Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кариб теңізі Моравия миссионері Ребекка Френдлих Проттен, сондай-ақ Шелли (1718–1780) – Кариб теңізі Моравия евангелисін таратушы және миссионерлік істің алғашқы қадамын жасаған адам. Ол АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томас аралдарының құлдыққа түскен халқына Евангелияны уағыздады. "Мулат" және Антигуа және Барбуданың бұрынғы құлы болған ол 1700 жылдары Атлант мұхиты аймағында христиандық миссионерлік қызметін бастады. Ғалымдар оны "Қазіргі заманғы миссионерлік істің анасы" деп атады, өйткені оның өмірлік еңбегі Батыс Үндістан, Еуропа және Батыс Африкадағы христиандық дінді байланыстырды – осы географиялық аймақтардың барлығында ол өмір сүрген.
Caribbean Moravian missionary
Rebecca Freundlich Protten, also Shelly (1718–1780) was a Caribbean Moravian evangelist and pioneer missionary who proselytized the Gospel to enslaved Virgin Islanders of Saint Thomas, U. S. Virgin Islands. A "mulatress" and a former enslaved Antiguan, Antigua and Barbuda, she pioneered Christian missions in the Atlantic World in the 1700s. Scholars have described her as the "Mother of Modern Missions" as her life's work bridged Christianity in the West Indies, in Europe and in West Africa, all geographic regions she lived in.
Тарихи қысқаша мазмұны
Ребекка Проттен 1718 жылы құл болып дүниеге келді және жасөспірім шағында бостандыққа ие болды. 1730 жылдары Сент-Томас аралында өмір сүрген, еуропалық және африкалық тегі бар еркін әйел ретінде, ол құл африкалықтарды христиан дініне өткізу қозғалысына қосылды. Ол Батыс христиандығындағы алғашқы афроамерикалық әйел дін қызметкерлерінің бірі болды. Ребекканың қай жерде және қандай жағдайда туғаны туралы деректер нақты емес, бірақ кейбір мәліметтер бойынша ол бастапқыда Антигуадан ұрланған. Содан кейін ол Сент-Томас аралында Лукас ван Беверхаут есімді плантаторға сатылды, ол оны өз үйінде қызметші ретінде жұмыс істеуге алып, Реформаттық шіркеудің христиан дінін үйретті. Лукас ван Беверхаут он екі жасқа толғанда қайтыс болғаннан кейін, Беверхаут отбасы Ребекканы босатты. Ребекка құлдықтан босатылғаннан кейін дін оның өмірінде орталық рөл атқарды. Ол бостандыққа шыққанмен, Сент-Томас аралында мүмкіндіктері шектеулі болды. 1732 жылы христиандық миссионерлер, «Бауырластықтың бірлігі» деп белгілі, көбінесе Моравиялық бауырластар деп аталатын, әлем елдерін христиан дініне өткізу мақсатымен шіркеу миссиясының аясында Сент-Томасқа келді. Олардың қызметінің басталуы Ребекка үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. Ол құл африкалықтарды дінге өткізуде жетекші болды, олардың діни тәжірибелері біріккен бүлікке ұшырар деп қорқып, құл иелері тарапынан үнемі сыналып келді. 1742 жылы Ребекка бірнеше Моравиялық миссионерлермен бірге Сент-Томас аралынан Саксониядағы Хернхут қаласына, олардың үйіне сапар шекті. Сол жерде ол 1746 жылы Кристиан Проттенмен танысып, үйленді. Проттен де африкалық және еуропалық тегінің араласуымен ерекшеленді. Проттен өмірлік арманының орындалуы үшін Алтын жағалаудағы Даниялық Christiansborg бекінісіне мектеп ашуға барып, бірақ сәтсіз аяқталды. Алты жылдан кейін, 1762 жылы, алғашқы Моравиялық эмигранттар құрған және қозғалыстың бас штабы болған Хернхут қаласына оралды. Моравиялық бауырластардың ерлер мен әйелдердің Құдай алдында рухани теңдікке ие екендігіне сенуі Проттеннің уағызшы болуына жағдай жасады. Ол үйленгеннен кейін бірнеше аптадан соң диаконесса болып тағайындалды.
