Мальмё стадионы: Тарихы мен болашағы

Кіріспе

Мальмёдегі көпмақсатты стадион, Швеция.

Мальмё стадионы бастапқыда 1958 жылғы ФИФА әлем чемпионаты үшін салынған, оның аясында төрт матч өткізілді. Ол Malmö IP стадионының орнына Мальмё қаласының басты спорт аренасы болды, онда IFK Malmö, MAI және Malmö FF клубтары 20 ғасырдың басынан бері орналасқан. 1992 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында да үш матч өткізілді. Бүгінгі күні стадион спорттық конфигурацияда 26 500 көрерменді қабылдай алады, оның ішінде 14 000 орын отыруға, ал 12 500 тұруға арналған. Концерттер кезінде сахна орналасқан жерге байланысты 40 000 адамға дейін сыйымды. 2015 жылдың 2 ақпанында Мальмё қалалық әкімдігі стадионды бұзып, ауданына жаңа құрылыстар салуға келісім берді. Мальмё қалалық әкімдігі жақын арада осы жерге жаңа мемлекеттік жүзу бассейні салынатынын бұрыннан-ақ шешкен. 2015 жылдың ақпанына қарай, бұзу процесі қашан басталатыны әлі белгісіз.

Тарих

Мальмёда жаңа стадион салу жоспарлары 1943 жылы, жергілікті билік өкілдері Мальмё IP үлкен оқиғалар үшін тым кішкентай деп есептеген кезде пайда болды. Алайда қалалық кеңес жаңа стадионның қай жерде салынатынын келісе алмады, сондықтан мәселе уақытша тоқтатылды. Швеция 1958 жылғы ФИФА әлем чемпионатын өткізуге таңдалғаннан кейін ғана бұл сұрақ қайта көтерілді. Стадионның орналасуы талқылаудың басты тақырыбы болды: кейбіреулер Ягерсродағы қала маңындағы орынды ұсынды, ал басқалары стадионды Мальмё қаласының орталығында, Пилдамспаркен маңындағы жерде орналастыру керек деп ойлады. Ақырында орталық жерді жақтаушылар жеңіске жетті; 1954 жылы бұл жер бекітілді. 1992 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында (әдетте Еуро 1992 деп аталады) Малмё стадионында Швеция, Дания, Англия және Франция құрамалары қатысқан 1-топтың үш матчы өтті. Алайда, Мальмёде өткен матчтардың ешқайсысында Швеция қатысқан жоқ, өйткені үйге шақырған ел барлық матчтарын астана Стокгольмдегі стадион Расундада өткізді. Малмёдегі ең ірі жеңіл атлетика клубы Malmö Allmänna Idrottsförening (MAI) 1958 жылы стадионның ашылуынан бері стадионды жаттығулар мен ашық жарыстар үшін пайдаланған. MAI өз халықаралық спорттық жарысын, MAI Гала-ны ұйымдастырады, ол 1930 жылдан бері өткізіліп келеді. Ол бастапқыда Malmö IP-де өткізілді, бірақ оның құрылысы аяқталғаннан кейін Malmö Stadion-ға көшірілді. Галада өнер көрсеткен кейбір атақты спортшылар - Марион Джонс, Морис Грин, Сергей Бубка және Кайса Бергквист. IFK 1962 жылы Allsvenskan-дан төмендеді және содан бері бірінші деңгейге қайта оралмады, бірақ клуб Malmö Stadion-да ойнауды жалғастыруда. Malmö FF алғашқы он жылда стадионда орташа 13000 адам болды; 1970 жылдардың аяғына қарай орташа көпшілік 10 000-нан төмендеді. 