Кіріспе
Неміс саясаткері Карл Федор Эдуард Герберт фон Бозе (16 наурыз 1893, Страсбург – 30 маусым 1934, Берлин) Германияда вице-канцлер Франц фон Папеннің кезінде Вице-канцлерлік (Reichsvizekanzlei) баспасөз бөлімінің басшысы болды. Нацистік режимге консервативті қарсылас болған Бозе 1934 жылдың жазындағы Ұзын пышақ түнінде қаза тапты.
Carl Fedor Eduard Herbert von Bose (16 March 1893, Straßburg – 30 June 1934, Berlin) was head of the press division of the Vice Chancellery (Reichsvizekanzlei) in Germany under Vice Chancellor Franz von Papen. A conservative opponent of the Nazi regime, Bose was murdered during the Night of the Long Knives in the summer of 1934.
Германия империясы мен Веймар Республикасы (18931933)
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Боз Императорлық Германия армиясында барлау офицері болып қызмет етті. Соғыстан кейін Бозе неміс революциясын басуға қатысты. Ол барлау және тыңшылық саласындағы жұмысын жалғастырды, біріншіде Қара рейхсвер үшін, кейін саясаткер және медиа магнаты Альфред Гугенбергке тиесілі жеке Telegraph Union компаниясы үшін. 1931 жылы Бозе Пруссия мемлекеттік министрлігіне шақырылып, Баспа бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Бұған қоса, ол консервативті саясаткер Отто Шмидт Ганновердің (DNVP) жақын көмекшісі болды. 1931 жылдың күзінде Бозе нацистік партия, DNVP, Аграрлық федерация және жартылай әскери Stahlhelm ұйымдарын қоса алған, оңшыл саяси күштердің жиналысы – "Гарцбург Тагунг" (Гарцбург конференциясы) ұйымдастырды. Боз коммунизмге қарсы болғанымен және демократияның тиімділігіне күмән келтіргенімен, сол кезде Германияның саяси кемшіліктерін емдеу ретінде ұлттық социализмді түрлі себептермен қабылдамады, соның ішінде нацистік партияның басшысы Адольф Гитлерді жеке жек көруі де болды, оны ол қарапайым халықты қоздыратын адам деп санады.
Оппозициялық қызмет (1933-1934 жж.)
1933 жылдың басында Бозе Гитлердің вице-канцлері Франц фон Папеннің кеңсесінде баспасөз бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Папен өзіне жүктелген міндетті орындай алмағандықтан – рейхспрезидент фон Гинденбургтің Гитлер мен үкіметтегі басқа радикалдарды "қорғаушы" ретінде түзетуі – Бозе және Папен штабының басқа да жетекшілері бұл міндетті өздері атқаруға шешім қабылдады. Өзінің көмекшісі Вильгельм фон Кеттеллер, Папеннің дерек көзін жазушысы және ақпаратты дұрыс бағыттаушысы Эдгар Юнг, Папеннің көмекшілері Фриц Гюнтер фон Циршский және Ханс Граф фон Кагенекпен бірге Бозе кейін "консервативті қарсылықтың алғы шебі" деп аталған ұлттық-социалистік жүйеге қарсы қарсылық ошағын құрды. Толық бекемделмеген режимді құлату үшін Бозе және оның әріптестері Германияда саяси шиеленістің атмосферасын құруды жоспарлады, бұл оларға ескі президент фон Гинденбургті – Германия армиясының бас қолбасшысы лауазымын сақтап қалған – ұлттық төтенше жағдай жариялауға итермелеуге мүмкіндік береді. Нәтижесінде Гитлер үкіметі Германиядағы атқарушы биліктен айырылып, Гинденбург оны өз өзіне қабылдап, іс жүзінде Папеннің көмекшілері мен генералдар Рейхсвер үшін жүзеге асырады. Әскердің міндеті – СА және СС жасақтарын күшпен қарусыздандырып, Гитлер мен Герингтен басқа нацистердің басшыларын ұстау. Бұл екеуі Папен, бұрынғы канцлер Генрих Брюнинг, консервативті саясаткер Карл Фридрих Гёрдлер, екі нацистік көшбасшы және генерал Вернер Фрайхерр фон Фричтан тұратын