Ричард Брэдфордтың «Таңғы қызыл аспан» романы (1968) және 1971 жылғы фильм. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өмірге келген жас жігіттің өсуі. Классика!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ричард Брэдфордтың 1968 жылғы романы «Таңғы қызыл аспан». 1971 жылы осы атпен фильм түсірілді. Роман Джош Арнольдтың басынан өткен оқиғаны баяндайды, оның отбасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Алабама штатының Мобиль қаласынан Нью-Мексико штатының Корасон Саградо қаласына көшіп келеді. Бұл роман «шын мәнінде керемет» (Washington Post Book World) және «маңызды роман» (New York Times Book Review) деп бағаланды. Бүгінге дейін ол классикалық өмірге келу тарихы ретінде есептеледі. Романның атауы ежелгі теңізшілердің «Таңертең қызыл аспан – теңізші, сақ бол!» деген өлеңінен алынған.
Red Sky at Morning is a 1968 novel by Richard Bradford. It was made into a 1971 film of the same name. The book follows Josh Arnold, a young man whose family relocates from Mobile, Alabama to Corazon Sagrado, New Mexico during World War II. It was regarded as a "true delight" (Washington Post Book World) and a "novel of consequence" (New York Times Book Review). Today, it is still regarded as a classic coming of age story. The title of the novel comes from a line in an ancient mariner's rhyme "Red sky at morning, sailor take warning".
Кейіпкерлер/сюжеттің егжей-тегжейі
Джошуа Арнольд – көп жағынан қалыпты жасөспірім, Джоштің ішкі күші бар, ол оған түрлі қысымдар мен қиындықтарға төтеп беруге мүмкіндік береді. Әкесі АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатысу үшін кеткенде, Джош үйдің басшысы рөлін өз мойнына алады. Бұл қосымша жауапкершіліктер Джошты романның басындағы ойсыз баладан қабілетті ересек адамға айналдырады. Фрэнк Арнольд – мырза Арнольд – Джоштің әкесі. Расизм сол кезде жиі кездесетін мәселе болғанымен, мырза Арнольд көбінесе жұмысқа орналастырған аз ұлт өкілдеріне көмектесу үшін жолдан шығады. Мырза Арнольдтың кеме жасау шеберханасы бар, бірақ ол Әскери-теңіз күштеріне қатысуға ниетті. Оның қатысу болмауы Джоштің өсуіне үлкен әсер етеді. Энн Арнольд – Арнольд ханым – Джоштің анасы және ол әкесінен мүлдем өзгеше. Арнольд ханым – Оңтүстік аймағының күшті әйелі, ол аз ұлт өкілдеріне сол сияқты мейірімділік көрсетпейді. Алайда, күйеуінің жоқтығы оның психикалық денсаулығының күйреуіне әкеледі, бұл Джош үшін кітаптың ортасында тағы бір сынаққа ұшыратады. Амали – Амали – мырза Арнольдтың мектептегі досы. Ол мектепте оған қалай қарағанын жылы лебізбен еске алады. Олар орта мектепте де кездескен, бірақ мырза Арнольд Амалиге емес, Энн Арнольдқа үйленді. Ол әлі де мырза Арнольдты жақсы көреді және Джошқа осы туралы айтудан тартынбайды. Джимбоб Бьюэл – Джимбоб – үйге қонақ ретінде ұзақ уақыттан бері әртүрлі үйлерде қонақтап жүрген адам. Ол бірнеше айды Арнольдтармен өткізеді. Кортни Энн Конвей – Кортни Энн, немесе Корки – Джоштің Мобил қаласынан келген сүйіктісі. Пол мен Лейси – Пол мен Лейси – Мобилдегі Арнольдтардың үй шаруашылығына көмектесетін қызметкерлері. Отбасы көшіп бара жатқандықтан, жұмыстан босатылғаннан кейін олар мырза Арнольдтан 500 доллар алады, ал «Арнольд ханым» оларға тек 10 доллар ғана береді. Амедео мен Экцильда Монтойя – Арнольдтардың Саградодағы үй шаруашылығына көмектесетін қызметкерлері. Ашуға берілген Арнольд ханым оларды жұмыстан шығарады. Кейін Джош оларды қайтадан жұмысқа алады. Виктория – Монтойялардың қызы. Джош кішкентай кезінде оны жақсы көретінін айтады, алайда жылдар өткен соң оның есімі жиі айтылмайды, себебі Джоштің оған деген сезімі нәсілдік тұрғыдан қабылданбауы мүмкін. Чанго Лопес – Чанго – Саградодағы бұзақы. Ол Джошті және басқа балаларды өз тобымен бірге үнемі мазалайды. Алайда, өлімге жақын болған пышақтан кейін ол шын ниетпен католик дініне келіп, Джоштің досы болады. Виола Лопес – Виола – Чангоның әпкесі. Ол өте діндар, отбасы мен қаланың мақтанышы болды. Алайда, кейіннен Тарзан Велард оны бұзады. Тарзан Веларде – Тарзан – Чангоның тобының мүшесі. Ол ақыры Чангоны пышақтап, қашып, таулы жерлерде және тасталған ғимараттарда жасырынады. Виола оған аянып, көмектесуге тырысады, бірақ ол арақ ұрлап, мас болғаннан кейін Виоланы зорлайды. Тарзанды ақырында Шамако сотқа береді. Марсия – Саградода тұратын, ашық мінезді қыз. Оның еркін мінезі мен тартынбауы Джоштің мінезінен мүлдем өзгеше. Ол тез арада Джоштің жақын достарының біріне айналады