Кіріспе

Американдық инженер және ғарышкер (1960 жылы туған)

Дуглас Гарри "Wheels" Уилок (5 мамыр 1960 жылы туған) – американдық инженер және ғарышкер. Ол ғарышқа екі рет ұшып, ғарыш шаттлында, Халықаралық ғарыш станциясында және ресейлік "Союз" ғарыш кемесінде 178 күн өткізген. 2011 жылдың 12 шілдесінде Уилок "Тұрақты бостандық" операциясына қолдау көрсету үшін АҚШ Армиясының қатарына қайта оралатынын хабарлады. Қазіргі уақытта ол NASA-мен бірлесіп Огайо штатының Плам-Брук қаласындағы Гленн зерттеу орталығында "Орион" ғарыш кемесін сынақтан өткізуде.

Ерте өмір және білім

Дуглас Уилок Нью-Йорк штатының Бингхэмтон қаласында Олин мен Маргарет Уилоктардың отбасында дүниеге келген. Ұшу алдындағы сұхбатында Уилок бала кезінен ғарышкер болуға шабыттанғанын айтты. Ол сондай-ақ, 1969 жылдың шілде айындағы «Аполлон-11» Айға қонған оқиғасы өміріндегі маңызды өзгеріс болғанын мәлімдеді. 1978 жылы Уилок Нью-Йорк штатының Виндзор қаласындағы Виндзор орталық мектебін бітіргеннен кейін Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясына түсті. 1992 жылы Джорджия Технология институтында аэроғарыш инженериясы саласы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды.

Әскери мансап

Уилок төрт жыл Вест-Пойнтта курсант болып оқыды, 1983 жылы қолданбалы ғылым және инженерия бакалавры дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін АҚШ Армиясының жаяу әскері бөлімінде екінші лейтенант болып тағайындалды және келесі жылы ұшу мектебіне түсті. 1984 жылдың қыркүйегінде лейтенант Уилок ұшу класында үздік бітіріп, әскери авиатор атанды. Содан кейін Тынық мұхитында жауынгерлік авиация бөлімінің басшысы, взвод командирі, ротаның атқарушы офицері, батальон операциялары офицері және 9-шы кавалерия дивизиясының әуе кавалериясы командирі болып қызмет етті. Кейіннен ол жауынгерлік даму авиациялық дирекциясына қару-жарақтарды зерттеу және әзірлеу инженері ретінде тағайындалды. Уилок АҚШ Әскери-теңіз күштерінің сынақ пилоттары мектебінің 104-шы курсына қабылданды және бітірген соң Армияның авиациялық техникалық сынақ орталығында (ATTC) тәжірибелі сынақ ұшқышы болып жұмыс істеді. Оның ұшу сынақтары OH 58D, UH 60, RU 21 және C 23 ұшақтарында тактикалық барлау және қадағалау жүйелеріне бағытталған. Ұлттық барлау және электрондық соғыс кеңсесінің жұмысын қолдап, әуедегі сигнал және бейнелік ақпаратты жинау жүйелерін сынау бөлімінің басшысы болды. Қызмет барысында 1992 жылы Джорджия Технологиялық институтында аэроғарыш инженериясы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. 1996 жылдың тамызында Уилок Джонсон ғарыш орталығына ғарыш шаттлының интеграциялық сынақ инженері болып тағайындалды. Оның техникалық міндеттері ғарыш шаттлының ұшыру және қону операцияларына инженерлік қолдау көрсетуді қамтыды. Space Shuttle және Ресей ғарыш станциясы "Мир" бірлескен миссиясы STS 86 үшін көлік құралын интеграциялауды сынау тобының жетекшісі және Халықаралық ғарыш станциясының жабдығын тексерудің бас инженері болып таңдалды. Уилок Армияның әуе және әуе шабуылы курстарын, жаяу әскер және авиация офицерлерінің жоғары курстарын, Біріккен қарулы күштер штаб мектебін, Материалдық сатып алуды басқару курсын және АҚШ Армиясының Командалық және штаб колледжін бітірді. 2011 жылдың шілдесінде Уилок "Тұрақты бостандық" операциясын қолдау үшін міндетке аттанды. Екі мәрте әскери авиатор-астронавт, ол 43 түрлі айналмалы және тұрақты қанатты ұшақта 2500 сағаттан астам ұшқан. 2005 жылдың қаңтарында және 2016 жылы ол NASA-ның Ресейдегі операциялар директоры болып тағайындалды, онда ол Ресейдегі Гагарин атындағы космонавттар оқу орталығында қызмет етті. Ол NASA астронавттарының ХҒС-дегі (ISS) ұшуға дайындалуына қажетті оқу, логистикалық және әкімшілік қолдауды ұйымдастыруға жауапты болды. Уилок Хьюстон мен Жұлдызды қала арасындағы медициналық, оқу, ғылыми, келісімшарт, қоғамдық байланыс және әкімшілік бөлімдерді қамтитын негізгі байланыс болды. Сондай-ақ ол NASA мен Ресей ғарыш агенттігі және Ресейдің аэроғарыш өнеркәсібі арасындағы байланыс міндеттерін де атқарды. 2019 жылдың қыркүйегінен бастап Уилок "Орион" ғарыш кемесіндегі жүйелерді сынаумен айналысатын астронавт-жаттықтырушы болып жұмыс істеп жатыр.

