Қалалық іздеу-құтқару операциялары: құлаған құрылыстардағы адамдарды іздеу, босату және алғашқы медициналық көмек көрсету.
Urban search and rescue
Қалалық іздеу-құтқару жұмыстары: құлаған ғимараттардан адамдарды табу, босату және алғашқы медициналық көмек көрсету. Төтенше жағдайлар, соғыс, терроризм кезінде маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрылымдық құлдырау кезінде қамалған құрбандарды табу, босату және алғашқы медициналық көмек көрсету.
Location, extrication, and initial medical stabilization of victims trapped in structural collapse
Қалалық іздеу және құтқару (қысқартылып USAR немесе US&R деп аталады) – қалалық аймақта, яғни табиғи апаттар, соғыс, терроризм немесе жазатайым оқиғалар, шахталар мен құлаған орлар салдарынан құрылымдық құлдырау кезінде қамалған құрбандарды табу, босату және алғашқы медициналық көмек көрсетуді қамтитын техникалық құтқару операциясының бір түрі. USAR оқиғаларының себептері жазатайым және қасақана болып жіктеледі. Құрылымдардың құлауы тұрақсыз немесе құлаған құрылымдардың қауіпті жағдайда болуын қамтиды. Әдетте, құлау оқиғаларынан кейін қирандылардың ішінде бос кеңістіктер қалады, бұл өте ауыр және көбінесе тұрақсыз қирандылардың астында көптеген зардап шеккендердің қалуына әкелуі мүмкін. USAR қызметтері қауіпті ортада күрделі құтқару операцияларын жүзеге асыруы мүмкін. Тәжірибе көрсеткендей, құтқару жұмыстары басталғаннан кейін көп сағаттар немесе күндер өткен соң да адамдар тірі күйі табылуы мүмкін, сондықтан тиісті қызметтерді осыған сәйкес жоспарлау қажет. USAR командалары әртүрлі елдерде әртүрлі жолдармен ұйымдастырылуы мүмкін, бірақ көбінесе олар өрт сөндіру қызметтерімен байланысты. Күрделі әдістер мен процедуралардың үнемі дамуы және алыс аймақтардан командаларды тарту мүмкіндігі ұлттық және халықаралық деңгейде стандарттауға күшті серпіліс жасады, бұл БҰҰ-ның Халықаралық іздеу және құтқару жөніндегі консультативтік тобының (INSARAG) ірі табиғи апаттардағы рөлінде ең айқын көрінеді. Қалалық іздеу және құтқару көп қауіпті мамандық болып саналады, өйткені ол жер сілкінісі, циклон, дауыл және торнадо, су тасқыны, бөгеттердің бұзылуы, технологиялық апаттар, террористік әрекеттер және қауіпті материалдардың таралуы сияқты түрлі қауіптерге жауап беруді қамтиды.
Urban search and rescue (abbreviated as USAR or US&R) is a type of technical rescue operation that involves the location, extrication, and initial medical stabilization of victims trapped in an urban area, namely structural collapse due to natural disasters, war, terrorism or accidents, mines and collapsed trenches. The causes of USAR incidents can be categorised as accidental and deliberate. Structural collapse incidents can comprise unstable or collapsed structures in an unsafe position. Usually collapse incidents leave voids inside the debris that can result in numerous casualties trapped under large amounts of very heavy and often unstable debris. USAR services can be faced with complex rescue operations within hazardous environments. Incidents experience shows that people are often found alive many hours and days after rescue operations commence, and the corresponding services should be planned accordingly. USAR teams in different countries may be organised in a variety of ways, but they are often associated with firefighting services. The increasingly complex methods and procedures, and the modern ability to bring in teams from far afield has brought a very strong drive for standardization within nations and internationally, most obvious in the role of the United Nations' International Search and Rescue Advisory Group (INSARAG) in large natural disasters. Urban search and rescue is considered a multi hazard discipline, as it may be needed for a variety of hazards including earthquakes, cyclones, storms and tornadoes, floods, dam failures, technological accidents, terrorist activities, and hazardous materials releases.
Түрлері
USAR жұмыс тобы көбінесе стандарттау үшін жіктеледі. Классификацияға байланысты 70-ке жуық лауазым болуы мүмкін. ТЖ-ның арнайы топтары 140-тан астам жоғары білікті мамандарды жинап, кез келген төтенше жағдайға жылдам жауап беруге дайындықты қамтамасыз етеді. Жұмыс тобы көбінесе жергілікті өрт сөндіру бөлімшелері, құқық қорғау органдары, федералды және жергілікті мемлекеттік органдар мен жеке компаниялар арасындағы серіктестік болып табылады. АҚШ-та бұл федералды қолдау алған командалар немесе өзара көмек туралы келісімдер арқылы белсендірілген штаттық командалар болуы мүмкін. Англияда USAR үшін жергілікті билік өрт сөндіру және құтқару қызметі жауапты. Оларға берілген жабдықтар "Жаңа өлшем" бағдарламасы деп аталатын үкіметтік бастаманың бөлігі болып табылады, ол оқыту мен жабдықты қамтамасыз етеді. USAR командалары біріктірілген жауап ретінде жоғары білікті мамандарды – жедел жәрдем қызметтерінен, инженерлерді, дәрігерлерді және іздеу иттерімен жұптастырылған мамандарды, сондай-ақ арнайы жабдықтарды, тиімді байланыс құралдарын, басқару және бақылаудың белгіленген әдістерін, логистикалық қолдау процедураларын, халықаралық іздеу және құтқару аясында қажет болған жағдайда халықаралық көмек сұрау мүмкіндігін біріктіреді. Командалар алатын оқу – жергілікті өрт сөндіру және құтқару қызметтері мен мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын сабақтарды үйлестіретін үздіксіз процестің бір бөлігі болып табылады.
