Генри Джеймстің "Оқушы" әңгімесі – жас баланың адал ұстазымен достығы, отбасылық жала жағу және жасөспірімнің трагедиясы. Кілт сөздер: Генри Джеймс, әңгіме, психология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Шәкірт" – Генри Джеймстің 1891 жылы Лонгман журналында алғаш жарияланған қысқа әңгімесі. Бұл – жалған және арсыз отбасында өскен, бойжеткен жас баланың сезімтал тарихы. Ол өзінің тәрбиешісімен дос болады, ол оның өміріндегі сенім арта алатын жалғыз ересек адам. Джеймс олардың қарым-қатынасын мейіріммен және терең түсінікпен көрсетеді, ал оқиға кейбір адамдар классикалық трагедия деңгейіне жетеді дейді.
The Pupil is a short story by Henry James, first published in Longman's Magazine in 1891. It is the emotional story of a precocious young boy growing up in a mendacious and dishonorable family. He befriends his tutor, who is the only adult in his life that he can trust. James presents their relationship with sympathy and insight, and the story reaches what some would consider the status of classical tragedy.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Оксфордты бітірген, ақшасы жоқ Пембертон Американың көшпелі отбасысының дарынды және біршама циникті мүшесі, он бір жасар Морган Моринге үйінен сабақ беру үшін жұмысқа орналасады. Оның ата-анасы Пембертонға жалақы төлеуден бас тартып, Еуропадағы бір қонақ үйден екіншісіне көшіп жатыр. Пембертон Морганнан басқа Морендердің барлығын, ағасы Уликті және Паула мен Эми сестерін ұнатпайды. Жүрек ауруымен ауыратын Морган Пембертонға отбасының зиянды ықпалынан құтылуға кеңес береді. Бірақ Пембертон шәкіртіне деген махаббаты мен құрметінің арқасында қалады, сондай-ақ ақыры жалақы алатынына үміттенеді. Пембертон ақыры күнкөрісі үшін Лондонға тағы бір репетиторлық жұмысқа орналасады. Бірақ ол Парижге Морендерден келген телеграмма бойынша шақырылады, онда Морганның ауырып қалғаны хабарланады. Морганның денсаулығы жақсы екені белгілі болады, алайда оның отбасы төлем жасалмағаны үшін қонақ үйден қуылғанда, қапалы күн жетіп келеді. Морганның ата-анасы Пембертоннан ұлын өзімен бірге алып кетуін өтінеді, ал олар ақша табуға тырысады. Морган Пембертонмен бірге кету мүмкіндігіне қуанышты, бірақ репетитор тартынады. Морган кенеттен жүрек талмасынан құлап, көз жұмады. Әңгіменің ирониялық соңында Джеймс Морганның әкесі ұлының өлімін "әлемді білетін адам" ретінде қабылдағанын айтады.
Pemberton, a penniless graduate of Oxford, takes a job to tutor Morgan Moreen, aged eleven, a brilliant and somewhat cynical member of a wandering American family. His mother and father refuse to pay Pemberton as they jump their bills from one hotel to another in Europe. Pemberton grows to dislike all the Moreens except Morgan, including older brother Ulick and sisters Paula and Amy. Morgan, who is afflicted with heart trouble, advises Pemberton to escape his family's baleful influence. But Pemberton stays on because he has come to love and admire his pupil and he hopes for at least some eventual payment. Pemberton finally has to take another tutoring job in London simply to make ends meet. He is summoned back to Paris, though, by a telegram from the Moreens that says Morgan has fallen ill. It turns out that Morgan is healthy enough, though the fatal day arrives when his family is evicted from their hotel for nonpayment. Morgan's parents beg Pemberton to take their son away with him while they try to find some money. Morgan is ecstatic at the prospect of leaving with Pemberton, but the tutor hesitates. Morgan suddenly collapses with a heart attack and dies. In the story's ironic final note, James says that Morgan's father takes his son's death with the perfect manner of "a man of the world."
