Кіріспе

Натрий буы процесі (кейде сары экран деп аталады) – актерлер мен түсірілім фондарын біріктіруге арналған фотохимиялық фильмдік техника. Бұл техника 1950 жылдардың соңында британдық киноиндустриясында пайда болды және 1960-1970 жылдары Уолт Дисней Продакшнс компаниясы көк экран процесіне қарағанда балама ретінде кеңінен қолданды. Уодсворт Э. Поль осы екі процестің (US3133814A патенті) ойлап табуымен немесе дамытуымен ерекшеленеді және 1965 жылы «Мэри Поппинс» фильмінде қолданылған натрий буы процесі үшін «Оскар» сыйлығын алды (Уб Айверкс және Петро Влахоспен бірге).

Сипаттама

Бұл процесс принциптің өзінде өте күрделі емес. Актер ақ экранның алдында өнер көрсетеді, ол қуатты натрий буымен жарықтандырылған. Бұл жарықтың тар түс спектрі бар, ол түрлі-түсті пленканың түрлі түс сезімталдығы қабаттары арасындағы хроматикалық ойысқа дәл келеді. Осылайша сары түс қызыл, жасыл немесе көк қабаттарға түспейді. Бұл процестің алғашқы қолданылуы 1956 жылы J. Arthur Rank Organisation’s “Plain Sailing” және “The Parent Trap” мен “Mary Poppins” фильмдерінде болды. Ол сондай-ақ Рей Гаррихаузеннің “Айдағы алғашқы адамдар” (1964) фильмінде де қолданылды. Бұл Рейдің Cinemascope форматында түсірген жалғыз фильмі болды. Ол өзінің тоқтаулы анимациялық кейіпкерлерін экранға шығарудың балама әдісіне мұқтаж болды, өйткені оның дәстүрлі әдістері анаморфты линза процесіне үйлеспеді. Альфред Хичкоктың “Құстар” (Universal Studios) фильмінде Дисней аниматоры Уб Айверкстің басшылығымен құстардың жылдам қанат қағуымен байланысты кадрларды жасау үшін сары экран қолданылды. Бұл процесс 1970-ші жылдары “Әлемнің басындағы арал”, “Гас”, “Еппел шұлғы тобы”, “Бетнобс және сыпырғыштар”, “Еркіндік күні”, “Солқыр тауға қашу”, “Питтің драконы” және “Қара тесік” фильмдеріндегі көріністерде пайдаланылды. Бұл процестің соңғы рет қолданылғаны 1990 жылы “Дик Трейси” фильмінде болды.