USAR task forces are often categorized for standardization. Depending upon the classification, there may be close to 70 positions. To be sure a full team can respond to an emergency, USAR task forces have at the ready more than 140 highly trained members. A task force is often a partnership between local fire departments, law enforcement agencies, federal and local governmental agencies and private companies. In the United States, these can be federally endorsed teams or state teams activated through mutual aid agreements. In England, the responsibility for USAR lies with local authority fire and rescue services. Equipment supplied to them is part of a government initiative known as the New Dimension programme, which provides the training and equipment. USAR teams bring together, in an integrated response: highly trained personnel from the emergency services along with engineers, medics and search dog pairs, specialised equipment effective communications established methods of command and control logistical support procedures to request international assistance if required under an international search and rescue framework. The training that teams receive is an ongoing procedure combining classes from the local fire and rescue services and government agencies.
Техникалар
Апат жағдайында іздестіру-құтқару операциясының мақсаты – құтқарушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, ең қысқа уақыт ішінде мүмкіндігінше көп адамды құтқару болып табылады. АҚШ-та USAR операцияларын ұйымдастыру енді Ұлттық төтенше жағдайларды басқару жүйесіне сәйкес стандартталған. Бұл жүйе Катрина даулынан бұрын жинақы түрде қолданылса, кейіннен [Президенттік директива 5 (HSPD 5)] негізінде стандартқа айналды. Катрина елдің әртүрлі аймақтарынан келген көптеген апатқа қарсы күрес топтарын үйлестірудің қаншалықты қиын екенін көрсетті, себебі кейбіреулері ICS жүйесін, ал енді біреулері өздерінің жергілікті ұйымдастыру үлгілерін пайдаланды.
In a disaster situation the goal of a search and rescue operation is to rescue the greatest number of people in the shortest amount of time, while minimizing the risk to the rescuers. In the United States, the organization of USAR operations is now standardized under the National Incident Management System, which was in scattered usage before Hurricane Katrina but has since become the standard under [Presidential Directive 5 (HSPD 5]). Katrina proved the difficulty of coordinating multiple disaster response teams from around the country when some used ICS and some used their own local organizational models.
Өлшемін өзгерту
Бірінші қадам – фактілерді жинап, әрекет ету бағытын анықтау. Мұндағы факторларға мыналар жатады: қандай құрылыстар қатысты, зақымданудың дәрежесі, ғимараттардың орналасуы, қандай қауіптер бар (мысалы, құлаған электр сымдары, табиғи газ ағып кетуі, су тасқыны, жануарлар, қауіпті заттар немесе құтқару барысында қосымша құлау қаупі бар құрылымдар), сондай-ақ қандай құтқару қызметкерлері мен жабдықтар қолжетімді. Құрылымдық зақымдар жеңіл, орташа немесе ауыр деп жіктелуі мүмкін. Жағдайды бағалау – іздеу-құтқару операциясының барлық кезеңдерінде жалғасатын үздіксіз процесс, операцияларды қажеттілікке қарай өзгертуге мүмкіндік береді.
The first step is to gather facts and make decisions on the course of action. Factors include what types of structures are involved, the extent of damage, the layout of the building(s) involved, what hazards are present (such as downed power lines, natural gas leaks, flooding, animals, hazardous materials, or a structure susceptible to additional collapse during the rescue), and what rescue personnel and equipment are available. Structural damage can be categorized as light, moderate, or heavy. Sizeup is an ongoing process which should continue during all phases of search and rescue so operations can be modified as needed.
