерістер де AA өндірісіне енгізілді, бірақ ауыр коммерциялық жүк көліктерінде қалған бөлшектер ұзақ уақыт қолданылды.

Механикалық бөлшектер

Model AA Ford, Model A Ford-тың қолданатын 201 куб дюймдік (3,3 л) I4 қозғалтқышымен қуаттандырылады. Қозғалтқыш 2200 айналымда ең көп дегенде 40 ат күшіне жетеді. Қозғалтқышта жоғары ағынды карбюратор, алты вольтты генератор, 2 және 4 қанаты бар желдеткіш, механикалық су сорғысы, механикалық май сорғысы, электр стартері және төрт қатарлы радиатор орнатылған. Бұл мүмкіндіктердің барлығы, радиатордан басқа, Model A Ford-қа ұқсас. Қажет болған жағдайда, радиатор қабығындағы тесіктен енгізілген қолмен бұрау арқылы қозғалтқышты іске қосуға болады. Model AA, Model A-ға ұқсас шассиге негізделген, бірақ бұл жүк көлігіне арналған жұмысты қамтамасыз ету үшін әлдеқайда үлкен және ауыр болды. Model AA Ford төрт жылдамдықты қолмен басқарылатын беріліс қорабына ие. Беріліс қорабындағы қосымша беріліс – «әже» немесе «крепер» деп аталатын бірінші беріліс, ол жүктелген жүк көлігін жылжыту үшін көбірек күш беру үшін Model A Ford-тың бірінші берілісінен жоғары қатынасқа ие. Model AA беріліс қорабының екіншіден төртінші берілісінің арақатынасы Model A беріліс қорабының біріншіден үшінші берілісіне ұқсас. Model AA беріліс қорабында кері жылдамдыққа арналған құлып орнатылған, ол кері жылдамдықты қосу үшін бас бармағымен белсендірілетін рычагты қажет етеді. Бұл жүк көлігі қозғалып тұрғанда кездейсоқ кері жылдамдыққа ауысуды болдырмау үшін жасалған. Алғашқы жүк көліктерінде жүк машинасының ең жоғары жылдамдығын шектейтін құрттық беріліс болды. Кейіннен, жылдамдықты арттыру үшін бұл артқы ось шанақ және тістік дифференциалымен ауыстырылды. Кейінгі дифференциал жоғары және төмен жылдамдық опцияларымен келді. Кейінгі модельдерде артқы ось корпусын қосымша қолдау үшін сыртқы жағына тіреулер орнатылды. AA жүк көлігінің алғы аспасы Model A Ford-қа ұқсас болды. Жапырақты серіппе алдыңғы осьтің үстіндегі алдыңғы «А» рамасына ортақтастырылған. Алдыңғы аспасында соққыны жұмсартатын амортизаторлар орнатылған. Артқы аспасы Model A Ford-тан ерекшеленді. AA шассиге бекітілген және артқы оське жалғанған жапырақты серіппелерге ие болды. Артқы аспасында амортизаторлар болған жоқ. Model AA басқару элементтері, кейінгі модельдердегі желдеткіштерден басқа, толығымен механикалық. Тежегіштер механикалық, ал жүк көлігінде тоқтау үшін төрт үлкен барабанды тежегіш орнатылған. Механикалық жүйе – педальден күшті тежегіш таяқшаларды тартатын айналымға беруші тарту рычаг жүйесі. Тежегіш педаліне басқанда тежегіш жарығы жандырылады. Тежегіштер артқы барабандарға қарай пропорционалды. Тұрақ тежегіші – еденде орналасқан хромды рычаг, оның үстінде босату батырмасы бар. Алғашқыда желдеткіштер қолмен басқарылды, ал кейінірек модельдер сору коллекторынан алынған вакууммен жұмыс істеді. Мүйіз түймесі рульдің ортасына орнатылған. Жарықтарды басқару элементтері де рульге енгізілген. Қосқыш үш режимді: тұрақ жарықтары, фаралар және алыс жарықтар. AA-ның артқы жарық линзасының түсі өндіріс кезеңінде бірнеше рет өзгерді. Қозғалтқышты реттеу үшін екі рычаг руль бағанасына орнатылған. Сол рычаг уақытты қолмен алға және артқа жылжытуға арналған. Қозғалтқыштың уақытын реттеу жанар камерасындағы ұшқынның пайда болу уақытын өзгертеді, бұл өзгерістер қозғалтқыштың жұмысына әсер етеді. Оң рычаг газды қолмен басқару құралы болып табылады. Газды реттеу беріліс ауысуын және қозғалтқыштың бос жүріс жылдамдығын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Панельдің оң жағында тұншықтыратын таяқ орналасқан. Бұл құрылғы карбюратордан қозғалтқышқа отын ағынын реттей алады. Тұншықтыратын таяқтың тұтқасын сағат тіліне қарсы бұрағанда отын ағыны жабылады, ал қозғалтқыш жұқарады; тұтқаны сағат тілімен бұрағанда қозғалтқышқа отын ағыны ашылады. Приборлар панеліне үш негізгі өлшегіш кіреді. Панель алмаз тәрізді орналасқан, ал сол жақта стартер кілті мен құлыптағыш қосқыш орналасқан. Панельдің жоғарғы жағында жанармай багымен тікелей байланысқан жанармай өлшегіші орналасқан, приборлар панелінің артында. Оң жақта генератордың зарядталу деңгейін көрсететін амперметр орналасқан. Панельдің төменгі жағында жылдамдық өлшегіші мен жүрілген қашықтық санағышы орналасқан. Қажет болған жағдайда, панельдің астына қосымша өлшегіштерді орнатуға болады. Model AA өндірісі кезінде дөңгелектер де өзгерді. 1928 жылы Model A дөңгелектеріне ұқсас, бірақ әлдеқайда ауыр спицалы дөңгелектер қолданылды. 1929 жылы Budd компаниясы Ford үшін 20 дюймдік 6 ұялы дискілі дөңгелектер шығарды. 1930 жылы жаңа үлгідегі 20 дюймдік 5 ұялы дискілі дөңгелек қабылданды. Бұл дөңгелектер 1930 және 1931 жылдың басында қолданылды. Соңғы дөңгелектер 1930 жылғы дөңгелектің тағы бір модификациясы болды, олар дөңгелектерді нығайту және артқы дөңгелектерде екі дөңгелекті орналастыруға мүмкіндік беру үшін орталық бөлігі көтерілген. Екі дөңгелектер дәмді жүк көліктері, буксирлік жүк көліктері, цистерналар, өрт сөндіру машиналары және ашық борты бар жүк көліктері сияқты әртүрлі типтегі кузовтар үшін қолданылды. Дөңгелек гайкалары дөңгелек дизайнындағы өзгерістерге сәйкес әрбір жаңа дөңгелек стилімен бірге өзгерді. Жедел жәрдем машиналары, автобустар және сүйіспеншілік көліктері (жаназалық процессиялар) үшін арнайы дөңгелектер шығарылды.

