Кіріспе

Американдық экономист (1952 жылы туған)

Барри Джулиан Айхенгрин (1952 жылы туған) – американдық экономист және экономикалық тарихшы, Калифорния университетінің Берклидегі Джордж С. Парди және Хелен Н. Парди экономика және саясаттану профессоры, ол 1987 жылдан бері оқытумен айналысып келеді. Айхенгрин Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының ғылыми қызметкері және Экономикалық саясатты зерттеу орталығының ғылыми қызметкері. Айхенгриннің анасы Люсиль Айхенгрин – Холокосттан аман қалған жазушы.

Мансап

Айхенгрин халықаралық валюталық және қаржы жүйесінің тарихы мен қазіргі жұмыс істеуі туралы зерттеулер жүргізді және кеңінен жариялады. Ол 1974 жылы Санта-Крус университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, ал Нью-Хейвендегі Йель университетінде экономика магистрі, экономика бойынша философия магистрі, тарих магистрі және экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежелерін алды. 1997 және 1998 жылдары ол Халықаралық валюта қорының аға саяси кеңесшісі болды, бірақ кейіннен ХВҚ-ны сынады. 1997 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.

Зерттеу

Оның ең танымал еңбегі – "Алтын шынжырлар: алтын стандарты және Ұлы депрессия" (1919–1939), Oxford University Press, 1992 жылғы кітабы. Ұлы депрессия туралы өзінің кітабында Бен Бернанке Айхенгриннің тезисін былай қорытындылады: Әлемдік депрессияның тікелей себебі – құрылымдық кемшіліктері мен тиімсіз басқарылған халықаралық алтын стандарты. Федералдық резервтің АҚШ акция нарығының өрбуін тежеу қалауы сияқты бірқатар себептерге байланысты, 1920 жылдардың соңында бірнеше ірі елдерде ақша-кредит саясаты тартылуға бет бұрды, бұл алтын стандарт арқылы бүкіл әлемге тарады. Бастапқыда жеңіл дефляциялық процесс 1931 жылғы банк және валюта дағдарыстары халықаралық "алтынға талас" тудырғанда қарбаласқа айналды. Алтынға ие елдердің (АҚШ және Франция) алтын ағынын тоқтату, шетелдік валюталық резервтерді алтынмен алмастыру және коммерциялық банктерге шабуылдардың салдарынан ақшаның алтынмен қамтамасыз етілуі артып, ұлттық ақша ұсынысы күрт төмендеді. Ақша-кредиттің тартылуы бағаның, өндірістің және жұмыспен қамтудың төмендеуімен тікелей байланысты болды. Принцип бойынша, тиімді халықаралық ынтымақтастық алтын стандарт шектеулеріне қарамастан, бүкіл әлем бойынша ақшалай кеңеюге мүмкіндік берген болар еді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстың өтемақылары мен соғыс борыштары, сондай-ақ Федералдық резервтің оқшаулығы мен тәжірибесінің жетіспеуі, басқа факторлармен қатар, мұндай нәтижеге жол бермеді. Нәтижесінде, жекелеген елдер дефляциялық құйыннан тек алтын стандартын бір жақты түрде тастап, ішкі ақша тұрақтылығын қалпына келтіру арқылы ғана шыға алды, бұл процесс Франция мен басқа да алтын блогы елдері 1936 жылы алтыннан бас тартқанға дейін тоқтап, үйлесімсіз түрде созылды. Айхенгриннің осы көзқарасын қолдайтын негізгі дәлел – алтын стандартын ертерек тастаған елдердің экономикасы тез қалпына келгендігі. Оның соңғы кітаптары: "Жаһандық теңгерімсіздіктер және Бреттон Вудстың сабақтары" (MIT Press, 2006), "1945 жылдан бері Еуропа экономикасы" (Princeton University Press, 2007), "Асықша басымдық: Доллардың өркендеуі мен құлдырауы және халықаралық валюта жүйесінің болашағы" (Oxford University Press, 2011), "Халықшылдық құмарлық: Заманауи дәуірдегі экономикалық наразылық және саяси реакция" (Oxford University Press, 2018) және "Мемлекеттік борышты қорғау" (Oxford University Press, 2021). Оның ең көп сілтемеленген мақаласы – Баюми мен Айхенгриннің "Еуропалық валюталық біріктірудің таң қалдыратын аспектілері" (1993) атты еңбегі, онда Еуропалық Одақ АҚШ-қа қарағанда Бірыңғай валюталық аймақ ретінде кем жарамды екені айтылды. Бұл диагноз 2011 жылы сыртқы шоктар еуроаймақ дағдарысын тудырғанда расталды. Ол 2010–2011 жылдары Экономикалық тарих қауымдастығының президенті болды. Бұдан басқа, ол Халықаралық басқару инновациялары орталығының штаттан тыс аға ғылыми қызметкері және 2003 жылдан бері Project Syndicate-ке тұрақты үлес қосушы. 2008–2020 жылдары Беллажио тобының координаторы болды.