Кіріспе

Симча Блас (27 қараша 1897 – 18 шілде 1982) – поляк ізраилдік инженер және өнертапқыш, ол ұлы Ишаяхумен бірге заманауи тамшылап суару жүйесін жасаған.

Өмірбаян

Симха Бласс Польшаның Варшава қаласында, сол кезде Ресей империясының құрамында болған, православие дінін ұстанатын еврей отбасында дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Варшавада еврейлерді қорғау үшін ұйымдастырылған еврейлердің өзін-өзі қорғау жасақтарында белсенді қатысты. Варшавадағы инженерлік білімін Польша-Совет соғысы тоқтатты, бірақ содан кейін аяқтады. Соғыс кезінде ол Польша армиясына шақырылды, онда Польша әуе күштері үшін желдің күші мен бағытын өлшейтін метеорологиялық құрал ойлап тапты. Тамшылатып суару идеясы осы кезде туды, ал одан кейінгі тәжірибелер Бласссты судың қысымын пайдаланып, белгілі интервалмен су тамшыларын ағызуға мүмкіндік беретін суару құрылғысын жасауға итермеледі. Өзінің жаңалықтарының жоғары потенциалын сезінген ол, өзінің идеясын өнімге айналдырудың жолдарын іздеуге кірісті. 1950 жылдардың соңында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін пайда болған заманауи пластиктердің арқасында, ол өзінің идеясын іске асыруға маңызды қадам жасады. 1956 жылы мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін жеке инженерлік бюросын қайта ашып, ұлы Ешаяхумен бірге тамшылатып суару идеясы бойынша жұмыс істеді. Жаңа өнертабыстың басты ерекшелігі – пластикалық тамшылағыш ішінде су ағынын баяулату арқылы, кішкентай тесіктердің орнына үлкен және ұзын арналар арқылы суды босату болды. Үлкен арналар өте ұсақ бөлшектердің кішкентай тесіктерді бітеуіне кедергі келтірді. Осы типтегі алғашқы тәжірибелік жүйе 1959 жылы құрылды. 1960 жылдардың басында Бласс осы әдісті жетілдіріп, патенттеді, ал жаңа тамшылағыш – жер бетіндегі тамшылатып суарудың алғашқы практикалық құралы болды. 1960-1965 жылдары Бласс тамшылатып суару жүйелерін жасап, Израильдің ішінде және шетелде сатты. 1965 жылы ол кибуцтардағы өнеркәсіпке жауапты Арие Бахирмен байланысқа шығып, осы жаңа кәсіпорнының одан әрі дамуына тапсыру үшін кибуц табуды сұрады. Бірнеше ұсыныстан кейін Бласс Негевтегі Хазерим кибуцын таңдады.

Онлайн тамшылағыш жүйе

Шөлдегі «Хацерим» кибуцы ауыл шаруашылығынан тыс қызметін кеңейтуді жоспарлағанда, Симха Бластың өнертабысы мүмкіндіктер әлемін ашты. Блас және оның ұлы Ешаяху, сондай-ақ «Хацерим» кибуцы 1965 жылдың 10 тамызында «Нетафим» суару компаниясын құру туралы келісімшартқа қол қойды (80% «Хацерим» кибуцы және 20% Бласқа тиесілі). Өндіріс 1966 жылы басталды. Бластың бастапқы, тар спагетти түтігінен бастап, кейінгі үлгілерді негіз еткен «Нетафим» инженерлері Бласпен бірлесіп, шөлді гүлдендіруге мүмкіндік берген онлайн-тұндырғышты жасады.