Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пенини (кейде Пенини немесе Пенинин таулары, Пенинек) – Польшаның оңтүстігінде және Словакияның солтүстігінде орналасқан тау тізбегі. Ол Батыс Бескидтердің шығыс бөлігіне жатады. Пенини тау тізбегі үш бөлікке бөлінеді: Пенини Списки және Пенини Власне (Словакия тілінде: Centrálne Pieniny) Польшада; және Мале Пенини (;) Польша мен Словакияда. Пенини таулары негізінен әктас пен доломиттен тұрады. Ең танымал шыңы – Trzy Korony (Үш Тәж) – 982 метр биіктікте. Бұл сонымен қатар Үш Тәж массивінің ең жоғары нүктесі. Пенинидің ең биік шыңы – Висока (поляк тілінде); Високé Скалки (словак тілінде) – теңіз деңгейінен 1050 метрге жетеді. Пенини таулары бірнеше геологиялық дәуірде теңіз түбінде қалыптасқан. Олар жоғарғы бор кезеңінде бүгіліп, көтерілген. Палеоген геологиялық кезеңінің басында тектоникалық қозғалыстардың екінші толқыны болды, ол одан әрі өзгерістерге әкелді. Палеоген мен неоген кезеңдеріндегі қозғалыстардың үшінші толқыны одан да күрделі тектоникалық құрылымды жасады. Сонымен қатар, эрозия сыртқы қабық тау жыныстарын жойып, жер бедерін одан әрі қалыптастырды. Шыңдар көбінесе әктастан тұрады, ол ауа райына төзімді юра кезеңінің жынысы. Жұмсақ және ауа райына осал бор және палеоген кезеңдерінің жыныстарынан аңғарлар мен өткелдер пайда болды. Үңгірлер аз және көбінесе кішкентай. Керісінше, өзендер мен арналар тау жынысына терең ойылып, шамамен 15 шатқал мен аңғар құрады. Пенини тауларының ең танымал шатқалдары – Пенини ұлттық паркіндегі Дунайец өзенінің шатқалы және Гомоле шатқалы (Wąwóz Homole). Пенинидің солтүстік шекарасындағы төбелер жанартаулық текті.
The Pieniny (sometimes also the Pienins or the Pienin Mountains, Pieninek) is a mountain range in the south of Poland and the north of Slovakia. It is classified within the eastern section of the Western Beskids. The Pieniny mountain range is divided into three parts – Pieniny Spiskie and Pieniny Właściwe (Slovak: Centrálne Pieniny) in Poland; and, Małe Pieniny (; ) in Poland and Slovakia. The Pieniny mountains consist mainly of beds of limestone and dolomite. The most famous peak, Trzy Korony (Three Crowns), is 982 metres high. It is also the summit of the Three Crowns Massif. Pieniny's highest peak – Wysoka (Polish); Vysoké Skalky (Slovak) – reaches 1,050 metres above sea level. Pieniny mountains formed at the bottom of the sea in several geological epochs. They were folded and raised in Upper Cretaceous. At the beginning of the Paleogene geologic period a second wave of tectonic movements took place causing a further shift. The third wave of movements during the Paleogene and Neogene resulted in a more complex tectonic structure. At the same time erosion resulted in stripping of the outer mantle rocks and further modeling of terrain. Peaks were built from weather resistant Jurassic rocks, mainly limestone. Valleys and passes were created from softer and more susceptible to weathering rocks of Cretaceous and Paleogene periods. Caves are few and rather small. By contrast, rivers and streams are often deeply indented in the rock, creating approximately 15 ravines and gorges. The most famous gorges of the Pieniny mountains are the Dunajec River Gorge in Pieniny National Park and the Homole Ravine (Wąwóz Homole). Hills along the northern border of Pieniny are of volcanic origin.