Малайзия-Таиланд шекарасы: 595 км жер және теңіз шекарасын қамтиды. 1909 жылғы шарт негізінде құрылған. Аймақтық келісімдер мен штаттар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық шекара
International border
Малайзия–Таиланд шекарасы Малайзия және Таиландтың тәуелді мемлекеттерін бөліп тұрады және Малайя түбегінде 595 км (370 миль) қашықтықты қамтитын құрлық шекарасынан, сондай-ақ Малакка бұғазы мен Таиланд шығанағы/Оңтүстік Қытай теңізіндегі теңіз шекараларынан тұрады. Голок өзені құрлық шекарасының ең шығысқа орналасқан 95 км-лік бөлігін құрайды. Құрлық шекарасы 1909 жылғы Таиланд (сол кезде Сиам деп аталған) мен британдықтар арасындағы келісімге негізделген. Британдықтар 20 ғасырдың басында Сиамның бақылауында болған Кедах, Келантан, Перлис және Теренггану сияқты солтүстік Малай мемлекеттеріне өз ықпалын көрсетуді бастады. Қазіргі уақытта Малайзия мен Таиландтың шекарасын құрайтын төрт Малайзия штаты (Кедах, Келантан, Перак және Перлис) және төрт Тай провинциясы (Наратхиват, Сатун, Сонгхла және Яла) бар. Малайзия мен Таиланд Малакка бұғазындағы аумақтық теңіз және континенттік шельф шекарасы туралы 1979 және 1971 жылдары қол қойылған келісімдерге ие. 1979 жылғы келісімге Индонезия да қол қойды, себебі ол үш ел үшін континенттік шельфтің ортақ шекаралық нүктесін анықтады. 1979 жылғы келісім Таиланд шығанағындағы аумақтық теңіз шекарасын белгіледі, ал 1979 жылы қол қойылған жеке түсіністік меморандумы аймақтағы қысқа континенттік шельф шекарасын белгіледі. Келісілгеннен асып кеткен шекара теңіз түбіндегі талаптардың қабаттасуына байланысты даулы болып табылады. Осы қабаттасқан талаптар 1990 жылы екі елдің 7 250 шаршы километрлік үшбұрышты аймақтағы минералды ресурстарды бөлісуге келісуіне әкеп соқты.
The Malaysia–Thailand border divides the sovereign states of Malaysia and Thailand and consists of a land boundary running for 595 km (370 mi) across the Malay Peninsula and maritime boundaries in the Straits of Malacca and the Gulf of Thailand/South China Sea. The Golok River forms the easternmost 95 km stretch of the land border. The land border is based on the 1909 treaty between Thailand (then known as Siam), and the British which had started to exert its influence over the northern Malay states of Kedah, Kelantan, Perlis, and Terengganu in the early 20th century, states which were previously under Siamese control. Currently, there are four Malaysian states (Kedah, Kelantan, Perak, and Perlis) and four Thai provinces (Narathiwat, Satun, Songkhla, and Yala) that form the borders of Malaysia and Thailand. Malaysia and Thailand have territorial sea and continental shelf boundary agreements for the Straits of Malacca which were signed in 1979 and 1971, respectively. The 1979 agreement also included Indonesia as a signatory as it also determined the common continental shelf border tripoint for the three countries. The 1979 agreement also established the territorial sea boundary in the Gulf of Thailand while a separate memorandum of understanding signed in 1979 established a short continental shelf boundary in the area. The boundary beyond that agreed is subject to dispute because of overlapping claims over the seabed. The overlapping claims led to the establishment of a joint development area in 1990 where both countries agreed to share mineral resources in a 7,250 square km wedge shaped area.
