Кіріспе

Gojko Mitić (13 маусым 1940 жылы туған) – серб актері және неміс режиссері. Ол Германия Демократиялық Республикасында (ГДР) көптеген DEFA үнді фильмдеріндегі тарихи және ойдан шығарылған үнді (яғни, жергілікті американдық) кейіпкерлердің бас рөлін ойнап, үлкен танымалдылыққа ие болды. Оның танымалдығын ГДР-де де, кейіннен Германия Федеративтік Республикасында да оған «DEFA басшысы» деген бір жағынан, «Шығыстың Виннетуы» деген есім беруге тырысудан көруге болады. Дегенмен, Гойко Митич бұл рөлді ешқашан фильмде ойнаған емес (бірақ ол кейіннен Бад Сегебергтегі Карл Май фестивалінде ойнады). Бұл «Виннету» аталымы көбінесе батыстың актері, француз Пьер Брайспен салыстырғанда Гойко Митичтің танымалдылығын көрсетеді. Гойко Митичтің өзінің айтуынша, ол барлық славян тілдерін, неміс тілін, сондай-ақ аздап итальян және ағылшын тілдерін біледі.

Өмір

Митич Сербияның оңтүстігіндегі Ветерница өзеніндегі Лесковац маңындағы Стройковце ауылында шаруа отбасында дүниеге келген (сол кезде Югославия Корольдігі, қазіргі Сербия). Әкесі Живожин Екінші дүниежүзілік соғыста югославиялық партизандардың азаттық күресіне қатысқандықтан, ол ағасы Драганмен бірге әжесі мен атасының тәрбиесінде өсті. Мектеп бітірген соң, төрт жыл неміс тілін оқыды. 20 жасында Митич Белградтағы Спорт университетінде оқуға түсті. Оқу кезінде ол алғаш рет киномен танысты. Ол кезде Югославияда көптеген халықаралық фильмдер түсіріліп жатты, олардың эпизодтық рөлдерін негізінен Белградтың Спорт университетінің студенттері сомдады. 1961 жылдан бастап Митич итальяндық және британдық фильмдерде каскадер болып жұмыс істеді. 1963 жылы ол Артур Браунердің «Карл Мей» фильмінде шағын рөлге ие болды. Оның атлетизмді сымбатына тәнті болған режиссерлер «Виннету» фильмінің екінші бөлімінен кейін «Унтер Гейерн» фильмінде оған үлкен рөл – бас геройдың ұлы Вокаде ролін берді. Осы фильмде оның есімі неміс тілінде «Георг Митик» деп көрсетілді. Содан кейін Югославиядағы DEFA студиясы үнділік (үндістер туралы) фильмдер түсіре бастады: 1966 жылы Митич «Үлкен аюдың ұлдары» фильмінде Лакота басшысы Токей-Ихто рөлін сомдап, алғашқы басты рөлін ойнады. Бұл фильмді ГДР-дің тоғыз миллионнан астам азаматы көріп қалды. Осылайша оның кинодағы мансабы басталып, әсіресе ГДР-де ерекше танымалдылыққа ие болды. 1967 жылы ол Мохикан Чингачгукты, 1968 және 1969 жылдары Дакота басшысы Алыс Көретін Соқолды, 1970 жылы Шошоне Шаве Хедін, 1971 жылы Семиноль Осеоланы, 1972 жылы Текумсені, 1973 және 1974 жылдары Апачи басшысы Ульзананы, 1975 жылы Шайен Хартер Фелсенді, 1978 жылы Манзанеро Севериныны және 1983 жылы Нез Персе Ақ қауырсынды сомдады. Шығыс Еуропадан басқа, Митич DEFA фильмдері арқылы Африка мен Азияда да танымал болды. 1975 жылға дейін ол жыл сайын кем дегенде бір фильмде түсіріліп, көбінесе үнді басшыларының рөлін ойнады. Оның айқын акцентін жасыру үшін, Митич, неміс тілін еркін меңгерсе де, дубляждалды. Ол актер ретінде барлық каскадтық трюктерді өзі орындағаны, мысалы, «Ат шабуы» және басқа да эпизодтардағы қиындықтар, оның батыр кейіпкерін шынайы бейнелеуіне мүмкіндік берді. 1976 жылы ГДР-дің «Express» рок тобы оған «Ein Wigwam steht in Babelsberg» әнімен құрмет көрсетті. 1976 жылдың жазынан бастап Митич алғаш рет Харц тауларындағы Тале театрында Спартак рөлінде көрінді. Онда ол 1984 жылға дейін көбінесе оқиғалы пьесаларды ойнады, олар Шығыс Германия теледидары үшін де жазылды. Алайда Митич тек үнділік фильмдерде ғана түспеді. Ол театрда өнер көрсетті, кейде ғылыми фантастика («Сигналдар – ғарышқа саяхат») және теледидарлық қойылымдарда («Өлім мұрағаты», «Мейірімсіз майдан») түсірілді. Ренате Блюм бірнеше рет оның кино серіктесі болды, олар 1970 жылдары бірнеше жыл бірге өмір сүрді. Актерлік өнерден басқа, Митич әнші ретінде де (1977 жылы «Löscht das Feuer» (музыкасы: Arndt Bause), 2010 жылы Engel B. қайта шығарды; 1978 жылы «A Man Can Tell a Lot») және тележүргізуші ретінде («Ein Kessel Buntes», «gong») көрінді. 1981 жылдан 1989 жылға дейін ол балалар сериясы «Ян және Тини» сериясында бес фильм түсірді, сондай-ақ ол сценарийлердің авторы болды. 1988 жылы ол ГДР теледидары үшін Карл Мейдің романы бойынша Мексикадағы «Далалық аңшылар» атты екі бөлімді DEFA телефильмінде соңғы үнділік рөлін ойнады.

