Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иордания губернаторлығы Тафила (الطفيلة) – Иорданияның астанасы Амманнан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 180 км қашықтықта орналасқан Иордания губернаторлықтарының бірі. Тафила губернаторлығы солтүстікте Карак губернаторлығымен, шығысында және оңтүстігінде Маан губернаторлығымен, оңтүстігінде Акаба губернаторлығымен және батысында Израильмен шектеседі. Бұл провинцияның ауданы Иордания Хашимит Корольдігінің ауданының 2,5% құрайды. Ол үш ауданға бөлінеді. 2005 жылғы мәліметтер бойынша халық саны шамамен 82 000 адамды (2005 жылы Иордания халқының 1,6%) құрады, олар губернаторлық бойынша 32 қала мен ауылда тұрады (бұл Иорданияның ең сирек қоныстанған губернаторлығы).
Governorate of Jordan
Tafilah (الطفيلة) is one of the governorates of Jordan, located about 180 km south west of Amman, Jordan's capital. Tafilah Governorate is bordered by Karak Governorate to the north, Ma'an Governorate to the east and south, Aqaba Governorate to the south, and by Israel to the west. The area of this province constitutes 2.5% of the area of the Hashemite Kingdom of Jordan. It is divided into three districts. The population as of 2005 is about 82,000 (i. e. 1.6% of Jordan's population in 2005) living in 32 towns and villages across the governorate ( making it the least populated governorate of Jordan).
Тарих
Леванттың басқа бөліктері сияқты, Тафила губернаторлығында да палеолит дәуірінен бастап адам қоныстанғандығының белгілері табылды. 1984 жылы Аризона университетінің археологтар тобы Айн Дефла және Гесса үңгірлерінде шамамен 90 000 жыл бұрын жасалған тас құралдарды тапты. Сол кезеңге жататын адам денелері табылмаса да, тарихқа дейінгі құралдардың табылуы ғалымдарға Левант аймағындағы адамзат өркениетінің даму кезеңдері туралы көп мәлімет берді. Тафила губернаторлығы б.з.б. 11 ғасырдан бері едомдықтармен мекенделген. Тафила губернаторлығының бүкіл аумағы едомдықтардың бекінісі болған, ал Бусайра қаласы олардың астанасы еді. Уәди әл-Хаса (көне Зеред) аңғары Едом және көршілес Моаб патшалығы арасындағы шекараны құрады, және қазірге дейін Тафила мен Карак губернаторлықтары арасындағы шекара болып табылады, өзі әкімшілік тұрғысынан Карак губернаторлығына қарасты. Тафила губернаторлығындағы дерлік барлық қалалар едомдықтар дәуіріне дейін салады, ал Тафила қаласы едомдықтардың Тофель деген атауымен белгілі болған. Едом жиі Моаб және Аммонмен, кейіннен Рим империясының билігіне өткенге дейін Набатейлермен одақтас болды. Аймақ кейін Византия билігі астындағы Гассанидтер тарапынан басқарылды. Содан кейін ол мұсылман билігіне көшті, бірақ крест жорықтары кезінде қысқа мерзімге тоқтатылды. Араб көтерілісі кезінде, араб күштері Тафила шайқасында Осман империясынан аймақты "тамаша қару-жарақ" арқасында басып алды. Араб күштері үш бағыттан шабуыл жасады: бірі Шериф Насир басшылығымен Тафиланың шығысындағы Джурф әл-Дарвиш станциясына, бірі Шериф Абдул Майин басшылығымен Шоубаққа, және бірі Шериф Мастур басшылығымен Уәди Арабаға дейін. 1918 жылдың 25 қаңтарында Т. Е. Лоуренс, Джафар Паша және принц Зейд бин Хусейннің басшылығымен күштер Хамид Фахри Паша басқарған 1000 түрік әскерінің қарсы шабуылын тойтарды, олар Тафиланы қайтарып алуға тырысты. Тек 50 түрік сарбазы қашып құтылды, ал 250-і тұтқынға алынды.
