Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақ су өзендеріндегі құтқару техникасы
Rescue techniques for white water river conditions
Жылдам су құтқару (кейде "ақ су құтқару" деп те аталады) – ақ су өзендеріндегі жағдайларда жүзеге асырылатын техникалық құтқарудың бір саласы. Қозғалмалы судың күшін ескере отырып, жылдам су құтқару арнайы даярланған қызметкерлерді, арқандарды және механикалық күшті арттыру жүйелерін пайдалануды қамтиды, бұл жүйелер әдетте стандартты арқанмен құтқару операцияларында қолданылатын жүйелерден мықтырақ болады. Басты мақсат – судың күшін пайдалану немесе оны бағыттап, қауіпті жағдайдағы адамды құтқаруға көмектесу, себебі көп жағдайда судың күшін жеңудің оңай жолы болмайды.
Swift water rescue (also called "white water rescue") is a subset of technical rescue dealing in white water river conditions. Due to the added pressure of moving water, swift water rescue involves the use of specially trained personnel, ropes and mechanical advantage systems that are often much more robust than those used in standard rope rescue. The main goal is to use or deflect the water’s power to assist in the rescue of the endangered person(s), as in most situations there is no easy way to overcome the power of the water.
Құтқару операциялары
Судағы жедел құтқару оқиғасы дами бастағанда, оқиғаны басқару жүйесі (ICS) қолданысқа енеді. ICS – АҚШ-та төтенше жағдайларды басқару үшін пайдаланылатын ұлттық стандарт. Бұл жүйе бастапқыда Jim Segerstrom және Michael Croslin, Rescue 3 ұйымының негізін қалаушылары, Калифорния штатының Сонора қаласында су құтқару операцияларында қаза болатын өрт сөндірушілерге жауап ретінде әзірленген. Қазіргі таңдағы деректер бойынша, SRT курстары 200 мыңнан астам құтқару қызметкеріне 20-ға жуық елде оқытылды. ICS АҚШ-тағы барлық апаттарды басқарудың өлшеміне айналды. "ICS – икемді, қажеттікке қарай кеңейтілетін жауап беру ұйымының негізінде құрылған, адамдардың тиімді жұмыс істеуі үшін ортақ ая жасайтын жүйе. Бұл ұйымға әдетте бірлесіп жұмыс істемейтін түрлі агенттіктерден мамандар тартылуы мүмкін. ICS мұндай жағдайларда туындауы мүмкін проблемаларды және қарым-қатынас бұзылуын азайту үшін стандартты жауап беру және операция жүргізу ережелерін ұсынады." Барлық құтқару операциялары қауіпсіздік талаптарына қатысты ұдайы бақылауды қажет етеді. ICS қауіпсіздік мәселелерін бақылау және шешу үшін қауіпсіздік инспекторының болуын қамтамасыз етеді. Осы мәселелердің бірі – оқиға орнының қауіпсіздігі.
As a swift water rescue scene evolves, the Incident Command System (ICS) will emerge. ICS is a national protocol used for managing emergencies in the United States. Initially created by Jim Segerstrom and Michael Croslin co founders of Rescue 3, Sonora California as a response to all the firefighters who were dying in water rescues], SRT has now been taught to over 200,000 rescue personnel in some 2 dozen countries. ICS has become the benchmark by which all disasters are managed in the United States. "ICS is based upon a flexible, scalable response organization providing a common framework within which people can work together effectively. These people may be drawn from multiple agencies that do not routinely work together, and ICS is designed to give standard response and operation procedures to reduce the problems and potential for miscommunication on such incidents." All rescue operations demand vigilance with regards to safety. ICS provides that a Safety Officer be present to monitor and address all safety issues. One of these issues pertains to the incident scene.
Әуежайлар
Оқиға орнындағы операциялардың тікелей аймағы үш операциялық аймаққа бөлінеді: "Суық", "Жылы" және "Қызу". Осы үш аймақта жұмыс істейтін персоналға қатысты оқыту және жеке қорғаныш құралдары (ЖҚҚ) талаптары бар. Суық аймақ – су жиегінен 5 метрден (15 фут) асып кеткен кез келген жер. Бірінші деңгейдегі қызметкерлер суық аймақтан жақынға жақындамауы керек. Жылы аймақ су жиегінен 5 метр қашықтықта басталып, су жиегінде аяқталады. Жылы аймақта жұмыс істейтін персонал операциялық деңгейде оқытылуы тиіс және дұрыс орнатылған және бекітілген жеке құтқару жилетін (PFD) киюі керек. Қызу аймақ – суда жүзеге асырылатын кез келген және барлық іс-әрекеттер. Бұл іс-әрекеттерді техникалық деңгейде оқытылған персонал, дұрыс орнатылған және бекітілген жеке құтқару жилетін киген жағдайда ғана орындай алады.