1990 жылдары қатысушылар саны ең төменгі деңгейге жетті, орташа есеппен 5 мыңнан аз адам Мальмё ФФ матчтарына келді. Сондықтан клуб 1999 жылы жаңадан жаңартылған Malmö IP үшін Malmö Stadion-ды жалға берді, сол жылдың тамызында IFK Malmö болды. Бұл уақытта IFK Malmö Швеция лигасының үшінші деңгейінде 2-ші дивизионда ойнайтын. Allsvenskan-дегі маусымдары кезінде IFK Malmö 1957-1958 және 1962 жылдар аралығында орташа есеппен 10 000 көрерменді тартты. IFK Malmö-дің Мальмё стадионына қатысуы 1960 жылғы маусымда клуб Allsvenskan-да екінші орынға ие болған кезде ең жоғары деңгейге жетті және стадионға орташа есеппен 12 787 көрерменді тартты. 1999 жылы клуб лигадан төмендеп кеткен кезде, ойынға қатысушылар саны 1000-ға дейін төмендеді. Malmö FF Malmö IP-ге 1999 жылғы Allsvenskan-дың екінші жартысында көшіп келді. Көп ұзамай клубтың Мальмё IP тым кішкентай екенін және Мальмё стадионы ұсынған қауіпсіздік құралдары жоқ екенін түсінді. 1999 жылғы маусым соңында Malmö FF швед футболының екінші деңгейіне түскен кезде клубтың басқармасы келесі маусым басталғанға дейін команданы Malmö Stadion-ға қайтару туралы шешім қабылдады. IFK Malmö, алайда Malmö IP-де қалды. Malmö FF екінші дивизиондағы Superettan бір маусымнан кейін Allsvenskan-ға қайта көтерілгеннен кейін, орташа қатысушылар саны өсе бастады. Кейбір жанкүйерлер ойын алаңын қоршап тұрған жүгіру жолдарының қажеттілігімен алаң мен трибуналар арасындағы қашықтыққа наразылық білдірді. 2005 жылғы 25 сәуірде Malmö Stad қалалық кеңесі клубқа Malmö Stadion-ды жаңартуға немесе сол аймақта жаңа стадион салуға көмектесу ниеті туралы мәлімдеді. Төрт күннен кейін муниципалитет бес түрлі сценарий ұсынды: біріншісі Мальмё стадионының оңтүстігінде футболға арналған жаңа стадион салуды ұсынды, ал екіншісі Мальмё стадионын бұзуды және сол жерде футбол мен жеңіл атлетикаға арналған жаңа алаң салуды ұсынды. Үшінші, төртінші және бесінші идеялардың барлығы екі стадион салуды ұсынды, біреуі футбол, екіншісі жеңіл атлетика үшін әртүрлі жергілікті жер учаскелерінде. Қала әкімдігі 2005 жылғы 3 желтоқсанда бірінші нұсқаны таңдады: жаңа футбол алаңы 20-25 мыңға дейін сыйымдылығы бар, 399 миллион крона бюджетінде, Мальмё стадионының оңтүстігіне салынады. Ал Мальмё стадионы 50 миллион кронға спорттық стадионға айналдырылмақ. Стадион 2009 жылы аяқталды. 2012 жылдың қорытындысы бойынша Мальмё стадионында ешқандай жөндеу жұмыстары жүргізілген жоқ. Malmö FF 2008 жылғы Allsvenskan маусымының соңында Malmö Stadion-дан кетті. Стадионда өткен соңғы Allsvenskan матчы команданың маусымның соңғы ойыны болды, ол 2008 жылдың 9 қарашасында GIF Sundsvall командасына қарсы өтті. Бұл матчты 60 есебімен Мальмё ФФ жеңіп алды, олар стадионның мұрасын құрметтеуге арналған арнайы киім киді. Команда қазіргі уақытта 4-ші дивизионда, швед футболының алтыншы деңгейінде ойнайды. 2011 жылдың маусым айында...