As with other parts of the Levant, signs of habitation in Tafilah Governorate have been found dating from the Palaeolithic periods. In 1984 a team of archaeologists from the University of Arizona discovered stone tools estimated at 90,000 years old in caves in Ain Defla and Hessa. Although no human remains could ever be found dating from that era, the discoveries of prehistoric tools supplied scientists with much information about human civilisation stages in the Levant. Tafilah Governorate has been inhabited by the Edomites since the 11th century BC. The entire land covered by Tafilah Governorate was the stronghold of the Edomites with the town of Busairah as their capital. The valley known as Wadi al Hasa (ancient Zered) formed the boundary between Edom and the neighboring kingdom of Moab, and it still forms the boundary between Tafilah and Karak Governorates, while itself belongs administratively to Karak Governorate. Almost all towns in Tafilah Governorate date back to the Edomite period, the capital city of Tafilah held the Edomite name of Tophel. Edom often allied with Moab and Ammon, and later with the Nabataeans until their fall to the Roman Empire. The region was later ruled by the Ghassanids, under Byzantine authority. It then came under Muslim rule, except for a brief period in the time of the Crusades. During the Arab Revolt, the region was captured from the Ottomans by Arab forces in the Battle of Tafilah, thanks to a "brilliant feat of arms". The Arab forces mounted a three prong attack: one on Jurf al Darwish Station east of Tafilah led by Sherif Nasir, one on Shoubak by Sherif Abdul Mayin, and one up the Wadi Araba by Sherif Mastur. On 25 January 1918, forces under T. E. Lawrence, Jaafar Pasha, and Prince Zeid bin Hussein repulsed a counter attack of 1000 Turkish soldiers led by Hamid Fakhri Pasha, in an attempt to retake Tafilah. Only 50 Turks survived the retreat, while 250 were taken prisoner.
Ауыл шаруашылығы
Губернаторлықтың экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына байланысты. 2008 жылы губернаторлықтағы жеміс және зәйтүн бақтарының жалпы ауданы 42,210 км² құрады, оның ішінде 31 км² зәйтүн бақтарына тиесілі болды. Губернаторлықтағы қалалардың көпшілігі теңіз деңгейінен 1000 метрден жоғары биіктікте орналасқан; Рашадия қаласы провинциядағы ең биік нүкте болып табылады, теңіз деңгейінен 1500 метр биіктікте жатыр және жылдық жауын-шашын мөлшері 240 мм-ге жетеді.
The governorate's economy depends in a good part on agriculture. The total area of fruit and olive farms in the governorate in 2008 was 42.210 km2, of which more than 31 km2 were of olive farms. The towns in the governorate are mostly located at elevations exceeding 1000m above sea level; the town of Rashadiya has the highest elevation in the province, at 1500m above sea level, and receives an annual rainfall of 240 mm.
Туризм
Тафила облысы ежелгі Едом патшалығының орталығы болғандықтан, тарихы бай, бірақ Иорданиядағы туристер саны ең аз аймақтардың бірі. Бұл оның ең қызықты нысандары негізгі туристік бағыттан шалғай орналасқандығынан туындайды; Иорданияның солтүстігін оңтүстікке байланыстыратын екі негізгі тас жолы – Өлі теңіз тас жолы (65-тас жол) және Шөл тас жолы (15-тас жол) облысты батысынан және шығысынан айналып өтеді. Облыс негізінен ыстық су бұлақтары мен ішіндегі табиғи қорықтарға келетін жергілікті туристерге тәуелді.
Although Tafilah Governorate is rich in history, having been the nucleus of the ancient kingdom of Edom, it has one of the lowest numbers of tourists in Jordan. This is due to the fact that its most interesting sites are slightly off the beaten track; Jordan's main two main highways connecting north to south Jordan are the Dead Sea Highway (Highway 65) and the Desert Highway (Highway 15), flanking the governorate on the west and east, respectively. The governorate depends mostly on domestic tourists, who visit the hot water springs and the natural reserves within it.
Табиғи ресурстар
Тафила облысы табиғи ресурстарға бай. Облыстағы кендердің қоры бір миллион тонна мыс және жарты миллион тонна марганецке бағаланады, ал фосфат өндіру облыстың маңызды өнеркәсіптерінің бірі болып табылады.
Tafilah Governorate is rich in natural resources. Reserves in the governorate are estimated at one million tons of copper and half a million tons of manganese, while phosphate mining is one of the main industries in the governorate.