The immediate area of operations at the incident is divided into three zones of operation: "Cold", "Warm", and "Hot". Certain requirements regarding training and personal protective equipment (PPE) exist for personnel operating within these three zones. The Cold Zone is considered to be anything greater than 15 feet (5 m) from the water's edge,. Awareness Level personnel shall approach no closer than the Cold zone. The Warm Zone begins 15 feet from the water's edge, and ends at the water's edge. Personnel operating in the Warm Zone shall be trained to the Operations Level, and must wear a properly fitted and secured personal flotation device (PFD). The Hot Zone refers to any and all activities taking place in the water. These activities shall be performed by personnel trained to the Technician Level, provided they are wearing a properly fitted and secured personal flotation device.
Тәуекел алгоритмі
Құтқарушы мен зардап шегушінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін, Swift Water Rescue-да әртүрлі құтқару әдістерін іске асыру үшін төменгіден жоғары қауіптілік деңгейіне негізделген алгоритм пайда болды. Стресс жағдайында осы алгоритмді қолдану құтқарушының өзін және зардап шеккен адамды қауіпке ұшыратуын болдырмауға көмектеседі, соның арқасында құтқару операциясын жүзеге асыру үшін қадамдық тәсіл ұсынылады. Алгоритмнің қадамдарымен бірге құтқарушы мен құрбанға қауіп-қатер де арта түседі. Алгоритм: "Сөйлесу", "Жету", "Суға ену", "Лақтыру", "Тікұшақ", "Ескекпен жүзу", "Бару", "Сүйреу" (бұл тікұшақ операцияларының қауіпсіздігінің артуы және қайықтардағы құтқарушылардың қаза болуына байланысты өзгертілді). Жәбірленушіні өздігінен құтқаруға көндіру ең қауіпсіз болғанымен, құтқарушы суға енгеннен кейін қауіп күрт артады. "Сөйлесу" дегеніміз – құтқарушы мен зардап шегуші арасындағы әңгіме, соның ішінде құтқарушының зардап шегушіге өздігінен құтқару әдістерін, мысалы, жағалауға жүзуді ұстануы. Егер бұл сәтті болмаса, құтқарушы зардап шегушіні қауіпсіз жерге тарту үшін ағаш бұтағы, ескек немесе таяқ сияқты заттармен "Жетуге" тырысады.
In order to provide for the safety of both the rescuer and victim, a low to high risk algorithm has evolved for the implementation of various rescue methods in Swift Water Rescue. Under times of stress, the implementation of this algorithm helps to prevent a rescuer from endangering himself and the victim, thus providing a sound, step by step approach when effecting a rescue. As the algorithm progresses, the danger and threat to rescuer and victim increase. The algorithm is, "Talk", "Reach", "Wade", "Throw", "Helo", "Row", "Go", and "Tow" (this has been changed due to the increased safety of helicopter operations and the increased deaths of rescuers in boats). While it is safest to talk a victim into performing a self rescue, there exists a substantial increase in danger once a rescuer enters the water. "Talk" refers to the dialogue that takes place between the rescuer and victim, and includes the rescuer directing the victim in methods of self rescue, such as swimming to shore. If unsuccessful, the rescuer will attempt to "Reach" with an object, such as a tree branch, paddle, or pole, to the victim, so that the victim can be pulled to safety.
Ламинарлық ағын
Жылжымалы судың қабатты ағысы қозғалыс жолын қалыптастырғандықтан, ол жағалаулар мен сыртқы немесе биік жағалаулардағы қарсылықтан туындаған үйкеліске ұшырайды және ортасына қарағанда шеттерінде баяу жылдамдықпен ағады. Сондықтан, құтқарушы жылжымалы судың жағалауымен жүріп, құрбан болған адамға оңайырақ "жетуі" немесе "сөйлесуі" мүмкін. Жылжымалы судағы құтқару операцияларының 80% лақтыру қаптары және басқа да лақтыру құралдарын қолдану арқылы жүзеге асырылады. Құтқарушы лақтыру қабын немесе басқа құралды қайықтан, тұрақты платформадан немесе құрғақ жерден лақтыра алады, немесе жағалауға кіріп, содан кейін лақтыруды бастауды таңдауы мүмкін. "Есу" кемедегі барлық операция түрлерін қамтиды, бірақ олармен шектелмейді. Бұл биік сызықтың Тирольдік жүйесінде орталықта түсірілімі бар қайық және екі және төрт тіреуішті 5 нүктелі қайықтарды да қамтиды.