Plans to build a new stadium in Malmö originated in 1943, when local officials deemed Malmö IP to be too small for major events. However, the city council could not agree where to build the new stadium, and the matter was dropped for the time being. It was not until Sweden was chosen to host the 1958 FIFA World Cup that the question resurfaced. The location of the stadium was a main subject of discussion: some suggested a suburban location in Jägersro, while others thought that the stadium should be located in central Malmö, near the neighbourhood of Pildammsparken. Proponents of a central location ultimately won the day; the site was confirmed in 1954. During the 1992 UEFA European Football Championship (commonly called Euro 1992), Malmö Stadion hosted three matches in Group 1, which comprised the national teams of Sweden, Denmark, England and France. None of the matches played in Malmö involved Sweden, however, as the host nation played all of their matches at Råsunda, a stadium in the capital city Stockholm. Malmö Allmänna Idrottsförening (MAI), the largest athletics club in Malmö, have used the stadium for training purposes and outdoor competition since the stadium's inauguration in 1958. MAI organises its own international athletic competition, the MAI Gala, which has been held since the 1930s. It was originally hosted at Malmö IP, but moved to Malmö Stadion after its construction. Some notable athletes who have competed in the gala are Marion Jones, Maurice Greene, Sergej Bubka and Kajsa Bergqvist. IFK were relegated from Allsvenskan in 1962, and have not returned to the first tier since, but the club continues to play at Malmö Stadion nonetheless. Malmö FF experienced an average attendance of around 13,000 for the first ten years at the stadium; average crowds then dropped to below 10,000 by the end of the 1970s. By the 1990s, attendances were at an all time low, with less than 5,000 people on average coming to Malmö FF matches. The club therefore let Malmö Stadion for the newly renovated Malmö IP in 1999, IFK Malmö followed in August the same year. By this time IFK Malmö were playing in Division 2, then the third tier in the Swedish league system. During their seasons in Allsvenskan, IFK Malmö had attracted an average attendance of around 10,000 spectators between 1957–58 and 1962. IFK Malmö's attendance at Malmö Stadion reached its peak during the 1960 season when the club finished as runners up in Allsvenskan and attracted 12,787 spectators on average to the stadium. The attendance had decreased to around 1,000 spectators per match in 1999 when the club had dropped in the league. Malmö FF's move to Malmö IP occurred during the second half of the 1999 Allsvenskan. It soon became apparent to the club that Malmö IP was too small, and lacked the safety facilities that Malmö Stadion offered. When Malmö FF were relegated to the second tier of Swedish football at the end of the 1999 season, the club board decided to move the team back to Malmö Stadion before the next season started. IFK Malmö, however stayed at Malmö IP. After Malmö FF were promoted back to Allsvenskan after one season in the second division, Superettan, the average attendance began to rise. Some fans also expressed their discontent with the distance between the pitch and the stands, necessitated by the running tracks surrounding the playing area. Malmö Stad, the city council, announced on 25 April 2005 its intention to either help the club renovate Malmö Stadion, or build a new stadium in the same area. Four days later, five different scenarios were laid out by the municipality: the first proposed the construction of an entirely new, football specific stadium to the south of Malmö Stadion, while the second suggested the demolition of Malmö Stadion, and the erection of a new ground for football and athletics on the same site. The third, fourth, and fifth ideas all proposed the building of two stadiums, one for football and one for athletics, on various local plots. The municipality chose the first option on 3 December 2005: the new football ground would be built south of Malmö Stadion, with a capacity of 20,000 to 25,000, on a 399 million kronor budget. Malmö Stadion, meanwhile, would be renovated into an athletics stadium for 50 million kronor. Stadion was completed in 2009. As of 2012, no renovation has been done on Malmö Stadion. Malmö FF left Malmö Stadion at the end of the 2008 Allsvenskan season. The last Allsvenskan match played at the stadium was the team's final game of the season, against GIF Sundsvall on 9 November 2008. The match was won 6–0 by Malmö FF, who wore a special kit designed to honour the legacy of the stadium. The team currently plays in Division 4, the sixth tier of Swedish football. In June 2011, Malmö Stad decided that a new public swimming arena is to be built in the same area as the stadium in the near future. MAI are also working towards hosting the European Athletics Junior Championships in 2015, and have written to the European Athletic Association to express their interest. On 31 January 2015 new reports suggested that the city council had reached an agreement that Malmö Stadion is to be demolished. The decision to approve the demolition of the stadium was taken on 2 February 2015. As of February 2015 it is still unknown when the demolition process will start and what will become of the area. The short sides of the pitch feature two minor terracing sections, respectively named the Eastern Stand and the Western Stand. When Malmö FF were based at the ground, the Northern Stand terracing was the section with the most season ticket holders, while the Eastern Stand was the section used to house away fans. The stadium features a association football pitch, and eight all weather running tracks, which surround the pitch. The tracks are certified for national and international athletic competitions.

