Кіріспе

Ирандық математик және саясаткер, Алборз провинциясының әкімі Мұхаммед Әли Нажафи (محمدعلی نجفی; 1952 жылдың 13 қаңтарында туған) – ирандық математик және реформатор саясаткер, Тегеран қаласының мэрі, 2018 жылдың сәуіріне дейін сегіз ай бойы қызмет етті. Ол 1980-ші жылдарда, 1990-шы жылдарда және 2010-шы жылдарда министрлік лауазымдарын атқарды. Сонымен қатар, ол Шариф технологиялық университетінде математика профессоры болып зейнетке шықты.

Ерте өмір және білім

Нажафи 1952 жылғы 13 қаңтарда Тегеранда дүниеге келген. Иранның ұлттық университеттеріне қабылдау емтиханында бірінші орын алып, Шариф технология университетіне (сол кезде Ариямехр технология университеті деп аталған) оқуға түсті. Шариф технология университетінде математика ғылымдарының бакалавр дәрежесін алды. Бакалаврді бітірген соң, Массачусетс технология институтының магистратурасына оқуға түсті. 1976 жылы математика ғылымдарының магистрі дәрежесін А+ бағасымен аяқтады, бірақ 1978 жылы Иран революциясы кезінде докторантура бағдарламасынан бас тартып, Иранға қайтып келді.

Мансап

1979 жылғы Иран төңкерісінен кейін Нажафи Иранға оралып, 1979 жылы Исфахан технология университетінде оқытушы болып жұмыс істеді және 1980-1981 жылдары университет төрағасы болды. 1984-1988 жылдары ол Шәриф технология университетінің математика ғылымдары кафедрасында оқытушы болды, содан кейін мемлекеттік қызметке өтті. Мұхаммед Хатаминің реформалық үкіметі аяқталғаннан кейін және Махмуд Ахмадинежад сайланғаннан кейін Нажафи қайтадан университет оқытушысы болды және Шариф технология университетінің математика кафедрасында репрезентация теориясы саласында жұмыс істеді. Хасан Рухани оны білім министрі қызметіне ұсынды. Бірақ, Парламент 2013 жылдың 15 тамызында оның тағайындалуын мақұлдамады. Ол 142 дауыспен қолдау, 133 дауыспен қарсылық және 9 дауыс қалыс қалды. 17 тамызда ол Мәдени мұра, қолөнер және туризм ұйымының басшысы болып тағайындалды. Алайда, денсаулығына байланысты Нажафи 2014 жылдың 30 қаңтарында қызметінен кетті, бұл Рухани кабинетіндегі алғашқы өзгеріс болды.

Тегеран қаласының әкімі

2017 жылдың 21 шілдесінде Наджафи Тегеран қаласының әкімі лауазымына үміткерлердің арасында ең көп дауыс жинаған кандидат болды. 2017 жылдың 10 тамызында Тегеран қалалық кеңесі Елахе Кулаи мен Мохсен Мехрализадеге қарсы сайлауда жеңіске жетіп, бірауыздан жаңа әкім деп сайлады. Бұл шешім ресми мәртебесіз болды және кеңес 23 тамызда алғашқы ресми отырысын өткізген кезде күшіне енді. Оның қызметке кіруі күтілгеннен ұзаққа созылғандықтан, кеңес 27 тамызда міндетін атқарушыны тағайындады. Бірнеше сағаттан соң, түнгі сағат 12-ге санаулы минуттар қалғанда Ішкі істер министрлігі оның өкілеттігін бекітіп, ол қызметке кірісті. Наджафи 2018 жылдың 14 наурызында қыздардың билегенін көрсететін видео жарияланғаннан кейін, бұл Иран дін басыларын наразылыққа ұшыратқандықтан, отставкаға кетті. Дегенмен, кеңес мүшелерінің бірінің сөзіне сүйенсек, отставкасы денсаулық мәселелеріне байланысты болды.

Тұтқындау

2019 жылдың 28 мамырында Нажафидің екінші әйелі Митра Остад Са'адат Абадтың Армита мұнарасындағы үйінің ваннасында өлген күйде табылды. Иран полициясы оның жүрегіне бір, ал қолына бір оқ тиіп, қасақана өлтірілгенін хабарлады. Бірнеше сағаттан кейін Нажафи полицияға жүйкелік қысым мен отбасылық мәселелер салдарынан қылмыс жасағанын мойындады. ISNA ақпарат агенттігі құпия полиция басшысы Алиреза Лотфидің Нажафидің мойындауына қатысты: "Алғашқы сөйлесулерде ол бұл іс психологиялық қысым мен отбасылық проблемаларға байланысты жасалғанын айтты" деді. Тегеран полициясының қылмыстық тергеу бөлімінің басшысы оның қамауда екенін және полицияның ол атқан қаруды тапқанын мәлімдеді. 2019 жылдың 30 шілдесінде ол әйелін өлтіргені үшін өлім жазасына кесілді. Бірақ, 2019 жылдың 28 тамызында оның бұрынғы әйелінің отбасы үкімге қанағаттанғаннан кейін уақытша түрмеден босатылды. Қылмысқа қолданылған қару – "Беретта-92" үлгісіне ұқсас 9 мм пистолет.