Кіріспе

2007 жылы Дензел Вашингтон түсірген фильм.

"Ұлы дебаттар" – Дензел Вашингтонның режиссерлік жұмысы, Роберт Айзельдің сценарийі бойынша және Тони Шерманның 1997 жылғы "American Legacy" журналындағы мақаласына негізделген 2007 жылғы американдық тарихи драма. Фильм 1935 жылы Техас штатындағы Уайли колледжінің дебат командасының күресі мен сынақтарын баяндайды. Басты рөлдерде: Дензел Вашингтон, Форест Уитакер, Дензел Уитакер, Кимберли Элис, Нейт Паркер, Джина Равера, Джермейн Уильямс және Журни Смоллетт. "Ұлы дебаттар" 2007 жылдың 25 желтоқсанында кең экрандарға шықты және сыншылар тарапынан жылы қабылданды.

Сюжет

Шынайы оқиғаға негізделген сюжет, Оңтүстік методистік епископтық шіркеуімен (қазіргі Біріккен Методист шіркеуі) байланысты тарихи афроамерикандық колледж – Уили колледжінің дебат жаттықтырушысы Мелвин Б. Толсонның 1930 жылдары Америка Оңтүстігіндегі ақ адамдармен тең дәрежеде жарысу үшін жасаған күш-жігері төңірегінде өрбиді. Сол кезде Джим Кроу заңдары кеңінен таралған және афроамерикандықтар линч жасаудан қорқып өмір сүрген. Уайли командасы ақырында Гарвард университетімен дебаттасуға жетеді. (1935 жылы Уайли колледжінің дебат командасы «Ұлы дебаттанушылар» фильмінде Гарвард университеті ретінде көрсетілген Оңтүстік Калифорния университетін жеңіп, ұлттық дебат чемпионы атағын қорғады.) Фильм Техастағы Ұлы депрессия кезеңіндегі әлеуметтік құрылымды, афроамерикандықтардың күнделікті қорлаудан бастап линчелеуге дейінгі қиындықтарын көрсетеді. Сондай-ақ, 14 жасында жоғары мектепті бітіргеннен кейін Уайлидің дебат командасына қосылған Джеймс Фармердің (кейіннен Нәсілдік теңдік конгресінің негізін қалаушы) тағдыры бейнеленген. Командадағы тағы бір кейіпкер – Саманта Бук, нақты Генриетта Белл Уэллс тұлғасына негізделген, ол танымал ақын және 1930 жылғы Уайли командасының жалғыз әйел мүшесі, АҚШ-тағы алғашқы колледждік этникалық аралық дебатқа қатысқан. Диалогтың бірнеше рет айтылатын маңызды сөзі – теолог Кипрдің Августинінің әйгілі сөзінің қайталауы: «Әділетсіз заң – заң емес», бұл сөз Мартин Лютер Кингтің «Бирмингем түрмесінен хат» атты мақаласының негізгі тезисіне айналды. Бұл маңызды сөздер Джеймс Л. Фармер аға және Джеймс Л. Фармер кіші кейіпкерлерімен әртүрлі контексттерде біраз өзгеше айтылады.

Тарихи жазбалар

Фильмде 1930 жылдары Уайли дебат командасы Гарвард колледжін жеңгені бейнеленген. Бірақ шындығында Уайли командасы сол кездегі дебат чемпионы – Оңтүстік Калифорния университетін жеңген. Дебат қоғамының толық құрамына кірмегендіктен, олар чемпион атанғандарына қарамастан, ресми түрде чемпион деп танылмады; соғыстан кейін ғана қара нәсілділерге қатысуға рұқсат берілді.

Шығару

"Ұлы пікірталастар" 2007 жылдың 25 желтоқсанында кинотеатрларда көрсетілді. Фильмнің шығуы қалалық пікірсайыс лигаларының жүздеген қалалық және қаржылық қиын жағдайдағы мектептерде пікірсайыс бағдарламаларын ашуға бағытталған ұлттық деңгейдегі күшті күш салумен бірге орын алды. Назардағы қалалардың ішінде Денвер, Филадельфия және Сан-Франциско болды. 2007 жылдың 19 желтоқсанында Дензел Вашингтон Уили колледжіне 1 миллион доллар көмектестігін жариялады, бұл оларға пікірсайыс командасын қайта құруға мүмкіндік берді. 2007 жылдың маусым айында, Луизиана штатының Гранд-Кейн қаласындағы Орталық орта мектебінде түсірілім аяқталғаннан кейін, Вашингтон Орталық орта мектебіне 10 000 доллар сыйлады.

Үй медиасы

"Ұлы пікірталастар" 2008 жылдың 13 мамырында DVD форматында шықты.

Кассалық жинақ

"Ұлы дебаттар" тұңғыш аптасында 1171 кинотеатрда көрсетілімге шығып, 6 005 180 долларлық кассалық табыс тапты және тізімде 11-орынға ие болды. Фильм АҚШ-та 30 236 407 доллар жинады. Metacritic 32 сыншының шолулары негізінде фильмге 100 балдан 65 бал берді. "The Philadelphia Inquirer" газетінің Кэрри Рики оны 2007 жылғы ең үздік 5 фильмнің қатарына қосса, "Chicago Sun-Times" газетінің Роджер Эберт оны 2007 жылғы ең үздік 9 фильмнің қатарына енгізді. Кейбір сыншылар фильмді "қауіпсіз саясатты ұстанғаны" үшін сынады. "Detroit Free Press" газетінің Джон Монаган: "Нағыз кино көрермендер, әсіресе фильмнің "Оскарға" белсенді түрде үмітткерлігіне қызығушылық танытқандар, фильмнің сыртқы жағын әдемі деп табады, бірақ мазмұны ақылға сыймайды" деді. Алайда, кино тарихшысы Леонард Мальтин фильмді "шабылданатын, фактілермен ойнайтын, бірақ кейде формулалық сюжетке қарамастан, білім мен жігерлілік қарапайым адамдарға ең қиын кедергілерді жеңуге қалай көмектесетінін көрсетеді" деп жоғары бағалады.