Ауыз қуысының шырышты қабығындағы қабынулы папиллалық гиперплазия
Inflammatory papillary hyperplasia
Қабынулы папиллярлық гиперплазия (ҚПГ) – ауыз қуысының қауырсынды жабынында кездесетін, көбінесе тіс протезінен туындайтын ешқандай қауіпсіз жағдай. Симптомсыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қабынушылық папиллярлық гиперплазия (ҚПГ) – ауыз қуысының шырыш қабығындағы бір немесе бірнеше түйіндік зақымдардың өсуімен сипатталатын қатесіз зақымдану. Зақымның мөлшері шамамен 2 мм немесе одан кем болады. Бұл зақым көбінесе қатты таңдайға орналасады, сирек жағдайларда төменгі жақ сүйегінде де кездеседі. Зақым көбінесе ешқандай белгісіз болады, ал шырыш қабықтың түсі қызғылттан қызылға дейін өзгеруі мүмкін. Жалпы алғанда, ҚПГ жоғары жақ протезін қолданумен байланысты, бірақ тістері толық болған және бұрын протез қолданбаған науқастарда да кездеседі. Көбінесе қатты таңдайдың барлық беті зақымдалады, ал тіс еті шырыш қабығы көбінесе зақымдалмайды. Папулалар арасындағы телімдерде Candida саңырауқұлағының ақ түсті, ірімшіктей колонияларын көруге болады. Ауырсыну сирек кездеседі, бірақ саңырауқұлақ инфекциясы күйдіретін сезімді тудыруы мүмкін. Жаңа пайда болған папулалар ісінген, ал ескілері фиброздық және тығыз болады, жеке-жеке тітіркену фибромасынан ажырату қиын. Протездің таңдайға тиетін бөлігінің тым терең болуы, протез негізі мен таңдай тіндері арасында кеңістік пайда болуы, тамақ қалдықтарының ілінуіне және екі бет арасында бактериялар мен саңырауқұлақтардың өсуіне жағдай жасайды. Бұл жағдай 80 пайыз науқаста анықталды. Басқа себептерге дұрыс орнатылмаған немесе дұрыс пішінделмеген протездер, таңдай сілекей бездерінің тітіркенуі, нашар ауыз гигиенасы, қабынушылық папиллярлық гиперплазияның даму қаупін арттыруы мүмкін. Қабынушылық папиллярлық гиперплазия көбінесе Candida инфекциясымен байланысты. Бразилияда жүргізілген бірнеше зерттеулерде протездік стоматит пен протездерді қолданудағы нашар гигиена арасындағы тығыз байланыс анықталды. Протездік стоматит – протездермен байланысты шырыш қабықтың ең көп кездесетін зақымдануы және әрқашан Candida albicans саңырауқұлағымен байланысты. Candida albicans саңырауқұлағының колонизациялануы нашар ауыз гигиенасынан туындайды. Алайда, Candida albicans инфекциясы мүмкіндікті пайдаланушы инфекция болып табылады және протездік стоматит пен қабынушылық папиллярлық гиперплазияның дамуына тікелей әсер етпейді. Бразилиядағы зерттеулерде гендерлік фактор да маңызды фактор болып табылды. Әйелдер әдетте ерлерге қарағанда ұзақ өмір сүреді, сондықтан әйелдерде тіс жоғалту жиілеу, және әйелдер ерлерге қарағанда көбірек протездерді киеді (және ұзақ мерзімге). Осылайша, әйелдерде қабынушылық папиллярлық гиперплазияның пайда болу ықтималдығы жоғары. Әйелдердің ауыз қуысының шырыш қабығы ерлерге қарағанда гиперпластикалық өзгерістерге көбірек бейім, себебі ауыз қуысының климакс кезеңіндегі өзгерістерге байланысты.