және оған қызығушылық танытады. Стини – Джош Саградода танысқан алғашқы досы. Стини – тез тіл білетін, денелі бала. Оның әкесі Саградодағы жалғыз акушер, ол жиі бала шағатындарға көмектеседі. Стини анатомияны жақсы біледі және өзінің білімімен адамдарды өзіне бірдеңе жасауға немесе әзілдеуге көндіреді. «Шамако» – Шамако – Саградо қаласының полиция шерифі. Оқиғадағы оның ең үлкен рөлі – Тарзанды қуу, ол оны үлкен құлшыныспен атқарады, себебі бұл Саградодағы полиция жұмысының бірі. Венери Энн мен Велва Мэй Клойд – Клойд апалы-сіңлілері – Саградодағы екі әдемі, терең емес апалы-сіңлілер. Олар жүкті болғанда, әкесі мектепке мылтықпен кіріп, кінәлі баланы іздейді. Мырза Клойд – Клойд отбасының ашулы және тым қорғаншы әкесі. Ол – кәсіби алаяқ (немесе «сүлдіргіш»), оның екі буыны үлкен компанияның машинасымен соққыға ұшырағандай етіп, сақтандыру ақшасын талап етуге мүмкіндік береді. Ромео Бонино – Ромео – Саградоның мүсіншісіне айналған дана ағаш ұстасы. Бір кезде Джоштің әкесімен дос болған Джош бір күні Тарзаннан қашып, Ромеоның ағаш үйірінде жасырынғаннан кейін онымен кездеседі және ішіндегі жалаңаш модельді көреді. Ромео кітап бойы Джош үшін ақылды кеңесші болады. Ол бірнеше рет, бірақ маңызды емес модельдермен бірге өмір сүреді. Ол өзінің сүйіктілерінің мүсіндерін жасайды. Романның соңында мырза Арнольдтың басы басқа тас мүсіндерінің қасында пайда болады. Доктор Темпл – психиатр. Оның әйелі олардың Роллс-Ройсін айдап, оны ресми сапарларға шығарады. Олар доктор Темплдің тыныс алу ауруын емдеу үшін құрғақ ауаға Саградоға келді (бұл ауру оның ойынан туған). Джош бірнеше рет доктор Темплді анасына ем жасау үшін шақырады.
Joshua Arnold – in many ways a typical teenager, Josh possesses an underlying strength that allows him to endure a variety of pressures and difficulties. When his father leaves to join the United States Navy, Josh takes over his role as head of the household. These additional responsibilities turn Josh from the seemingly naïve boy at the beginning of the novel into the capable adult into which he evolves. Frank Arnold – Mr. Arnold is Josh's father. Although racism is a common issue at the time, Mr. Arnold often goes out of his way to help minorities, whom he may employ. Mr. Arnold owns a shipyard but insists on joining the Navy. His absence plays a major role in Josh's development. Ann Arnold – Mrs. Arnold is Josh's mother and is in sharp contrast to his father. Mrs. Arnold is a strong southern woman who does not display the same kindness to minorities. The absence of her husband, however, leads to her mental breakdown, another trying factor for Josh, halfway through the book. Amalie – Amalie was Mr. Arnold's high school friend. She spoke kindly of his treatment of her throughout high school. They dated in high school also but instead of marrying her Mr. Arnold married Ann Arnold. She did and still does love Mr. Arnold and does not hold back in telling Josh so. Jimbob Buel – Jimbob is a professional house guest, who has been bouncing between houses for quite some time. He spends several months with the Arnolds. Courtney Ann Conway – Courtney Anne, or Corky, is Josh's girlfriend from Mobile. Paul and Lacey – Paul and Lacey are the Arnolds' domestic employees in Mobile. Upon being let go, because the family is moving, they receive 500 dollars from Mr. Arnold, while "Mrs. Ann" gives them only 10. Amadeo and Excilda Montoya – The Arnolds' domestic help in Sagrado. In a rage, Josh's mother fires them. Later, they are rehired by Josh. Victoria – Victoria is the Montoyas' daughter. When he is younger, Josh proclaims that he loves her, however, years later she is not mentioned much because Josh's feelings for her may not be racially acceptable. Chango Lopez – Chango was the bully in Sagrado. He constantly picked on Josh and the other kids with his gang of associates. However, after a near fatal stabbing he is transformed into a devout Catholic and a friend of Josh. Viola Lopez – Viola is Chango's sister. She was very religious and the pride of her family and town for her studies. However, she is later corrupted by Tarzan Velarde. Tarzan Velarde – Tarzan was one of Chango's gang. After going crazy and stabbing Chango, he flees and hides in hills and abandoned buildings. Viola takes pity on him and tries to help him but after stealing liquor and subsequently getting drunk, he rapes Viola. Tarzan is eventually brought to justice by Chamaco. Marcia An outgoing girl that resides in Sagrado. Her open personality and unbashfulness often contrast with Josh's own personality. She quickly becomes one of Josh's good friends and love interest. Steenie The first friend Josh makes in Sagrado. Steenie is a meaty boy with a quick tongue. His father is the only obstetrician in Sagrado, and often runs around delivering babies. Steenie has a wide knowledge of anatomy and uses his knowledge to cleverly convince people to do things for him, or to just be funny. 