Кіріспе

Бел омыртқаларынан шығатын жұлын жүйкелері

Бел жүйкелері – бел омыртқаларынан шығатын жұлын жүйкелерінің бес жұбы. Олар артқы және алдыңғы тармақтарға бөлінеді.

Құрылымы

Лембальды жүйкелер – бұл омыртқа миының екі жағынан кеуде омыртқасынан төмен және сакральды омыртқадан жоғары шығатын бес омыртқалық жүйке. Олар омыртқа денелерінің әр жұбы арасындағы омыртқа жолдарынан шығады және омыртқааралық тесіктер арқылы өтеді. Содан кейін жүйкелер алдыңғы тармаққа, ол алға қарай бағытталған, және артқы тармаққа бөлінеді, ол артқа қарай бағытталған және арқа аймағын қамтамасыз етеді.

Арқалық бөліністер

Арғы тармақтарының ортаңғы бөлімдері омыртқалардың буынды өскірлеріне жақын орналасып, мультифидус бұлшық етінде аяқталады. Сыртқы тармақтары эректор спина бұлшық еттерін қамтамасыз етеді. Жүйкелер теріге тармақтар жібереді. Олар үлкен трохантердің апоневрозын тесіп өтеді.

Алдыңғы бөлімдер

Лембальды жүйкелердің алдыңғы тармақтары (rami anteriores) жоғарыдан төменге қарай көлемі ұлғаяды. Алдыңғы тармақтар симпатикалық тізбекпен (sympathetic trunk) байланысады. Тармақтардың басталу орнына жақын жерде, олар симпатикалық тізбектің белдік ганглияларынан шыққан ақ rami communicantes арқылы қосылады. Бұл rami ұзын, жіңішке тармақтардан тұрады, олар үлкен белдік бұлшық (Psoas major) астында, омыртқа денелерінің бүйір беттерінен белдік артерияларды сүйемелдеп жүреді. Олардың орналасуы біршама ретсіз: бір ганглий екі лембальды жүйкеге rami жіберуі мүмкін, немесе бір лембальды жүйке екі ганглийден rami (тармақтар) алуы мүмкін. Бірінші және екінші, кейде үшінші және төртінші лембальды жүйкелердің әрқайсысы симпатикалық тізбектің белдік бөлігімен ақ ramus communicans арқылы байланысады. Жүйкелер үлкен белдік бұлшық (Psoas major) артынан немесе оның шоғырлары арасынан көлбеу шығып, оған және төртбұрышты белдік бұлшыққа (Quadratus lumborum) талшықтар жібереді. Жүйкелер алға жылғанда, олар жүйкелік тораптарды (plexuses) құрайды. Бірінші үш лембальды жүйке және төртінші жүйкенің көп бөлігі лембальды торапты (lumbar plexus) құрайды. Төртінші жүйкенің кіші бөлігі бесінші жүйкемен бірігіп, lumbosacral тірегін (trunk) құрайды, ол сакральды торапты (sacral plexus) құруға көмектеседі. Төртінші жүйке екі тораптың арасында бөлінгендіктен, ол шұңқырлық жүйке (furcal nerve) деп аталады.