Посткоммунизм

Коммунизм құлағаннан кейін Митич тағы да кішкентай рөлдерде ойнады ("Фильм баяндаушысы", "Жанарлық өмір", "Біз сияқты батырлар"); 1992 жылдан бастап ол Бад-Сегебергтегі Карл Май ойындарында Пьер Брайстің ізбасары ретінде Виннету рөлін алды. 2006 жылдың 10 қыркүйегінде, барлығы 15 маусым мен 1024 қойылымнан кейін, Митич соңғы рет сахнаға шықты. Осы жылы "Виннету III" қойылымы ойналды, онда Виннету соңында қаза табады. Жеті жылдан кейін Митич бұрынғы кейіпкерінің әкесі Инчу-чуна рөлінде Бад-Сегебергке оралды. 2007 жылдан 2009 жылға дейін Митич Шверин мемлекеттік театрында "Күкі ұясынан ұшқандар" пьесасында бас Бромден рөлін ойнады. Сол театрда ол 2009 жылғы Касл фестивалінде Никос Казанцакистің "Алексис Сорбас" романы негізіндегі мюзиклдегі басты рөлді ойнады. 2012 жылы Гойко Митич Уве Йенсенмен бірге "Ошақ басындағы музыка" немесе "Ошақ басындағы Рождество" бағдарламаларын ұсынды. 2013 жылы Гойко Митич Sat.1 телеарнасының батыс фильмінде ("Жабайы жерде") бас Тахмахера рөлінде телеэкранға оралды (Бенно Фюрманн, Эмилия Шюле және Надя Уль қатысқан). Бұл Митичтің командаш тілінде өз даусымен ән айтқанын естіген алғашқы американдық фильмі. 2015 жылдан бері Темплиндегі Эль-Дорадода оған арналған жанкүйерлер кездесуі өтіп келеді, онда Митич әрқашан құрметті қонақ ретінде қатысады. 2019 жылдың желтоқсанында ол DEFA қорынан өмірлік жетістіктері үшін марапат алды. Еске алу сөздерін әнші Уте Фрейденберг айтты. Гойко Митич Берлиннің Кёпеник ауданында тұрады және бір қызы бар (1992 жылы туған). Ол Германия мен Сербия азаматы.

Мансап

Митич ГДР DEFA студиясы түсірген көптеген қызыл вестерн фильмдерімен танымал. Ол "Ұлы аюдың ұлдары" (1966) фильмінен бастап 1966-1984 жылдар аралығында осы сияқты 12 фильмде ойнады. Ол неміс тілді елдерде американдықтар емес, үндістер туралы кең таралған көзқарасты қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Вестерн фильмдері арқылы танылуынан жаңарғысы келген Митич мансабының кейінгі кезеңінде кинода, телевидениеде және сахнада басқа жанрларда көрінуге тырысты. Басқа рөлдердің қатарында ол сахнада Спартак рөлін ойнады және бірнеше телешоулар жүргізді. Сондай-ақ, ол 2006 жылға дейін Германияның Гамбург қаласына жақын Бад Сегеберг қаласында өтетін "Карл Май фестивалінде" Карл Майдың Виннетуын сомдады. Бір эпизодта ол неміс телеарнасының "Schloss Einstein" бағдарламасында рөл ойнады.

Марапаттар мен құрметтер

1998 жылы болгар рок-тобы Hipodil Митичке арналған "Bate Goiko" әнін шығарды. 2010 жылы ол Сербияда Карич ағайындыларының сыйлығын алды. 2004 жылы Андре Кнофель мен Герхард Леман ашқан 147595 Гойкомитич астероиді оның құрметіне аталды. Тиісті хабарлама 2013 жылдың 27 қаңтарында Кіші планеталар орталығында жарияланды.