Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шиби Джатака – Будданың сан түрлі туғандарының оқиғаларын толық баяндайтын Джатака әңгімелерінің бірі. Әрбір Джатака әңгімесі буддалық Дхарма мен құрбандықтың қасиеттерін түрлі жолдармен көрсетеді. Дәстүр бойынша, Будда өзі Үндістанда уағыз айтқан кезінде осы әңгімелерді айтқан, соның арқасында ізгі амалдарды үнемі жасау арқылы Нирванаға немесе рухани жарыққа жетуге болатынын жеткізген.
Shibi Jataka is one of the Jataka tales detailing episodes of the various incarnations of Buddha. Each Jataka tale illustrates the Buddhist ideals of Dhamma and sacrifice in various forms. Tradition states that these tales were narrated by Buddha himself during his ministry in India to emphasise that by the constant practice of virtuous deeds one reaches the status of Nirvana or enlightenment.
Вариациялар
Шиби жатаканың көптеген нұсқалары бар, және жоғарыда баяндалған Шиби патша туралы әңгіме Махабхаратада да кездеседі. Шиби туралы әңгіменің тағы бір нұсқасы былайша айтылады:
There are many versions of the Shibi Jataka and the one narrated above is also found in the Mahabharata as the story of a king called Shibi. Another version of the story of Shibi is narrated as follows:
"Индра соқыр адам түрінде Шиби патшаға келіп, көру қабілетін жартылай қалпына келтіру үшін оның бір көзін беруді сұрады. Бірақ Шиби соқырдың көзін толыққанды қалпына келтіру үшін екі көзін де беруге дайын болды. Шиби патшаның екі көзін құрбан етуге көрсеткен тездігі Индраны өз шынайы бейнесін ашып, патшаға бата беруге итермеледі." Қытай буддалық дәстүрінде осы әңгіменің екі нұсқасы екі түрлі патшаға жатқызылады. Көзін құрбан еткен патша Куай му Ванг, яғни "қуанышпен көздері бар патша" деп аталады.
"Indra came as a blind person to King Shibi and asked him to donate one of his eyes so that he could regain his sight partially. Sibi, however, offered both eyes for the complete restoration of the blind man's sight. The ready willingness of king Sibi to sacrifice both his eyes moved Indra into revealing his true form and blessing the king." In the Chinese Buddhist tradition, the two versions of the story are attributed to two different kings. The king who sacrifices his eyes is called Kuai mu Wang the king with happy eyes.
Үңгірлердегі суреттер
Бұл оқиға көптеген буддалық үңгір суреттерінде бейнеленген. Мысалы, Ажантадағы 17-үңгірде осыны көруге болады. Суретте патша денесін кесіп жатқанда, бір адам таразы ұстап тұрған жағдай көрсетілген. Панельде патшаның сарайдағылары мен оның осы ізгі ісіне қуанып жатқан халқы да бейнеленген. Могао үңгірлеріндегі (275-үңгір) суретте бес жатака әңгімесін көрсететін панель бар. Осы панельде Сиби туралы әңгіменің екі нұсқасы бейнеленген.
The story is depicted in numerous Buddhist cave paintings. An example of this can be found in Cave 17 at Ajanta. This shows a man holding a set of scales while the king is engaged in cutting his flesh out. The panel also shows the king’s courtiers, and subjects rejoicing this noble act of their king. A painting in the Mogao Caves (Cave 275) shows a panel illustrating five jataka tales. The two versions of the Sibi legend are depicted in this panel.
Чоллар әулетімен байланысы
Шиби патшаның тарихы шамамен 100 жылдан 1250 жылға дейін билік еткен Оңтүстік Үндістанның Чола әулетімен байланыстырылған. Кейінгі Чолалар Шибиден таратынын мәлімдеген. Шибидің тамил тіліндегі аты – Сембиян. Бұл атты көптеген Чола патшалары өздеріне алған.
The story of King Shibi has been linked with the South Indian dynasty of Cholas who ruled between c 100 C. E. to c. 1250 C. E. The later Cholas claimed to have descended from Shibi. The Tamil name for Shibi was Sembiyan. This name was assumed by many Chola kings.