рейх дирекциясына қосылуға тиіс болды. Бұл әрекеттің түпкі мақсаты тактикалық болды: нацистердің жақтастарын тыныштандырып, олардың консервативті төңкеріске қарсы белсенді қарсылық көрсетуіне жол бермеу. Гитлер мен Геринг консервативті әріптестерінің позициясы бекіген кезде бір жерде тасталып кетуі керек еді. 1934 жылдың маусым айының басында бұл жоспар қауіпке ұшырады, өйткені Гинденбург бұрынғы жылдардан ертерек Берлиннен шығыс Пруссиядағы Неудекке кетті, сондықтан онымен байланыс жасау қиынға соқты. Осы мәселенің үстіне, соңғы кезде Гинденбургтің ауыр науқастанып, өмір сүруге бірнеше апта ғана қалғаны анық болды, сондықтан ол Неудекке қайтып оралады деп күтпеу керек еді. Бозе және оның әріптестері оқиғалардың осы кезеңіне қысым көрсетіп, Гитлердің SA арасындағы қақтығыстан Германияда сол айларда болған жанжалдың өршуін тездетуге шешім қабылдады. Бозе мен Циршский 1934 жылдың маусым айының соңында қарт Гинденбургке берілуге тиісті арнайы құжатты дайындап жатқанда, оны SA және нацистік партияға қарсы Рейхсверді жұмылдыру қажеттілігіне сендіру үшін Папен 1934 жылдың 17 маусымында Марбург университетінде өзінің атақты сөйлеген сөзін айтты. Папеннің сөйлеген бұл сөзі, бірақ жұртшылықтың білмеуі бойынша, шын мәнінде Юнгтің жазғаны, Германиядағы барлық оппозициялық күштерге ұлттық социализмге қарсы көтерілуге дайындалуға және бір мезгілде SA мен Рейхсвер арасындағы шиеленісті күшейтуге, Бозе Циршский досьесінде ұсынылған тезисті Гинденбургке баса көрсетуге арналған. Алайда, Марбург баяндамасы сәтті болып шықса да, - ол кезде Берлиндегі американдық елші Уильям Додд атап өткендей, "Хейл Марбург" деген қозғайтын сәлем Германияда тез таралды - Бозе, Юнг пен Циршскийдің жоспары жүзеге аспады: жағдайдың алтын мүмкіндігі Папеннің күдікті ұстанымымен, ол баяндаманың сәттілігі айдан анық болғаннан кейін дереу Гинденбургке бара алмады, және Гинденбургтің ұлының мылқаулығымен, ол Циршский жоспарының бәрін армия министрі Бломбергке және Генрих Гиммлер мен Хайдрих Боземен одақтасқан штаб бастығы Райхэнауға ашты. 30 маусым күні таңертең сағат 10.00 мен 11.00 аралығында, Папен Гинденбургтің қолдауын алу үшін Нейдекке ұшып баруды жоспарлағаннан бірнеше сағат бұрын, вице-канцлерлік СС отряды мен бірнеше гестапо инспекторларымен қамтылды. Бозды тергеу үшін конференц-залға алып кетіп, отыра салысымен артынан он рет атып өлтірді. Циршский тұтқындалып, кейін босатылды, ал 25 маусымда тұтқындалған Юнг сол күні атып өлтірілді. Бұл оқиға 1934 жылдың 30 маусымында қан тазалаудың бір бөлігі ретінде орын алды. Үшінші рейх ішінде Альберт Шпеер өзінің естеліктерінде Борсиг сарайының қайта салынуын, Штурмбаттюльгеннің (SA) басшыларын көшіруді және Папеннің барлық қызметкерлерін жиырма төрт сағат ішінде шығаруды қалай тапсырғанын баяндайды. Шпеер былай деп жазады: "Екідеуі 24 сағаттан кейін көшіп кетті. Бір бөлмеде еденде құрғаған қанды көрдім. 30 маусымда, сол жерде Папеннің көмекшісі Герберт фон Бозе атып өлтірілді. Мен көздерімді бұрып, содан бері сол бөлмеден қашып жүрдім. Бірақ бұл оқиға маған одан терең әсер етпеді."
"Twenty four hours later they moved out. In one of the rooms I saw a large pool of dried blood on the floor. There, on June 30, Herbert von Bose, one of Papen's assistants, had been shot. I looked away and from then on avoided the room. But the incident did not affect me any more deeply than that."