Құрлық шекарасы
658 шақырымдық Малайзия-Таиланд құрлық шекарасы 552 шақырымдық құрлық бөлігінен тұрады, ол Солтүстік Малайзия түбегіндегі және Оңтүстік Таиландтағы бірнеше тау жоталарының суайдынымен өтеді, сондай-ақ 106 шақырым Голок өзенінің (малай: Sungai Golok) арнасымен (тальвег) жүреді. Батыстан шығысқа қарай шекара 1909 жылғы Англо-Сиам шартында көрсетілгендей, Перлис өзенінің сағасының солтүстігіндегі нүктеден басталады, онда батысқы құрлық шекарасының соңғы нүктесі «Перлис өзені сағасының солтүстік жағалауының ең теңізге жақын нүктесінде» орналасуы керек. Шарты бойынша шекара осы нүктеден солтүстікке қарай Сайун жотасына, Таиландтың Си Таммарат тауларының жалғасы, шамамен 15 мильге (24 км) дейін, содан кейін Таиландтың Лам Яи және Малайзияның Перлис өзендерінің суайдыны бойымен шығысқа қарай, Кедах-Сингора тауларының қырлы бөлігіне қарай жүреді. Ол Перак және Паттани өзендерінің суайдынына жеткенге дейін оңтүстікке қарай қозғалады. Шекараның осы бөлігіндегі тау шыңдарының ішінде Лата Папаланг бар. Содан кейін шекара Малайзия түбегінің солтүстік бөлігіндегі (малай: Banjaran Titiwangsa) тау тізбегінің суайдынымен, бір жағынан Малайзияның Перак және Пергау өзендері (Келантан штатында), екінші жағынан Таиландтың Паттани және Сай Бури өзендері арқылы Жели төбесіне (малай: Bukit Jeli) дейін шығысқа қарай өтеді. Шекараның осы бөлігінде орналасқан тау шыңдарының арасында Таиландтың ең оңтүстік нүктесі болып табылатын Кобех төбесі (малай: Bukit Kobeh) және Улу Тити Баса бар. Букит-Джелиде шекараның 8,5 шақырымдық бөлігі екі елдің арасында да даулы болып қалуда (төменде қараңыз). Букит-Джелиден бастап шекара Голок өзені арнасын (тальвег) бойымен Куала-Табарға дейін 95 шақырымға дейін созылады. Шекара өзеннің ең терең бөлігі арқылы өтеді.
The 658 kilometre Malaysia Thailand land boundary consists of 552 kilometre section on land running along the watershed of several mountain ranges in northern Peninsular Malaysia and southern Thailand, and 106 kilometres running along the thalweg of the Golok River (Malay: Sungai Golok). From west to east, the border begins at a point which lies just north of the Perlis River estuary as defined in the schedule of the Anglo Siamese Treaty of 1909 where the westernmost land boundary terminus was to be at "the most seaward point of the northern bank of the estuary of the Perlis River". The treaty then states that the border moves northward from this point to the Sayun Range, an extension of the Si Thammarat Mountains of Thailand, for about 15 miles (24 km) before heading eastward along the watershed of Thailand's Lam Yai River and Malaysia's Perlis River towards the ridge of the Kedah Singgora mountains where it moves southwards along the ridgeline until it reaches the watershed for the Perak and Pattani Rivers. Mountain peaks along this section of the border including Lata Papalang. The border then moves eastward across the northern part of Peninsula Malaysia's Main Range (Malay: Banjaran Titiwangsa) along the watershed of Malaysia's Perak River and Pergau River (in Kelantan) on one hand, and Thailand's Pattani and Sai Buri Rivers on the other until it reaches Jeli Hill (Malay: Bukit Jeli). Among the mountain peaks located along this section of the border are Kobeh Hill (Malay: Bukit Kobeh), which is the southernmost point of Thailand, and Ulu Titi Basah. At Bukit Jeli, an 8.5 km stretch of the border remains disputed by both countries (see below). From Bukit Jeli, the boundary follows the Golok River until the river mouth at Kuala Tabar, a distance of 95 km. The border follows the deepest part or thalweg of the river.