Rebecca Protten was born enslaved in 1718 and gained her freedom as an adolescent. As a free woman of mixed European and African descent who lived on the island of St. Thomas during the 1730s, she joined the movement to convert enslaved Africans to Christianity. She became one of the first ordained African American women in Western Christianity. Sources are unclear as to the location or circumstances of Rebecca's birth, but some note that she was originally kidnapped from Antigua. She was then sold to a planter on St. Thomas named Lucas van Beverhout, who put her to work in his house as a servant and taught her the Christianity of the Reformed Church. Shortly after the death of Lucas van Beverhout when she was twelve, the Beverhout family freed Rebecca. Religion played a central role in Rebecca's life after her enslavement. Even though she was free, opportunities were still minimal for her on St. Thomas. Then Christianity missionaries from the Unity of the Brethren, often called the Moravian Brethren, arrived on St. Thomas in 1732 as part of the Church's mission to convert the nations of the world to Christianity. The beginning of their ministry opened up new possibilities for Rebecca. She became a leader in converting enslaved Africans, whose religious practices were constantly challenged by enslavers fearful of a united revolt. In 1742, Rebecca left St. Thomas with several Moravian missionaries, traveling to their home in Herrnhut, Saxony. There, she met and married Christian Protten in 1746. Protten was similarly noted for his mixed African and European descent. Protten, pursuing his life dream, journeyed to Christiansborg, a Danish fort on the Gold Coast, in an attempt to start a school but failed, returning six years later in 1762 to Herrnhut—the town founded by the first Moravian exiles and the headquarters of the movement, in which many of the Brethren lived. The Moravian Brethren's belief that men and women were spiritually equal in the eyes of God paved the path for Protten to become a preacher. She was named a deaconess a few weeks after her wedding.
Ерте өмір
Ребекка Фрёндлих Проттен 1718 жылы Антигуа және Барбуда аралындағы Кариб теңізінде құл болып дүниеге келді. Шеллиді жаңа голланд реформаторы христиан дініне өткізіп, Рим-католик діни қызметкері шүкіршілік рәсімінен өткізіп, оған Ребекка деген христиан есімін берді. Ол құлдардың рухани кеңесшісі болды, олар көбінесе одан басшылық іздейтін. Басқа ешқайда бара алмай, алыс елде сілтеме нүктесі болмағандықтан, Ребекка Фрёндлихті достары Германиядағы Моравия шіркеуінің жетекшісі Николаус Людвиг, рейхсграф фон Цинзендорф пен Поттендорф (1700–60) иеленген коммунаға алып барды. Германияда тұрғанда ол Моравия қауымдастығының құнды мүшесі болды. Ол әйелдердің христиандық миссионерлік қызметін басқарды. Бұл даму Кристиан Проттен мен Моравия шіркеуінің епископы граф Цинзендорфтың арасындағы үнемі дау-жанжалдың нәтижесі болды. Цинзендорф Кристиан Проттенді мақтаншақтық пен ішімдікке құмарлықпен айыптаған. Га және фанте тілдеріндегі алғашқы грамматикалық зерттемелер Проттен жазып, 1764 жылы Копенгагенде "En nyttig Grammaticalsk Indledelse til Tvende hidintil gandske ubekiendte Sprog, Fanteisk og Acraisk" деген атпен жарияланды. 1750 жылы Кристиан мен Ребекка Проттеннің Анна Мария Проттен деген қызы дүниеге келді, ол Германияның Саксония аймағындағы Дрезден қаласының Херрнхут қаласында сәби кезінде қайтыс болды. Тарихшы Джон Ф. Сенсбах жақында Ребекка Проттен туралы "Ребекканың қайта жандануы" атты өмірбаян жазды. Сенсбах Проттеннің африкалық христиандық қозғалысының жетекшісі қалай болғанына назар аударды. Ребекка Фрёндлих Проттен 2009 жылы Арнольд Р. Хайфилд жазған "Time Longa' Dan Twine" кітабында да еске алынды.
Rebecca Freundlich Protten was born a slave in 1718 in Antigua on the Caribbean island of Antigua and Barbuda. Shelly was converted to Christianity by her new Dutch Reformed master, baptised by a Roman Catholic priest and given the Christian name, Rebecca. She became a spiritual mentor to enslaved people who often came to her for guidance. With nowhere else to go and little point of reference in a faraway land, Rebecca Freundlich was taken by friends to the commune owned by the leader of the Moravian church, Nikolaus Ludwig, Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf (1700–60), in Germany. While living in Germany, she became a valued member of the Moravian community. She assumed a leadership position in the women's Christian ministry. This development stemmed from constant bickering between Christian Protten and the Bishop of the Moravian Church, Count Zinzendorf. Zinzendorf had accused Christian Protten of being haughty and an alcoholic. The first recorded grammatical treatise in the Ga and Fante languages were written by Protten and published under the title, "En nyttig Grammaticalsk Indledelse til Tvende hidintil gandske ubekiendte Sprog, Fanteisk og Acraisk," in Copenhagen in 1764. In 1750, Christian and Rebecca Protten had a daughter, Anna Maria Protten, who died in infancy in Herrnhut, Dresden in Sachsen, Germany. historian Jon F. Sensbach recently wrote a biography on Rebecca Protten, Rebecca's Revival. Sensbach focused on how Protten became the leader of the African Christianity movement. Rebecca Freundlich Protten also received mention in Time Longa' Dan Twine, written in 2009 by Arnold R. Highfield.