Швеция матчтары

Стадион сонымен қатар Швеция ұлттық құрамасының бірнеше ойындарын қабылдады. Швецияның Мальмё стадионында өткізілген барлық ресми матчтардың тізімі төменде:

Басқа қолданыстар

1961 жылы стадион мотоцикл жарысына сәйкес деп танылды және ол Спидвей әлем чемпионатының финалына ұсынылды. 1961 жылдың 15 қыркүйегінде өткен жарыс (Англиядағы Уэмбли стадионында өткізілмеген алғашқы жарыс) швед гонщигі және титулдың қорғаушысы Ове Фундин жеңіске жетті, ол өзінің бес жеке әлем чемпионатының үшіншісін ұтып алды. Бұл жарыс Мальмё стадионында өткен жалғыз әлем чемпионатының финалы болды. 1964 жылдан бастап Швецияда өткізілетін барлық әлем чемпионаттары Гетеборгтағы Ульлеви стадионында өтті. Мальмёде басқа да мотоциклдер арасындағы әлем чемпионатының жылдамдық жарыстары да өтті. 1967 жылы стадион Speedway World Team Cup финалына төңкерілді. Швеция құрамасы – Гёте Нордин, Бенгт Янссон, Торбьёрн Харрисон және Ове Фундин, 5-ші WTC титулын жеңіп алды. Олар Польша, Ұлыбритания және Кеңес Одағын жеңді. 1970 жылы Мальмёде Speedway World Pairs Championship жарысы өтті, оны Жаңа Зеландия гонщиктері Иван Маугер және Ронни Мур жеңіп алды. Жаңа зеландиялықтар Швецияны (Ове Фундин мен Бенгт Янссон) және Англияны жеңді, оларды ағайынды Найджел мен Эрик Букок өкілдік етті. 1970 жыл стадионның әлем чемпионатының жылдамдық жарыстары үшін соңғы рет пайдаланылған жылы болды. Маугер Ове Фундиннің 5 әлем чемпионатының рекордын 6 рет жеңіске жетіп бұзып жіберді. Кейін Швеция Тони Рикардссонның 1994 және 2005 жылдар аралығында 6 әлем чемпионатында жеңіске жеткеніне байланысты рекордтың бір бөлігін қайта алды. Stadion құрылысы мен Malmö FF клубының кеткенінен кейін Malmö Stadion-ды концерттерге пайдалану жиіледі. 2007 жылдан бері стадионда Оззи Осборн, Элтон Джон, Долли Партон, The Eagles, Kiss және Род Стюарт сияқты көптеген танымал әртістер өнер көрсетті. Швеция климаты мен стадионда жылжымалы шатырдың болмауына байланысты барлық концерттер Солтүстік Еуропадағы жаздың ең ыстық кезінде, әдетте маусым мен тамыз аралығында өтті. Музыкалық әртістердің басты сахнасы көбінесе Оңтүстік трибунаға қаратылып немесе стадионның қысқа қабырғаларының біріне орналастырылды. Концерттер кезінде ойын алаңы ағаш тақтайшалармен жабылды, бұл тек шөпке зиян келтіруді азайту және оны жыл бойы күтіп-ұстауға жұмсалатын еңбекті қысқарту үшін жасалды. Элтон Джонның (сондай-ақ Долли Партонның) концерттеріне келген көптеген жанкүйерлер мен концертке қатысушылар стадионның орналасуын осы типтегі концерттерге «сәйкес емес» деп атап, орынның «әсерлі емес» дыбыс сапасына шағымданып айтты.