Нұсқалар

АА үлгісі бірнеше нұсқада қол жетімді болды. Екі түрлі доңғалак аралығы болды, және әртүрлі шассилерде әртүрлі корпус стилі болды. Model AA Ford, Ford корпорациясынан әртүрлі корпус стилінде ұсынылды. Арнайы корпус түрлері: Қорымдық машина, Жедел жәрдем, Жүк тасу машинасы, Көтеру машинасы және шасси кабинасы (жүк платформасыз). Тек кабинасы бар модельдер, арнайы компаниялар жасаған жеке корпуспен жабдықтауды қалаған клиенттерге сатылды. Корпорациялар, Ford арқылы машина паркі үшін жеке бояу және басқа да өзгерістер енгізе алатын болды. Пошта машиналарын жасаудағы күрделілікті және шығынды азайту, сондай-ақ парцельдік пошта қызметінің қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында, АҚШ Пошта қызметі Ford-тан А үлгісіндегі көліктердің паркін сатып алды, олардың пошта машиналарын жасаушылар, әсіресе Миффлинбург Корпус компаниясы жасаған және құрастырған арнайы корпуспен жабдықталған. Бұл жарты тонналық жүк машиналары кейбір жағдайларда 1950 жылдарға дейін пайдаланылды.

Шетелдегі өндіріс

Форд А және АА модельдерін әртүрлі елдерге, әсіресе Кеңес Одағына лицензиялады. 1932 жылдан 1950 жылға дейін КСРО-да ГАЗ зауыты 985 000-нан астам АА көлігін құрастырды. ГАЗ нұсқасы күшті қозғалтқышпен және соғыс уақытында жасалған жеңілдетілген конструкциямен А модельдегідей жүк тасымалдау қабілетіне ие болды, көбінесе ол қозғалтқышының атымен ГАЗ ММ деп аталды. 1931 жылдың қазанында АА модельді Англиядағы Фордтың жаңа Дагенхэм зауытында шығарылған алғашқы көлік болды. Model AA сондай-ақ Форд корпорациясының лицензиясы бойынша Еуропаның бірнеше елінде құрастырылды. Кем дегенде үш даниялық бронетранспорттық машина (FP 1, FP 2 және FP 3) оның шассиіне негізделген.

Қазіргі күн

Бүгінде АА үлгісіне деген қызығушылық жоғары деңгейде сақталуда. Осы көліктерді сақтап, қалпына келтіру әлі де танымал. АҚШ-та екі ұлттық клуб бар. Бір клуб А үлгісі/АА үлгісімен айналысуды қолдайды, ал екінші клуб АА үлгісіне толық арналған. Model A Restorers Club және Model A Ford Club of America, Ford Model AA Truck Club бірлесіп, мүшелеріне техникалық кеңес пен көмек көрсетеді, сондай-ақ қалпына келтіріліп жатқан көліктерін көрмеге қоюға мүмкіндік жасайды. Уругвай және Куба сияқты елдерде АА үлгісіндегі жүк көліктері енгізілгеніне 80 жылдан астам уақыт өтсе де, әлі де пайдаланылуда.