Кіріспе

Ұлыбритания мен Ирландиядағы архаикалық жер бірлігі. Вилл – ағылшын, уэльс және ирланд тарихындағы негізгі ауылдық жер бірлігін сипаттау үшін қолданылатын термин, ол шамамен приход, манор, ауыл немесе титингке ұқсас.

Ортағасырлық даму

Вилл – Англо-саксон Англиясындағы жүздік пен графтықтың ең кіші аумақтық және әкімшілік бірлігі. Ол ондық жүйе арқылы полициялық функцияны, ал ауылдық моут арқылы ортақ жобаларды ұйымдастырудың экономикалық функциясын атқарды. Бұл термин – латын тіліндегі құжаттарда англо-саксондық “тун” сөзін аударғанда қолданылатын “вилла” сөзінің ағылшын тіліне ауыстырылған түрі. Вилл Нормандық жаулап алудан кейін де негізгі ауылдық бірлік болып қала берді – “Domesday Book” кітабындағы жерлер көбінесе вилл деп аталады, және орта ғасырдың соңына дейін сақталды. Егер елді мекен – жер иелену бірлігі болса, вилл – аумақтық бірлік болатын, көптеген виллдер елді мекеннің шекараларымен сәйкес келмейтін, және патшалық әкімшіліктің ашық бөлігі. Вилл сот және полициялық функцияларды, соның ішінде франкпледжді атқарды, сондай-ақ салық салу, жолдар мен көпірлерге жауапкершілік тартты. Ол сонымен қатар қоғамдық жайылымдарды, ауыл шаруашылығының маусымдық кезеңін және үш егістік жүйесін ұйымдастырды. Анжулік үкіметтің, феодалдық емес, корольдік биліктің күшеюімен виллге жаңа міндеттер жүктелді. 12 ғасырдың басында рев және төрт ауыл тұрғыны жүздік сотқа “барлығының атынан” қатысуға міндетті болды; 1166 жылғы Кларендон сот отырысында “әр виллдің ең заңды төрт адамы” қылмыскерлерді ұсынуға міндетті болды. 1198 жылы салық салу үшін төрт адам мен рев қайтадан шақырылды; 1242 жылғы полициялық жарлықта “әр виллде алты адам немесе тұрғындардың санына қарай төрт немесе одан аз адам үздіксіз күзет жүргізеді” делінген. Сонымен қатар, вилл өз алдына заңды тұлға ретінде пайда болды, иеленушілерді сотқа шақырып, басқа виллдерге талап қойып, немесе Таждан артықшылықтар сатып алып, қажет болған жағдайда көпірлер мен шіркеулерді жөндеді. Орта ғасырлық вилл өзінің иерархиялық және әлеуметтік жағынан қабатталған сипатын сақтап, тіпті оны кеңейтіп, жергілікті ауыл өмірінің сергелең бөлігі болып қала берді.

Заңдық және басқа да қолданыстар

Дәстүрлі түрде, құқық тарихшылары арасында, "vill" дегені ауылдық қауымдастықтың жер көлемін білдірсе, "township" ауылдық қауымдастықтың салық және құқықтық басқаруын білдіргенде қолданылған. Кейін бұл сөз "ville" және "village" деп дамыды, ал "vill"-дің еркін емес тұрғыны "villein" деп аталды.