Кіріспе

Даниялық карикатурист (1935–2021)

Курт Вестергаард (13 шілде 1935 – 14 шілде 2021) – даниялық карикатурист. 2005 жылы ол «Йюлланс Постен» газетінің Мұхаммед карикатураларының бірі ретінде Ислам пайғамбары Мұхаммедті бас киімінде бомбамен бейнеледі, бұл әлемдегі мұсылман экстремистерінің бірнеше қастандықтары мен кісі өлтірулеріне, дипломатиялық жанжалдарға, мемлекеттік ұйымдастырылған тәртіпсіздіктерге және Батыс елшіліктеріне жасалған шабуылдарға әкеп соқты, нәтижесінде мұсылман елдерінде бірнеше адам қаза тапты. Осы карикатураны салғаннан кейін Вестергаардқа көптеген өлім қаупі келді және ол қастандықтардың нысаны болды. Осының салдарынан ол үнемі полиция қорғауында болды.

Ерте өмір

Вестергаард 1935 жылғы 13 шілдеде Ютландияның Мариягерфьорд аймағындағы Дёструп ауылында дүниеге келген. Қастандық жолынан тоқылғаннан кейін, Вестергаардты қорғау жауапкершілігі Данияның құпия қызметіне жүктелді. 2009 жылғы сұхбатта Вестергаард: «Террористер исламның кейбір бөліктерінен рухани қару-жарақ алады және осы рухани қару-жарақпен, сондай-ақ динамит және басқа да жарылғыш заттармен адамдарды өлтіреді деп көрсетуге тырыстым» деді. Вестергаард Даниядағы иммигранттар қауымдастығының оның карикатурасына реакциясын да сынады, былай деді: «Данияға келген көптеген иммигранттардың ештеңесі болмады. Біз оларға барлығын бердік – ақша, пәтерлер, өз мектептері, тегін университет, денсаулық сақтау. Қайырды, бізден бір ғана нәрсе сұрадық – демократиялық құндылықтарға, оның ішінде сөз бостандығына құрмет. Олар келіседі ме? Бұл менің қарапайым тестім». Вестергаардтың үйіндегі қауіпсіздік шараларының арқасында ол зардап көрмеді. Ол ойрандық дәлізден балта ұстап тұрғанын көргенде, паникалық бөлмеге қашты. Ойрандық күшейтілген есікті балтамен бұзуға тырысып, «Біз кек аламыз!», «Кек!» және «Қан!» сияқты ұрандарды айқайлады. 2013 жылдың наурыз айында Дания полициясы психиатриялық науқасты ұстады. Дания газеттерінің хабарлауынша, ол автобуста жолаушы болып бара жатып, айқайлап, автобусты және автобуста болмаған Курт Вестергаардты бомбалаумен қорқытқан.

Әл-Қаиданың шабуыл тізімі

2010 жылы Анвар әл-Авлаки "Инспир" журналында "Аль-Каиданың" өлтіру тізімін жариялады, онда Jyllands Posten газетінің үш қызметкері – Курт Вестергаард, Карстен Юст және Флеминг Роуз, сондай-ақ "Исламды қорлаған" деп айтылған Салман Рушди, Аян Хирси Али және карикатурист Ларс Вилкс сияқты басқа да тұлғалардың есімдері болды. Кейін бұл тізімге Париждегі Charlie Hebdo-ға жасалған терактіде 11 адаммен бірге қаза болған Стефан "Шарб" Шарбонье де қосылды. Терактіден кейін "Аль-Каида" одан әрі кісі өлтіруге шақырды.

Өлім

Вестергаард ұзаққа созылған аурудан кейін, 86 жасқа толған күнінен кейін бір күн өткенде, 2021 жылдың 14 шілдесінде Копенгагенде ұйықтағанда қайтыс болды.

Марапаттар

2008 жылдың мамыр айында Вестергаардқа Данияның еркін баспасөз қоғамының "Сапфо" сыйлығы табысталды, бұл сыйлық жұмысында сапалылығымен қатар батылдығы мен келісімге бармау принципін ұстанатын журналистке беріледі. 2010 жылдың 8 қыркүйегінде Германия канцлері Ангела Меркель оған пікір еркіндігіне қосқан үлесі үшін M100 Media Award (M100 Medienpreis) сыйлығымен марапаттады.

Мемуарлары

2011 жылы Джон Люккегардтың көмегімен Вестергаард өзінің «Сызықтан тыс адам» атты естеліктерін жариялады.