Кіріспе
Мэн аралында тойланатын келт фестивалі Хоп ту Наа (,/h//ɒ//p// //t//uː// /'/n//eɪ/ HOP too NAY; ; Ойче Шамна) – 31 қазанда Мэн аралында тойланатын келт фестивалі. Бұл – дәстүрлі гаэль фестивалі Самхайнды, яғни қыс мезгілінің басталуын тойлау. Мэн аралындағы үздіксіз сақталған ең көне дәстүр деп есептеледі.
Hop tu Naa (,/h//ɒ//p// //t//uː// /'/n//eɪ/ HOP too NAY; ; Oíche Shamhna ) is a Celtic festival celebrated in the Isle of Man on 31 October. It is the celebration of the traditional Gaelic festival of Samhain, the start of winter. It is thought to be the oldest unbroken tradition in the Isle of Man.
Этимология
Манкс тіліндегі Ои Хуни атауы ирланд тіліндегі Оик Шамхнаға сәйкес келеді, оның айтылуы бірдей болған (бірақ қайта жандандырылған манкс тілінде емес). Оиче Шамхнаның нақты мәртебесі және кельт күнтізбесіндегі рөлі ұзақ талқылаулардың нысаны болды. Оиче Шамхна Солтүстік Англияда және Ирландияда Хэллоуинге айналып, ирланд иммигранттары арқылы Америкаға жеткізіліп, қазіргі Хэллоуинге дамыды. "Hop tu naa" термині дәстүрлі түрде фестиваль кезінде орындалатын манкс-гейл әнінен алынған, онда "Hop tu naa" қайырман ретінде қолданылады; мұндай мағынасыз өлеңдер ирланд және шотланд гаэль музыкасында кең таралған.
Дәстүрлер
Бүгін Мэн аралында көптеген адамдар тобы Hop tu Naa әндерін "үйлерді аралап" ән айту дәстүрін сақтап келеді (бұл дәстүр бойынша, әсіресе байлардың үйлерін аралап сыйлықтар тіленіп, күзетшілер үй-үйді аралаған; "үйлерді аралап" тілек тілеген кедейлер "Деемстер" романында суреттелген) және репадан жасалған шамдармен.
Шабын шамдары
Қазіргі заманғы Хоп ту Наада балалар басқа жерлердегідей тәттілер немесе ақша алу үмітімен үйден-үйге киім киіп барады. Балалар ойып жасалған "шалғам" шамдарды (менкстер оларды "мут" деп атайды) алып жүреді және Хоп ту Наа әндерін айтады. Хоп ту Наа үшін шалғамды қалай кесудің аймақтық түрлері бар, олар шалғамның қай жағымен жоғары қаратылуына және әшекейлердің түріне байланысты өзгешеліктерге ие. Бұрын балалар шалғам сабақтарын әкеліп, ақша беруден бас тартқандардың есігін соғып, ежелгі қызық әуенмен қорқытатын. Бұл әдет қазір тоқтатылған сияқты.
Билеу
Hop tu naa биін Мона Дуглас және Лейтон Стоуэлл екеуі де жинаған. Бұл биді Hop tu Naa түні көшелерде шалғам шамдарын алып жүрген жұптар билегеніне сенетін болған. Бұл – екі бишіге арналған қарапайым шеру биі, оның құрамында Манкс тізгін қадамы және аркалардың ғана үйлесімі бар. Бұл би жыл сайын қазан айында Мэн аралындағы көптеген мектептерде оқытылады және арал бойынша көптеген Hop tu Naa шараларында орындалады.
Дәстүрлі тағамдар
Хоп ту Нааның дәстүрлі тағамдарының бірі – мрастир: картоп, пастернақ және балық маймен бірге ұғытылған. Осы кешкі астан қалған тағамдарды перилерге арналған таза суы бар ыдыстармен бірге тастап кететін. Хоп ту Наа кешінде тек қант пен судан тоффи жасау да ортақ іс-шара болып саналды.