Inflammatory papillary hyperplasia (IPH) is a benign lesion of the oral mucosa which is characterized by the growth of one or more nodular lesions, measuring about 2mm or less. The lesion almost exclusively involves the hard palate, and in rare instances, it also has been seen on the mandible. The lesion is mostly asymptomatic and color of the mucosa may vary from pink to red. In general, IPH is associated with the use of removable upper dentures, although it also has been found in dentulous patients with no history of a dental prosthesis. Often the entire vault of the hard palate is involved, with the alveolar mucosa being largely spared. White cottage cheese–like colonies of Candida may be seen in clefts between papules. There is seldom pain, but a burning sensation may be produced by the yeast infection. Early papules are more edematous, whereas older ones are more fibrotic and firm, being individually indistinguishable from irritation fibroma. An excessive denture palatal relief area, creating a void between the denture base and the tissue of the palate, encourages food entrapment and so encouraging bacterial and fungal growth between the two surfaces. This was demonstrated in 80 per cent of the patients. The other causes may include ill fitting or poorly contoured dentures, irritation of the palatal salivary glands poor oral hygiene creating the chances of developing inflammatory papillary hyperplasia. Inflammatory papillary hyperplasia is commonly associated with Candida infection. Strong correlation between denture stomatitis and poor hygiene in the use of prostheses have been found in a few studies in Brazil. Denture stomatitis is the most frequent denture related mucosal lesion and is always associated with Candida albicans. Colonization of Candida albicans is caused by poor oral hygiene. However, Candida albicans infection is an opportunistic event and is not consequential for developing denture stomatitis and inflammatory papillary hyperplasia. Gender was also found to be another significant factor from studies in Brazil. Females usually live longer than men, causing more tooth loss to happen among women and more women wear dentures (and for longer periods) than men. Hence, women have higher chance of getting inflammatory papillary hyperplasia. Oral mucosa of women is more susceptible to hyperplastic change than that of men due to postmenopausal changes to the oral mucosa,
Жіктеу
Бұл көбінесе максиллярлық толық протездер астында көрінетін қабынулы шырышты қабықтың клиникалық белгілеріне негізделген. Ньютонның (1962) жіктемесі ең көп қолданылады. Ол үш түрді ұсынды: (1) нүктелік гиперемиялық ошақтар, (2) протезді тіреу тіндерінің диффузиялық гиперемиясы және (3) папиллярлық гиперплазия. Будц-Йоргенсен және Бертрам (1970) осы өзгерістерді сипаттау үшін басқа терминология қолданды: (1) қарапайым локальды қабыну, (2) қарапайым диффузиялық (жалпыланған) қабыну және (3) грануляциялық қабыну. Бергендал (1982) тек диффузиялық және папиллярлық түрлерін қамтыды, оларды атрофиялық немесе гиперпластикалық протездік стоматит деп атады. Қабынулы папиллярлық гиперплазия – бұл жұмсақ тіндердің гиперплазиясы (артық өсуі), көбінесе тіс протезінің астында пайда болады. Бұл нашар протез гигиенасымен, протезді тым көп пайдаланумен және дұрыс орнатылмаған протездермен байланысты. Бұл жағдай қабынулы талшықты гиперплазиямен (epulis fissuratum) тығыз байланысты, бірақ көрінісі мен орналасуымен ерекшеленеді.
This has been generally based on the clinical appearance of the inflamed mucosa seen under maxillary complete dentures. The classification of Newton (1962) has been the most widely used. He proposed three types: (1) Pinpoint hyperaemic foci, (2) Diffuse hyperaemia of denture supporting tissues, and (3) Papillary hyperplasia. Budtz Jorgensen & Bertram (1970) used different terminology for the same changes: (1) Simple localized inflammation, (2) Simple diffuse (generalized) inflammation, and (3) Granular inflammation. Bergendal (1982) included only diffuse and papillary varieties and referred to atrophic or hyperplastic denture stomatitis. Inflammatory papillary hyperplasia is a hyperplasia (overgrowth) of soft tissue, usually beneath a denture. It is associated with poor denture hygiene, denture overuse, and ill fitting dentures. It is a closely related condition to inflammatory fibrous hyperplasia (epulis fissuratum), but the appearance and location differs.
Гистопатология
Эпителий созылмалы қабынуға жауап ретінде астыңғы байланыстырылған тіндің ішіне өсе алады. Алдыңғы сатыларда псевдоэпителиоматозды көрініс байқалуы мүмкін, бұл гиперплазия псевдоэпителиоматозды сипатта болады. Әдетте лимфоциттер мен плазмалық жасушаларды қамтитын созылмалы қабыну клеткаларының инфильтраты көрінеді. Сирек жағдайларда полиморф ядролы лейкоциттер де кездеседі. Фиброқан тамырлық тіндердің өсуі өзгермелі лимфоплазмациттік инфильтрат бар түйіндерде жүреді.
Epithelium is able to grow into the subjacent connective tissue in response to chronic inflammation. Pseudoepitheliomatous appearance can be seen In advanced cases, this hyperplasia is pseudoepitheliomatous in appearance. A chronic inflammatory cell infiltrate containing lymphocytes and plasma cells is usually seen, Rarely, polymorphonuclear leukocytes are also present. Proliferation of fibrovascular tissue occurs in nodules with a variable lymphoplasmacytic infiltrate.
Эпидемиология
Тіс жақсыларын киюмен тығыз байланысты болғандықтан, бұл зақымдану балаларға қарағанда ересектерде жиірек кездеседі. Жынысқа қатысты ерекшелік жоқ. Тіс жақсыларын тәулігіне 24 сағат киетін адамдардың шамамен 20%-ында осы жағдай байқалады. Қабынушылық папиллярлық гиперплазия көбінесе қатты таңдайды, әсіресе таңдайдың дөңгелек бөлігін қамтиды. Зақымданудың қалдық тіс қырларының шырышты қабығына таралуы да анықталған. Толық таңдай жабыны бар жоғарғы жақ тіс жақсыларын киетін пациенттердің 11-13,9%-ында IPH кездесетіні хабарланған.
Due to the strong association with denture wearing, the lesion tends to occur more in adults than children. There is no gender predilection. In people who wear dentures 24 hours a day, its incidence is around 20%. Inflammatory papillary hyperplasia almost exclusively involves the hard palate, specifically the vault of the palate. Extension of the lesion to the mucosa of the residual ridges have also been observed. 11% to 13.9% of patients who wear maxillary complete dentures with complete palatal coverage has been reported to have IPH.