'Chamaco – Chamaco is the town sheriff in Sagrado. His biggest role in the story is his pursuit of Tarzan, which he does with much enthusiasm because it is some of the only police work he gets to do in Sagrado. Venery Ann and Velva Mae Cloyd – The Cloyd sisters are the two beautiful shallow sisters in Sagrado. When they become pregnant, their father rushes into the school with a shotgun searching for the boy responsible. Mr. Cloyd – Mr. Cloyd is the crazy and over protective father of the Cloyd family. He is a professional con man (or "sewer") whose double jointed back allows him to fake getting hit by a car of a big company and sue for the insurance money. Romeo Bonino – Romeo is the wise carpenter turned sculptor of Sagrado. Once a friend of Josh's father, Josh meets him after hiding in Romeo's woodpile to escape Tarzan one day and sees a nude model inside. Romeo becomes a wise mentor for Josh throughout the book. He goes through a series of wacky but unimportant models who live with him for periods of time. He sculpts boulders of people he admires. At the end of the novel the head of Mr. Arnold appears next to the other boulders he sculpted. Dr. Temple – Dr. Temple is a psychiatrist. His wife drives their Rolls Royce and accompanies him on official visits. They came to Sagrado for the dry air to cure Dr. Temple's supposed breathing illness (that was all in his head). Several times, Josh calls Dr. Temple to treat his mother.
Орнату
Роман "Кабезон округі" деп аталатын ойдан шығарылған округте өрбиді. 13-тараудың бастауында былай делінген: "Жыртық көк автобус күн сайын Кабезон округінің кішкентай таулы қалаларын аралап шығады, Саградодан Юнке аңғарына дейін, содан кейін Сан-Эстебан, Сан-Мария, Вилла-Галисия, Охо-Амарго, Рио-Венадо, Рио-Конехо, Аморсита және маршруттың соңында, теңіз деңгейінен шамамен 11 000 фут биіктікте Ла-Симаға жетеді". Осы қалалардың аттары да ойдан шығарылған.
The novel is set in a fictional county called "Cabezon County". The opening of Chapter 13 reads, "A ratty blue bus makes a daily circle of the little mountain towns in Cabezon County, from Sagrado to the valley at Yunque, and then up through the hills San Esteban, San Maria, Villa Galicia, Ojo Amargo, Rio Venado, Rio Conejo, Amorcita and, at the end of the route, nearly 11,000 feet high, La Cima." These town place names are also fictional.
Сыни қабылдау
"Қызыл аспан таңертең" 1968 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде мақала жарияланды. Олар: "Бұл роман авторы қалағандай – өте қызықты, оқуға жеңіл, әрі күлкілі болып шыққан. Көңілді бетінің астында, қатысушылардың терең сезімдері көрінбейді, бірақ кенеттен, қысқа ғана сәтте, олар шығады. Содан кейін олардың нағыз адамдар екенін, шын мәнінде, маңызды тұлғалар екенін түсінесіз. Яғни, біз оқып отырғанымыз тек шеберлікпен жазылған ойын-сауық емес, маңызы бар роман екенін білесіз" деп жазды. Харпер Ли: "Қызыл аспан таңертең" – керемет туынды. Бұл парадокс, жекелік, өмірге зор қуанышпен айтылған "Иә" романы. Бізді адамдық жағдай деп атауға көндіретін нәрсені таңғажайыппен қабылдайды. Қысқасы, бұл – өнер туындысы."
Red Sky at Morning was reviewed by the New York Times in 1968. They wrote that it "succeeds very well in being what its author intended it to be: very entertaining, very readable, very funny. Unnoticed, beneath its always diverting surface, are the deeper feelings of the people involved until suddenly, very briefly, they break through, and we find that they are real people, serious people, after all, and that what we are reading is not just very skillful entertainment but a novel of consequence". Harper Lee said “Red Sky at Morning is a minor marvel: it is a novel of paradox, of identity, of an overwhelming YES to life that embraces with wonder what we are pleased to call the human condition. In short, a work of art.”