Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джибла (جِبْلَة) – Йеменнің оңтүстік-батысындағы қала, Ибб қаласынан оңтүстікке және оңтүстік-батысқа қарай, сол аттас әкімшілік аймағында орналасқан. Қала шамамен Армана биіктігінде, Жабал Ат-Тағкар (جَبَل ٱلتَّعْكَر) тауының жанында жатыр. Қала мен оның төңірегіндегі аймақ ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне алдын ала тізімге енгізілді, себебі оның жалпыға ортақ мәдени құндылығы бар деп есептеледі. 2019 жылы Джибла қаласының орталығында медицина және денсаулық сақтау ғылымдары университеті құрылды. Қаланың ішінде Арва патшайымның тарихи сарайы орналасқан.
Jiblah (جِبْلَة) is a town in south western Yemen, south, south west of Ibb in the governorate of the same name. It is located at the elevation of around , near Jabal At Taʿkar (جَبَل ٱلتَّعْكَر). The town and its surroundings were added to the UNESCO World Heritage Tentative List due to its purported universal cultural value. By 2019 Jiblah University for medical and health science was established in the center of the town of Jiblah. The historical Palace of Queen Arwa is located in the town.
Тарих
1067 жылы Сулейхид Әли ибн Мұхаммедтің қазасынан кейін Арва әл-Сулейхидің күйеуі Ахмад Йеменнің заңды билеушісі атанды, бірақ сал болып, төсекке жатып қалғандықтан билік ете алмады. Ол өзінің барлық билігін Арваға жүктеді. Арваның алғашқы істерінің бірі – астананы Санадан Джиблаға көшіру болды. Бұл Саид ибн Нажарды жоюға және осылайша қайын атасының өлімінен кек алуға қолайлы жағдай жасау мақсатында жасалды. Ол 1088 жылы оны тұзаққа түсіріп, мұны іске асырды. Джиблада жаңа сарай салып, ескі сарайды үлкен мешітке айналдырды, сонда ол жерленді.
Following the assassination of the Sulayhid 'Ali ibn Muhammad in 1067 CE, Arwa al Sulayhi's husband Ahmad became the de jure ruler of Yemen, but he was unable to rule, being paralysed and bedridden. He gave all of his power to Arwa, one of her first actions was to move the capital from Sana'a to Jibla, in order to be in a better position to destroy Sa'id ibn Najar, and thus avenge her father in law's death. This she managed to do by luring him into a trap in 1088. She built a new palace at Jibla, and transformed the old palace into a great mosque where she was eventually buried.
Ауылдық өмір
1979 жылға дейін Джибла әйелдері киімдерін Джебал Аттакердің етегінен сарқып төгілетін табиғи бұлақ суларынан пайда болған үлкен шомылу орындарында жуатын. Өзендегі тасты жолдар жуу тақтасының орнына қолданылды.
As late as 1979, the women of Jibla would launder their clothes in large pools formed by rivulets of natural spring water, which trickled down the slopes of Jebal Attaker. Stepping stones of the brook were used in place of scrub boards.
Денсаулық
Джибла қаласында американдық баптист ауруханасы орналасқан. 2002 жылдың 30 желтоқсанында исламшыл экстремист ауруханаға кіріп, үш оңтүстік баптист аурухана қызметкерін атып өлтірді. Оқ атылғаннан кейін аурухананың меншігі Йемен үкіметіне ауыстырылды. Үкімет 2003 жылы жауапкершілікті өз мойнына алды және 2007 жылдың мамырында жабылғанға дейін оңтүстік баптист қызметкерлерін жұмысқа алуын жалғастырды. Соғыс қираған Йемендегі басқа да аймақтар сияқты, Джибла да COVID-19 пандемиясының әсеріне ұшырады, бірақ ауруханасында коронавирусты анықтау мүмкіндігі болмағандықтан, дәрігерлер оны диагностикалау үшін басқа тәсілдерге жүгінуге мәжбүр болды. Дегенмен, екі медицина қызметкерінің сөзіне сүйенсек, ауруханаға күн сайын шамамен 50 симптомдары бар адам түсіп, дәрігерлер жазадан қорқып, қайтыс болған науқастардың туыстарына олардың вирусты жұқтыру мүмкіндігі туралы да хабарламаған.
An American Baptist Hospital was located in Jibla. On December 30, 2002, an Islamist militant entered the hospital, and shot and killed three Southern Baptist hospital workers. The day after the shootings, ownership of the hospital was transferred to the Yemeni government. The government assumed responsibility in 2003, and continued to employ Southern Baptist workers, until its closing in May 2007. As with other areas in war torn Yemen, Jibla was affected by the COVID 19 pandemic, but its hospital lacked capabilities to test for the coronavirus, thus doctors there had to use other means to diagnose it. Yet according to two healthcare workers there, the hospital daily received almost 50 people with symptoms, and out of fear of reprisals, doctors did not inform relatives of deceased patients about them even being suspected to have contracted the virus.