In 1961, the stadium had been considered suitable for a motorcycle race, and it was ultimately chosen as the host for the Speedway World Championship Final. The 15 September 1961 event (the first of its kind not to be staged at Wembley Stadium in England) was won by Swedish rider and defending champion Ove Fundin, who won the third of his five Individual World Championships. This race would prove to be the one and only World Final staged at Malmö Stadion. Beginning in 1964, any World Finals held in Sweden would be run at Ullevi Stadium, Gothenburg. Malmö also hosted other World Championship Motorcycle speedway meetings. In 1967 it hosted the Final of the Speedway World Team Cup. The host nation Sweden won their 5th WTC title with riders Göte Nordin, Bengt Jansson, Torbjörn Harrysson and Ove Fundin. They defeated Poland, Great Britain and the Soviet Union. In 1970 Malmö hosted the Speedway World Pairs Championship which was won by New Zealand riders Ivan Mauger and Ronnie Moore. The Kiwis defeated Sweden (Ove Fundin and Bengt Jansson), and England who were represented by brothers Nigel and Eric Boocock. 1970 was the final time the stadium was used for World Championship speedway. Mauger would go on to break Ove Fundin's record of 5 World Championships by winning the title on 6 occasions. Sweden later regained a share of the record when Tony Rickardsson would win 6 World Championships between 1994 and 2005. The use of Malmö Stadion for concerts has increased since the construction of Stadion and Malmö FF's departure. Since 2007, several known artists such as Ozzy Osbourne, Elton John, Dolly Parton, The Eagles, Kiss, and Rod Stewart have performed at the stadium. Due to the climate in Sweden and the lack of a retractable roof at the ground, all of these concerts have been held during the height of summertime in Northern Europe, usually between June–August. The main stage for musical artists has usually been placed either facing the Southern Stand or situated along one of the short sides of the stadium. The pitch has been covered up with wooden floorboards during the performances, simply to minimize the damage done to the grass and the work put towards its maintenance throughout the year. Many fans and concertgoers at the shows of Elton John (as well as Dolly Parton) complained about the “less than impressive” sound quality of the venue, citing the stadium’s layout as “unsuitable” for this kind of concert.

Жазбалар

Қазіргі уақыттағы рекорд 1958 жылғы әлем чемпионатында тіркелді, онда 30 953 көрермен стадионда өткен алғашқы ойынды – 1-топтың Аргентина мен Батыс Германия арасындағы матчын тамашалады. Матч Батыс Германияның 3:1 есебімен жеңісімен аяқталды. IFK Malmö-нің рекордтық қатысуы 1969 жылдың 10 қыркүйегінде 2-дивизиондағы Скания дербиінде Helsingborgs IF-ке қарсы өткізілді, бұл матчқа стадионға 25 624 көрермен келді, ал матч Helsingborgтың 1:0 есебімен жеңісімен аяқталды. Кейіннен келушілердің саны жыл сайын азайды және Malmö FF-нің соңғы маусымында 11 182 адамға дейін төмендеді. 2008 жылдың 9 қарашасында стадионда өткен Malmö FF-нің соңғы Allsvenskan матчына бар болғаны 6 580 адам келді. IFK Malmö 1957–1958 және 1962 жылдар аралығында Malmö Stadion-да Allsvenskan-да бес маусым ойнады, содан кейін 2-дивизионға түсіп қалды. Осы жылдардағы орташа келушілер саны шамамен 10 000 жанкүйерді құрады, ал 1960 жылғы Allsvenskan маусымында, IFK Malmö екінші орынды алғанда, орташа көрсеткіш 12 787 көрерменге жетті. Бұл IFK Malmö матчтарына қатысты емес, себебі бұл клубтың ойындарына онша жанкүйерлер жиналмайды. Malmö Stadion сонымен қатар 2010 жылдың желтоқсанында Citytunneln аясында ашылған Triangeln метро станциясының жанында орналасқан. Станция Pågatåg және Öresund пойыздарымен қамтамасыз етіледі және Öresund аймағының көптеген бөліктерінен тікелей жетеді. Malmö Stadion-ға ең жақын тұрақ орны – "P huset Stadion", стадион үшін арнайы салынған 440 тұрақ орыны бар гараж. Гараж 2009 жылдың қыркүйегінде ашылды. Ол Стадионнан, Malmö FF-нің жаттығу алаңының қасында орналасқан. Сонымен қатар, жергілікті жерлерде әртүрлі қосымша тұрақ орындары бар, ал Стадионның батыс жағын қоршаған көптеген велосипед тұрақтары орналасқан.