STS-120

2007 жылдың 23 қазанында Уилок алғашқы ғарыш сапарына Space Shuttle Discovery ғарыш кемесімен аттанды. STS-120 миссиясы барысында Уилок Халықаралық ғарыш станциясына Node 2 модулін жеткізу мақсатындағы көпұлтты экипаждың үшінші миссия маманы болды. Уилок әріптесі Скотт Паразинскимен бірге үш ғарышқа шығуға қатысып, станцияның сыртындағы маңызды жұмыстарды орындады. Бұл жұмыстарға Node 2 модулін жабдықтау, S-диапазонды антеннаны орналастыру, интегралды фермалық құрылым және Сыртқы сақтау платформасы-2 бойынша жұмыс кірді. Миссия кезінде P6 фермасындағы күн батареясы жыртылып, Уилок пен Паразинскидің шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргізуіне себеп болды. Паразински күн батареясына кілтіктерді бекітіп, оны қосымша зақымсыз кеңейтуге мүмкіндік берді. 15 күндік миссия барысында Уилок Жер шамасын 238 рет айналып өтті.

Экспедиция 24-25

Уилок 2010 жылдың 15 маусымында Федор Юрчихин мен Шаннон Уокермен бірге "Союз ТМА 19" ғарыш кемесімен Халықаралық ғарыш станциясына ұшырылды. Уилок экспедиция 24 экипажына қосылды. Миссия барысында ол бірнеше ғылыми зерттеулерге қатысты. 2010 жылдың 31 шілдесінде ғарыш станциясының сыртындағы сорғы модуль істен шықты. Уилок пен Трейси Колдуэлл Дайсон модульді ауыстыру үшін үш рет ашық ғарышқа шықты, оның кезінде оның көру қабілетіне ұзақ мерзімді зақым келді. 2010 жылдың 22 қыркүйегінде Уилок 25-ші экспедиция басталғанда Халықаралық ғарыш станциясының басқаруын өз қолына алды. Ол АҚШ Армиясының ІІС-ті басқарған алғашқы офицері. Уилок пен оның экипажы ғарыш станциясының ғылыми жұмыстарын және техникалық қызмет көрсетуді жалғастырды. Уилок Twitter арқылы Жер, станция және ғарыш көріністерінің суреттерін бөліседі, бұрын Соичи Ногучи де осылай істеген. 2010 жылдың қыркүйегінде Уилок Ерл дауылының ғарыштан түсірілген суреттерін Twitter-ге жариялады. Ол сондай-ақ 2011 жылдың 16 наурызында NASA Tweetup-қа қатысты. 22 қазанда ол Foursquare мобильді әлеуметтік желілік қосымшасын пайдаланып, ғарыштан "тексеруге" (check-in) кірген алғашқы адам болды. Уилоктың Халықаралық ғарыш станциясына тексеруі (check-in) NASA мен Foursquare арасындағы серіктестіктің бастауы болды, бұл пайдаланушыларды ғарыш агенттігімен байланыстырып, оларға ғаламды зерттеуге және Жерді жаңадан ашуға мүмкіндік берді. 2010 жылдың 26 қарашасында "Союз" ғарыш кемесімен Жерге оралды.

Жеке өмір

Оның туған қаласы – Нью-Йорк штатының Виндзор қаласы. Уилоктың ата-анасы, Олин мен Маргарет Уилок, Нью-Йорк штатының солтүстігінде тұрады. 1989 жылы ол АҚШ-тың Jaycees ұйымы тарапынан «Американың он ең үздік жас адамы» тізіміне енді. 1990 жылы Шетелдік соғыс ардагерлері Уилокты «Азаттықтың көрнекті өкілі» деп таңдады.

Ұйымдар

Уилок эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының, американдық әскери инженерлер қоғамының, АҚШ Армиясы қауымдастығының және Америка армиялық авиация қауымдастығының мүшесі.