Кіріспе

Француздық шарап негізіндегі аперитив, француз аперитиві.

Lillet (ли. lɛ) – Поденсактан шыққан француздық шарап негізіндегі аперитив. Еуроодақ заңнамасында ароматизацияланған шарап ретінде жіктеледі, ол Бордо аймағының шараптарының 85% (blanc және rosé үшін Семильон, rouge үшін Мерло) және 15% мацерацияланған ликерлердің, көбінесе цитрус ликерлерінің (Испания мен Мароккодан алынған тәтті апельсин қабықтары және Гаитиден алынған ащы жасыл апельсин қабықтары) қоспасынан тұрады. Содан кейін қоспа емен бөшкелерде біртегі боларлықтай араластырылады. Ескіру процесінде Lillet Бордо шарабы сияқты өңделеді (түсін ашықтау, шөгіндісін айыру, сүзу және т.б.). Kina Lillet формуласының бастапқы нұсқасында (хинина дәрежесін білдіретін атаумен) Перудан алынған цинхона қабығынан жасалған хинин ликері де құрамына кірген. "Lillet" хинин қосылғандықтан тоник шараптар деп аталатын аперитивтер отбасының құрамына жатады.

Тарих

1872 жылы Пол және Реймонд Лилет ағайындылары, дистилляторлар және шараптар мен спирттік ішімдіктер сатушылары, Францияның Бордо облысының оңтүстігіндегі Поденсак қаласында La Maison Lillet компаниясын құрды. Бордода аперитив жасау идеясы XVI Людовик тұсында Бразилиядан келген дәрігер Керманн атадан бастау алды. Ол Францияға оралып, Бордоны мекен етіп, хинин сияқты шөптерді пайдаланып ликерлер мен күшейткіштер жасады. Сол кезде Бордо Еуропадағы шарап бизнесі үшін маңызды орындардың біріне айналды. Бұл Францияның Кариб аралдарынан импортталатын тауарлар үшін де басты порты болды. XIX ғасырдың соңында Луи Пастердің (1822–1895) жаңалықтарынан кейін адамдар аурулардан қатты қорқыныш сезінді. Бірақ Пастердің айтуынша, "шарапты барлық сусындардың ең пайдалысы және ең гигиеналық сусындар деп санауға болады". Осының нәтижесінде, хинин қосылған тониктік шараптар (хининмен) өте танымал болды, себебі хинин қызбамен күресуге және безгек симптомдарын жеңілдетуге қолданылды. 1887 жылы Пьер және Реймонд Лилет Кина Лиллетті жасады. Барлық басқа аперитивтер қызыл болған кезде, бастапқыда ақ түсті Lillet, нақты географиялық орналасқан жерден шыққан жалғыз аперитив болды – Бордо аймағы, немесе дәлірек айтқанда Ұлы Саутэрн аймағы (сол кезде Саутэрн қазір Бордо немесе Грейвс аймақтары деп есептелетін апелляцияларды қамтыды). 1920 жылдары Lillet экспорты Еуропа мен Африкаға едәуір өсті. Бордо университетінің Энология институтымен тығыз жұмыс істеп, заманауи энологияны қолданды. Хининнің ащылығы және оған сәйкес тәттілігі азайтылды. 2011 жылы Жан Бернард Бланшетон басшылығымен розе Lillet нұсқасы ұсынылды.

Лилетке қызмет ету

Lillet – 6–8 °C (43–46 °F) температурада жақсы суытылған аперитив шарабы. Францияда Lillet әдетте мұзбен, апельсин кесігімен немесе лимон немесе лайм қабығымен беріледі. Германияда, Австрияда және Швейцарияда Lillet blanc көбінесе Lillet Vive түрінде, ұзақ сусын ретінде ішіледі. Lillet Vive – 5 мл Lillet blanc, 10 мл тоник, қияр кесігі, құлпынай және жалбыз жапырақтарынан тұрады. Басқа елдерде, әсіресе АҚШ және Ұлыбританияда, ол көбінесе коктейльдің құрамына қолданылады. Ең танымал Lillet коктейльдері – Vesper, Corpse Reviver #2, 20th Century және Old Etonian. Рецепттері Гари Риганның «Барменнің Киелі кітабы», Гарри Крэддоктың «Савой коктейль кітабы» және Боб Сеннеттің «Толық әлем бармендерінің нұсқаулығы» сияқты коктейль кітаптарында келтірілген. 1930 жылдары «Савой коктейль кітабында» 22 Lillet коктейлінің рецепті жарияланды (салыстыру үшін 46 Cointreau, 24 Dubonnet, 24 Chartreuse және 10 Grand Marnier). АҚШ-та «The Lillet Book of Apertif Cocktails» атты кітапша Lillet бөтелкелерімен бірге таратылды. Онда «Lillet Spritz» рецепті «3 бөлік Lillet Blanc немесе Lillet Rose және 3 бөлік тоник су. Үлкен шарап стаканына 3 үлкен мұз кесегін салып, қияр, жалбыз және құлпынаймен безендіріп дайындаңыз» деп сипатталған.