Іздеу
Іздеушілер достық жүйе немесе екі кірді, екі шықты жүйе қолдануы керек және резервтік топтар дайын болуы тиіс. Потенциалды құрбандарды іздеу техникалары құрбандардың болуы мүмкін жерлерін немесе тұтқынға түсу қаупі бар аймақтарды анықтауға негізделген. Зақымдалған құрылымдардағы тұтқынға түсу қаупі бар аймақтар "бос кеңістіктер" деп аталады. Бос кеңістіктердің бірнеше түрі бар, мысалы, "панкейк" бос кеңістігі (ғимараттың бірнеше қабаты диагональ бойынша бір-біріне құлап түскен), және "еңкейген" бос кеңістік (бір қабырға немесе еден диагональ бойынша басқа қабырғаға құлап түскен). Бос кеңістіктерге құрбандар апат кезінде өздерін қорғау үшін тығынған жерлер де кіруі мүмкін, мысалы, үстелдің астында, ваннада немесе шкафта. Потенциалды тұтқынға түсу аймақтары анықталғаннан және құрбандардың шамамен саны бағаланғаннан кейін, іздеу жұмыстары ретпен басталуы керек, егер мүмкін болса, құрбандарды дауыспен шақырып, олардың орналасқан жерін анықтауға тырысып, содан кейін жүйелі іздеу жолы қолдану керек. Іздеу жолдарының мысалдары: үшбұрыш тәсілі (үш іздеуші потенциалды тұтқынға түсу аймағына үш түрлі бағыттан жақындасады), оң/сол тәсілі (бір топ ғимараттың сол жағын, ал екінші топ оң жағын іздейді) немесе төменнен жоғары/жоғарыдан төмен тәсілі. Іздеушілер жиі тоқталып, құрбандардың дауыстарын немесе байланысуға тырысуын тыңдауы керек; көбінесе бұл барлық іздеушілердің белгілі бір уақыт аралығында тыңдау үшін тоқтауына алып келеді. Мысалы, дауылдан кейін бірнеше ғимараттар ізделген жағдайда, ғимараттардың сыртына тиісті белгілеу жүйесімен белгі қойылуы мүмкін, бұл іздеу жүргізілген ғимараттарды, іздеу нәтижелерін көрсетуге және іздеу жұмыстарын қайталауды болдырмауға көмектеседі.
Searchers should use a buddy system or two in, two out system and have backup teams available. Techniques for searching for potential victims are based on identifying possible locations of victims, or areas of entrapment. Areas of entrapment inside damaged structures are called voids. There are several types of voids, such as the pancake void (multiple floors of a building have collapsed diagonally onto each other), and the lean to void (a single wall or floor has collapsed diagonally against another wall). Voids can also include spaces where victims may have entered for self protection during a disaster such as under desks or in bathtubs or closets. Once the potential areas of entrapment have been identified and the potential number of victims sized up, search operations should commence in an orderly manner, beginning with verbally calling out for victims to identify their location if possible, and searching using a systematic search pattern. Possible search patterns include triangulation (using three searchers approaching a potential area of entrapment from three different directions), a right/left search pattern (one team searches the left side and one team the right side of a building), or a bottom up/top down search pattern. Searchers should stop frequently to listen for noises or attempted communication from victims; often this can involve all searchers stopping activity at specified periods of time to listen. In situations where multiple structures are searched such as after a hurricane, the outside of buildings can be marked using the appropriate marking systems to indicate buildings which have already been searched, the results of the search, and to avoid duplication of search efforts.
Құтқару
Қамалып қалған адамдарды алып шығарып, қажет болған жағдайда медициналық жәрдем көрсетіледі. Триаж жүйесі дереу көмек қажет ететіндерге медициналық жәрдем беруді басымдыққа қою үшін қолданылуы мүмкін. Жәбірленушілерді алып шығу үшін көбінесе қиратылған құрылымдарды алып тастау немесе бекіту қажет. Бұл нысанды көтеру үшін мойынды пайдалану арқылы, немесе нысанның астына тікбұрышты ағаш қаңқасы (құтыша тәрізді тіреу) орнату арқылы жасалуы мүмкін. Мойынды пайдалану және құтыша тәрізді тіреуді бірге қолдануға болады. Өзі жүре алатын жәбірленушілер өздігінен шығып кетуі мүмкін, ал жәбірленушілерді көтеру, сүйреу немесе көтеріп шығару арқылы алып шығуға болады. Жәбірленушілерді алып шығу кез келген қосымша жарақаттарды болдырмау үшін жүргізілуі керек: егер мойын немесе арқа жарақаты күдікті болса, жәбірленушіні жылжытуға тырысудан бұрын мойын омыртқасын бекіту керек, ал сынықтар сияқты қиратылған құрылымдардың болуы қосымша жарақаттарға әкелуі мүмкін жағдайларда сүйреуден аулақ болу керек.
Trapped victims are removed and medical aid rendered as necessary. The triage system can be used to prioritize medical aid with those needing immediate attention aided first. Removal or stabilization of debris is often necessary to remove victims. This can be accomplished using leveraging to lift the object, or cribbing (constructing a rectangular wooden framework known as a box crib underneath the object to be stabilized). Leveraging and cribbing can be combined. Victims who are ambulatory can then self extricate, or victims can be removed using lifts, drags, or carries. Removal of victims should be done so as to avoid any further injury: Where any neck or back injury is suspected, the cervical spine should be immobilized first before attempting to move victims, and dragging should be avoided in situations where the presence of debris (e. g., broken glass) would cause further injury by doing so.
Белгілеу жүйелері
Ізделген құрылымдарды белгілеудің нақты стандарттары процестің маңызды бөлігі болып табылады. INSARAG және FEMA (Федералдық Төтенше жағдайлар агенттігі) деп аталатын екі жүйе кеңінен қолданылады.
Clear standards for marking searched structures are an important part of the process. There are two systems in widespread use, INSARAG and FEMA (Federal Emergency Management Agency).