Since the laminar flow of a moving body of water carves the path of movement, it experiences friction caused by resistance along the shallows and outer or higher banks, and travels at a slower speed at the edges than the center. Therefore, a rescuer often has the opportunity to wade along the banks of a moving body of water to more easily "talk" to, or "reach" the victim. 80% of moving water rescues are effected using throw bags and other throw devices. A rescuer can "throw" a throw bag or other throw device from a boat, stable platform, or dry land, or may elect to wade into the shallows and then initiate a throw. "Row" includes, but is not limited to, all forms of boat based operations. This includes a boat on a highline Tyrolean with a midpoint drop and two and four 5point boat on tether systems.
Тірі жемді құтқару
Кейбір жағдайларда, мысалы, есінен танып қалған адамды "сүйреп" жағаға жеткізуге болады. Басқа құтқару әдістерінен өзгеше, құтқарушы суға жүзу арқылы кіреді. Бұл құтқару әдісі "тірі жеммен құтқару" деп те аталады, онда құтқарушы балық аулау таяғының соңындағы ілмекке ілінген жем сияқты, бекітілген нүктедегі әріптесіне байланған күйде зардап шегушіге көмекке жүзеді. Мысалы, суға батып қалған көлікте қамалған балалары бар ата-ана, қорқып немесе жарақат алған балаларын көліктің үстіне шығарып, оларды бақылауы керек (суға батқан көлікте өлу ықтималдығы 50%-дан асып түседі). Егер бұл платформа (көлік, тас, көпір, шатыр және т.б.) тұрақсыз болса немесе су көтерілуіне байланысты құлау қаупі туса, құтқарушы зардап шегушіні жағаға, ағынға немесе алдын ала жоспарланған шығу нүктесіне сүйреуі керек болуы мүмкін. Сүйреп құтқару өте қиын және тәжірибелі құтқарушыны зардап шегуші рөлінде оқытуды талап етеді. Қорқып, суық тиген, шаршаған, жарақат алған немесе паникаға түскен зардап шегушілерді сүйреп құтқару екі тарап үшін де өте қиын және қауіпті, сондықтан мұндай жағдайларда құтқарушы мен зардап шегуші арасындағы дұрыс байланыс, ұстау тәсілдері және жүзу техникасын жақсы білетін тәжірибелі құтқарушыларға тапсыру керек. Егер бұрынғы құтқару әдістерінің ешқайсысымен зардап шегушіге қол жеткізу мүмкін болмаса, ресурстар болған жағдайда, тікұшақпен құтқаруға тырысуға болады. Тікұшақ – құтқарудың әртүрлі әдістерін бастауға болатын тұрақты платформа. Тікұшақ құтқару жұмыстарына жабдықталуы керек, ал экипаж жедел су құтқару өнерінде жабдықталып, оқытылып, тәжірибелі болуы тиіс.
In certain situations, such as an unconscious patient, one might "go and tow" the victim back to shore. Unlike other methods of rescue, the rescuer now enters the water in a swimming capacity. This method of rescue is also referred to as a "live bait rescue", where the rescuer swims to the aid of the victim while tethered to a team member at an anchor point, very much like bait on a hook at the end of a fishing pole. For example, a parent with children trapped in a vehicle in flowing water that needs to extricate and control scared or injured children on to the roof of the vehicle (there is a greater than 50% chance of dying in a vehicle that is flooded). If that platform (car, rock, bridge, roof etc.) becomes unstable or begins to succumb to rising water, that rescuer may need to tow a victim to the shore, eddy or pre planned egress point. Towing rescues are extremely difficult and require training with a practiced rescuer as a victim. Actual tows with scared, hypothermic, exhausted, injured or panicked victims are extremely difficult and dangerous for both parties and should be left to rescuers well versed in proper rescuer/victim communication, holds, and swimming techniques. When a victim is not accessible from any of the previous rescue methods, resources permitting, a helicopter rescue may be attempted. A helicopter, or "helo", is a stable rescue platform from which a variety of rescue methods can be initiated. While the helicopter must be equipped for rescue work, the crew must be equipped, trained and well practiced in the art of swift water rescue