Жерді зерттеу және шекаралау
Су алабының шекарасын зерттеу және белгілеу жұмыстары 1973 жылғы 6 шілдеде басталды және Жели төбесіндегі 8,5 шақырымдық даулы бөлігінен басқа, 1985 жылғы 26 қыркүйекте аяқталды. Голок өзені бөлігінде шекараны зерттеу жұмыстары 2000 жылғы 1 қарашада басталды және 2009 жылғы 30 қыркүйекте аяқталды. Қоршаудың салыну себебі контрабанданы және жер басып алуды тоқтату болды. Дегенмен, 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Оңтүстік Таиландтағы бүліктерден туындаған қауіпсіздік алаңдаушылықтары да осы бөгеттің салынуына түрткіс болды.
Work to survey and demarcate the watershed boundary began on 6 July 1973 and was completed, except for the 8.5 kilometre disputed section at Jeli Hill, on 26 September 1985. As for the Golok River section, work to survey the boundary began on 1 November 2000 and was completed on 30 September 2009. The reason given for the construction of the wall was to curb smuggling and encroachment. However, security concerns arising from the South Thailand insurgency in the late 1990s and early 2000s have also been an impetus for the barrier's construction.
Теңіз шекарасы
Малайзия мен Таиланд екі аймақта теңіз шекарасын бөліседі: Малакка бұғазында және Таиланд шығанағы/Оңтүстік Қытай теңізінде.
Malaysia and Thailand share maritime borders in two areas: in the Straits of Malacca and in the Gulf of Thailand/South China Sea.
Тарих
Таиланд немесе Сиам мен Малай түбегіндегі сұлтандықтардың (қазіргі Малайзия түбегі) арасындағы шекара тарих бойында өзгеріп отырды. Қазіргі Таиландтың оңтүстік бөлігінде әрқашан малай халқы және Кедах (оның құрамында Перлис, Сетул да болды), Келантан, Паттани (Синггора, Яла, Лигор аймақтарын қамтиды) және Теренггану сияқты дәстүрлі малай сұлтандықтары 19 ғасырда Сиамның ықпалына түсті. Оңтүстіктегі Перак және Паханг сияқты Малай штаттары британдықтардың 1800 жылдардың соңында оларға ықпал етуіне дейін тәуелсіз сұлтандықтар болып келді. 1785 жылы британдықтар Кедах сұлтанынан Пенанг аралын алды. Арал мен Малайзия түбегі арасындағы бұғаз британдық территория мен Кедах арасындағы шекараға айналды. 1869 жылдың 6 мамырында Ұлыбритания мен Сиам 1869 жылғы Бангкок шарты деп белгілі келісімге қол қойды, онда Сиам Пенангтың қарсы жағындағы құрлықтағы бір бөлік жерді Ұлыбританияға берді. Бұл территория Уэлсли провинциясы (қазіргі Себеранг Перай) деп аталды. Шартта британдық және сиамдық территориялар арасындағы шекара да анықталды, және бұл шекара бүгінде Пенанг пен Кедах арасындағы шекара сызығы болып табылады, бірақ екеуі де қазір Малайзияның құрамдас штаттары. 1909 жылдың 9 шілдесінде Ұлыбритания мен Сиам Бангкокта тағы бір келісімге қол қойды. 1909 жылғы ағылшын-сиамдық келісім деп аталатын келісімде Кедах, Келантан және Теренггану штаттары Ұлыбританияға тиесілі болса, Паттани Сиамның қолдарына өтті. Келісімнің төрт қосымшасының бірінде британдық және сиамдық территориялар арасындағы шекара белгіленді. Бұл шекара соңында Малайзия мен Таиланд арасындағы бүгінгі шекараға айналды. Таиланд Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кедах, Келантан және Теренггануға ықпалын қайта алды, өйткені жапондықтар оларды патшалыққа тапсырды, осылайша Малай штаттарының Сиам шекарасын оңтүстікке қарай жылжытты. Соғыс аяқталғаннан кейін штаттар британдықтарға қайтарылды.
