Кіріспе

Норвегиялық кәсіпкер, мемлекеттік қызметкер және саясаткер Карстен Танк Анкер (17 қараша 1747 – 13 наурыз 1824) – Норвегиялық кәсіпкер, мемлекеттік қызметкер, саясаткер және Норвегия Конституциясының әкелерінің бірі. Ол Норвегияның алғашқы Ұлттық жиналысы (Riksforsamlingen) өткен Акершус қаласындағы үйдің иесі болды. Кейіннен бұл үйге Eidsvollsbygningen деген ат берілді.

Алғашқы жылдар

Фредериксхальд қаласында дүниеге келген ол саудагер Эрик Анхердің (1709–1785) ұлы және Бернт Анкердің туысы болды. 1759 жылы Карстен ағасы Питермен және Кристианиядан келген төрт туысымен бірге бірнеше жылға созылатын шетел сапарына шықты. 1771 жылдан 1772 жылға дейін ол Кларэльвен өзеніндегі ағаш саудасының жағдайын жақсарту үшін Стокгольмдегі бірнеше ірі норвегиялық сауда компанияларының өкілі ретінде келіссөздер жүргізді, бірақ көп нәтижеге қол жеткізе алмады. Дегенмен, Швецияда ол құпия саяси мақсатта жұмыс істеп жатыр деген күдік туды. Густав III төңкеріс жасаған кезде Копенгаген үкіметі Анкерді елге қайтаруды талап етті.

Мемлекеттік қызметтегі мансап

Содан кейін ол мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеуге кірісті. 1774 жылдың 10 мамырында ол General Landøkonomi og Kommercekollegiet (Жалпы ауыл шаруашылығы және сауда коллегиясы) хатшысы болып тағайындалды, 1776 жылы justisråd, 1781 жылы Bjærgværksdirektoiret (Кен директориясы) үшінші орынбасары және 1784 жылы екінші орынбасары болды. 1779 және 1784 жылдары тиісінше etatsråd және konferensråd (көбінесе құрметті) атақтары берілді, ал 1779 жылдың 14 қаңтарында ол ақсүйектер қатарына енді. Bjærgværksdirektoiret патшалық қаулымен таратылғаннан кейін, 1791 жылдың 28 қаңтарында Анкерге зейнетақы тағайындалды, бірақ ол Реалдану комиссиясының бірінші директоры лауазымын сақтап қалды. Бұл лауазымға, басқа нәрселермен қатар, үкіметтің Норвегиядағы шыны жасау компанияларына жауапкершілік жүктеліп, ерекше мән берілді. 1792 жылы ол Дания Азия компаниясының бірінші директоры болып тағайындалды және 1811 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Сондай-ақ, ол Норвегияда тарихи Эйдсволь темір зауытын сатып алып, көп мүлікке ие болды. 1804 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

Шетелде болған уақыт

Дания Азия компаниясының өкілі ретінде ол 1805 жылдың қаңтарынан бастап Лондон қаласында болып, компанияның ағылшын Шығыс Үндістан компаниясымен іс-қағаздарын реттеумен айналысты. Ол бұл жұмысты өте жақсы атқарғанға ұқсайды. 1807 жылы ол Гамбургте үкімет үшін ірі қаржылық операция жасады және теңіз флоты үшін кеме жасауға арналған ағаш сатып алу келісімін аяқтады. 1811 жылы ол Эйдсволь темір зауытында тұрақты қоныстанды.

Даниялық Кристиан Фредерикпен достық

Копенгагенде болған кезінде ол таққа мұрагерлік құқығы бар Кристиан Фредерикпен жақын танысқан. 1813 жылы ханзада Норвегияға штатгальтер ретінде келген кезде Анкер дереу ханзаданың ең жақын кеңесшілерінің біріне айналды. Киль шартынан кейін ханзада Тронхеймге жолында Эйдсфоллде кездесу өткізді, ал кері қайтып келе жатып 1814 жылғы 16 ақпанда Эйдсфоллдің көрнекті тұлғаларының кеңесін шақырды, онда Норвегия тәуелсіздігін жариялау және Эйдсфоллде Ұлттық жиналыс өткізу туралы шешім қабылданды.

1814 жылғы Ұлттық ассамблея

Ұлттық жиналыс жиналғанға дейін Анкер Норвегиядан кетіп, жаңа норвегиялық үкіметтегі лауазымын атқара алмады. Ол 2 наурызда 5-ші министрліктің (экономика) үкімет кеңесшісі, ал 19 мамырда мемлекеттік кеңесші болып тағайындалды. 1814 жылғы наурыз айында ол Норвегияның Англиядағы мүдделерін ілгерілету үшін Солтүстік теңіз арқылы өтті; Швеция мен үлкен державалардың мүдделерін қарама-қарсы қоюға тырысты, бірақ көп нәтижеге жете алмады. 1815 жылы ол мемлекеттік кеңесші лауазымынан алынып, Норвегияға қайтып келді, онда ол тәж мұрагері Карл Йоханмен жақын қарым-қатынас орнатты.

Соңғы жылдар

Өмірінің соңғы жылдарында Анкердің қаржы жағдайы нашар болды; темір зауыты дерлік жабылды. Дегенмен ол үкіметке қарасты шыны жасау компанияларын басқаруын жалғастырды және Биридегі шыны зауытына сапар барысында қайтыс болды. Ол әдебиетке қызығушылық танытып, қолдау көрсетіп, көптеген қолжазбалар мен кітаптардан тұратын үлкен жинақ құрды. 1784 жылы ол Хедвиг Каролина Эрнестин Кристина Вегенерге (1763–1846) үйленді.