Негізгі тақырыптар
Джеймстің хатшысы Теодора Босанкеттің сөзін қолдану үшін Морган роман жазушының "жарық балалары" - көрегендігі мен нәзіктігі бар, жиі қатал, кешірімсіз ортада күйреген адамдардың бірі. Морганның жағдайында бұл жағдайды оның отбасы қамтамасыз етеді. Сол себепті бала Морганның қабілеті мен әдептілігін бағалайтын және Морендердің алдамшы, қарапайым тобынан қашуды ұсынатын Пембертонға қатты жабысады. Алайда мүмкіндік туғанда Пембертон екі ойлы болады. Оның қорқынышы түсінікті, өйткені оның жасөспірім баласын тәрбиелеу жауапкершілігін өз мойнына алуға қаржысы жоқ. Бірақ бұл аздап күмәнділік өлімге әкеледі. Осылайша, Джеймстің бір абыройлы әрі ақылды кейіпкері қайтадан шындыққа тап болады. Пембертон мен Морган арасындағы қарым-қатынастың нақты сипаты туралы көп айтылды, кейбір комментаторлар гомосексуалистік / педофильдік қосылуды білдіреді. Әңгімеде жыныстық қатынас туралы ашық сылтау болмаса да, мұғалім мен оқушы арасында сүйіспеншілік пен құрмет байланысы орнатылады, бұл басқа Морендердің дүниесіз, қиялсыз әлемінен айырмашылығы бар: "Пембертон оны қатты ұстады, қолын иығына қойды. Бірақ екеуінің арасындағы қарым-қатынасты садомазохизм арқылы түсіндіруге болады. Садо-мазохизмнің негізгі белгілерін жұп бір-бірін "сабап" жатқаны туралы әңгімелейтін сахнадан жақсы көруге болады. Бұдан басқа, Морганның өлімі "la petite mort" деп түсіндірілуі мүмкін, өйткені бала өзінің тәрбиешісімен кету перспективасына еуфорияға ұшырайды.
To use the phrase of James's secretary Theodora Bosanquet, Morgan is one of the novelist's "children of light," people with insight and delicacy who are often ground down by harsh, unforgiving environments. In Morgan's case that environment is tragically provided by his own family. That's why the boy clings so ardently to Pemberton, a tutor who truly appreciates Morgan's ability and decency and offers a possible escape from the deceitful, mediocre Moreen troupe. When the moment of opportunity comes, though, Pemberton hesitates. His reservations are understandable; he has no financial resources to take on the responsibility of raising a teen aged boy. But that bit of hesitancy proves fatal. Once again, one of James's honorable and intelligent characters succumbs to inescapable reality. There has been much talk about the exact nature of the relationship between Pemberton and Morgan, with some commentators intimating a homosexual/paedophile attachment. Although there is no overt hint of a sexual relationship in the story, tutor and pupil do establish a bond of love and respect, which shines in contrast to the mundane, unimaginative world of the other Moreens: "Pemberton held him fast, hands on his shoulders — he had never loved him so." But the relationship between the two can be interpreted through the lens of sadomasochism. The sadomasochistic undertones can be best seen in the scene in which the pair speak of "beating" each other. Furthermore, Morgan's death can be interpreted as la petite mort as the child become euphoric at the prospect of leaving with his tutor.
Санаткерлік бағалау
Сыншы Роберт Гейл "Шәкірт" повесін "ешқашан жазылмаған ең ұлы әңгімелердің бірі" деп атады, және көптеген сарапшылар оған қарсы шыққан жоқ. Мортимер Адлер осы повесті өзінің "Ұлы кітаптарға жол" сериясына қосты. Морган мен Пембертон арасындағы қарым-қатынастағы мүмкін гомосексуалистік мәнерлер туралы даудан басқа, сыншылар мұғалімнің баланың күрт құлдырауы мен өліміне қаншалықты жауапкершілік тартатыны туралы да келіспейді. Морганның Пембертонның оны қанағаттандырмайтын отбасынан алып кетуге тартынғанын көргенде көңілі қалғаны сөзсіз. Бұрын айтқанымыздай, бұл тартынқылық түсінікті, бірақ Пембертон қиын жағдайда да батырлыққа жете алмайды. Лайонел Триллингтің атап өткеніндей, кейде адам батыр болады, не болмаса ештеңе де емес.
Critic Robert Gale flatly called The Pupil "one of the finest short stories ever written," and few commentators have disagreed. Mortimer Adler included the story in his Gateway to the Great Books series. Besides the dispute about possible homosexual overtones in the relationship between Morgan and Pemberton, critics have also disagreed about how much responsibility the tutor bears for the boy's sudden collapse and death. There's no doubt that Morgan is disappointed when he sees Pemberton hesitate about taking him away from his worthless family. As mentioned before, that hesitation is understandable but Pemberton still falls short of heroic action in an admittedly difficult situation. And as Lionel Trilling observed about the story, sometimes a man is a hero or he is nothing at all.
Бейімделулер
"Шәкірт" Майкл Дайнның "Серкелер" пьесасы бойынша қойылымға айналдырылып, 1957 жылдың 7 ақпанында ITV телеарнасының "Playhouse" драмасындағы бір бөлім ретінде көрсетілді, онда Лоренс Пэйн Пембертон рөлін, ал Эндрю Ирвин Морган рөлін сомдады. "Шәкірт" 1996 жылы француздық "L'Élève" фильміне де бейімделді, онда Винсент Кассель Пембертон, ал Каспар Салмон Морган рөлінде ойнады.
The Pupil was adapted into a play, The Magpies, by Michael Dyne and performed as an episode in the ITV Television Playhouse drama (7 February 1957), starring Laurence Payne as Pemberton and Andrew Irvine as Morgan. The Pupil was also adapted into a French film, L'Élève, in 1996, starring Vincent Cassel as Pemberton and Caspar Salmon as Morgan.