The border between Thailand or Siam and the sultanates of the Malay Peninsula (Peninsular Malaysia today) has varied throughout history. The southern part of today Thailand has always been populated by Malays and traditional Malay sultanates of Kedah (of which Perlis, Setul was part), Kelantan, Pattani (which consist of the areas of Singgora, Yala, Ligor) and Terengganu came under Siamese influence in the 19th century. The Malay states immediately to the south, namely Perak and Pahang were independent sultanates until the British started asserting influence over them in the late 1800s. In 1785, the British obtained the island of Penang from the Sultan of Kedah. The channel between the island and the mainland of peninsular Malaysia became the border between British territory and Kedah. On 6 May 1869, the United Kingdom and Siam signed an agreement known as the Bangkok Treaty of 1869 where Siam ceded a piece of territory on the mainland opposite Penang to the United Kingdom. The territory became known as Province Wellesley (known as Seberang Perai today). The treaty also defined the border between British and Siamese territory and this border remains the boundary line between Penang and Kedah today, although both are now constituent states of Malaysia. On 9 July 1909, the United Kingdom and Siam signed another agreement in Bangkok. Known as the Anglo Siamese Treaty of 1909, the agreement stated the states of Kedah, Kelantan, and Terengganu belong to the United Kingdom while Pattani fell into Siamese hands. The treaty, in one of its four annexes, defined the border between British and Siamese territories. This border ultimately became today's border between Malaysia and Thailand. Thailand regained influences of the Kedah, Kelantan, and Terengganu during World War II when the Japanese handed them over to the kingdom, thus moving the Malay States Siamese border southwards again. The states were returned to the British at the end of the war.
Даулар
Малайзия мен Таиланд шекарасының екі учаскесі даулы болып табылады. Біріншісі – Голок өзенінің бастауындағы Букит-Джели (Джели төбесі) маңындағы құрлық шекарасы, ал екіншісі – Таиланд шығанағындағы континенттік шельф шекарасы. Екі даудың бірі де екі ел арасында агрессияға ұласқан жоқ.
There are two stretches of the Malaysia–Thailand border which is subject to dispute. The first involves the land border in the Bukit Jeli (Jeli Hill) at the headwaters of the Golok River and the second involves the continental shelf boundary in the Gulf of Thailand. Neither dispute has resulted in aggression between the two countries.
Желi бұрышы
Қазіргі уақытта екі ел арасында Голок өзенінің бастауы маңындағы Букит Джели (Джели төбесі) деп аталатын аймақтағы 8,5 шақырымдық жер шекарасының орналасуы даулы болып тұр. Осыдан туындаған даулы аумақтың көлемі 42 гектарды құрайды. Шекара бойындағы ынтымақтастық жөніндегі бірлескен кіші комитет арқылы дауды шешу мақсатында келіссөздер жалғасуда. Бұл дау 1990 жылдары, құрлық шекарасын демаркациялау жұмыстары дерлік аяқталуға жақын келгенде туындады. Малайзияның бұрынғы Сыртқы істер министрі Сайед Хамид Альбардың сөзіне сүйенсек, сәтсіздікке себеп дауды шешу формуласы бойынша бірлікке келе алмауы болды. Ол, 1909 жылғы ағылшын-сиам келісімінің шекаралық хаттамасында сипатталған географиялық нысандар өзгергендіктен қиындықтар туындағанын айтты.
The alignment of an 8.5 km stretch of the land border in the area known as Bukit Jeli (Jeli Hill) near the headwaters of the Golok River is currently being disputed by both countries. The resulting disputed territory has an area of 42 hectares. Negotiations to resolve the dispute through the joint subcommittee on co operation along the border is on going. The dispute arose in the 1990s when demarcation work for the land border almost reached completion. Malaysia's former Foreign Minister Syed Hamid Albar was quoted as saying that the failure was because of the inability to reach a consensus over a formula to solve the dispute. He said problems arose because the geographical features as described in border protocol of the 1909 Anglo Siamese Treaty had changed.