Кіріспе

1942 жылғы П. Г. Вудхаус романы.

"Банктегі ақша" – П. Г. Вудхаус романы, алғаш рет 1942 жылдың 9 қаңтарында АҚШ-та Нью-Йорктегі Doubleday, Doran баспасынан, ал 1946 жылдың 27 мамырында Ұлыбританияда Herbert Jenkins, Лондон баспасынан жарық көрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде П. Г. Вудхаустың ынтымақтастық жасады деген күдік туғандықтан, Ұлыбританиядағы жарияланым кешіктірілді. Кітап 1949 жылдың тамыз айында Германияда Tauchnitz баспасынан ағылшын тілінде жарық көрді. Осы және "Бір нәрсе дөңгелек" (1957) романында суреттелген Шипли Холл имениесі 1932 жылы үйленгеннен кейін Вудхаустың қызы Леонора тұрған нақты Фэрлаун үйінің негізінде жазылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Дж.Г. "Джефф" Миллер, триллер жазушы, өзінің сүйкімді қалыңдығы Миртл Шусмиттің талабы бойынша заңгерлік мансапка ұмтылады. Оның алғашқы сот отырысы, қарсыласы Лионель Грин екенін мойындаған кезде, оның мектептегі қас жауы болып табылады. Джефтің Лайонельді қорлай отырып, сұрақ қоюы туралы газеттерде хабарланады, ал Мертл олардың қыз алысуын бұзады. Ол қыздан арылғаннан кейін, Джефф мас болады. Ол қобалжып, үй шаруасындағы әйелдің берген тағамдарын алып, терезеден лақтырып жіберіп қояды. Олар ауланың арғы жағындағы басқа терезеден өтіп, J Sheringham Adair детективтік агенттігінің кеңсесіне түсіп, ішіндегі адамды таңғалдырады. Джефф кешірім сұрауға асығады. Бұл адам, арам америкалық жеке детектив Шимпанз Твист, өзін кішігірім қылмыстардан болған құрбандардың бірі шабуылдады деп санайды және шкафқа жасырынады. Кеңседе бос орынды тауып, таңғалған Джефф, соған қарамастан, бұл орынды зерттеуге және өзінің келесі детективтік романы үшін егжей-тегжейлі мәліметтерді жинауға мүмкіндік алады. Оны сол жерден детектив жалдауға келген Энн Бенедикт табады. Сүйіспеншілікке толы, Эннмен бірге болу үшін кез-келген ақтауға дайын Джефф Джей Шерингхэм Адайр болып көрінеді және жұмысты қабылдайды. Оларға Аннаның ағасы Джордж, Лорд Уффенхэм қосылады. Немересі мен ағасы Лорд Уффенхэмнің отбасылық байлықты алмаздар ретінде сақтағанын түсіндіреді, олар оның ата-бабаларының үйі Шипли-Холлдың айналасындағы әрдайым өзгеріп отыратын жерлерге жасырылады. Көлік апатынан алған ми жарақаты оның жасырынған жерін ұмытуға себеп болды. Алмаздарды іздеп жүргенде ақша табуға мұқтаж болғандықтан, ол Шипли-холлді Аннаның жұмыс берушісі Клариса Коркка жалға берді. Ол атақты аңшы, зерттеуші және денсаулықты қорғаушы, бұл жерді вегетариандық курортқа айналдырды. Мүлікке қол жеткізу үшін Лорд Уффенхэм Кейкбрейд, яғни бас қызметші, болып маскарафьодаланды, оны жалдау шарты миссис Корк жұмыстан босатуға тыйым салады. Миссис Корк өзінің көрнекті уәзірінің үйді іздеп жүргенін байқады, сондықтан Анн оны қадағалау үшін детектив алуға жіберді. Джефф Аннеге Кейкбрейдтің шынайы жеке басын құпия ұстайтынын уәде етеді. Твист шкафтағы барлық нәрсені естиді және бриллианттарды аңсайды, бірақ Джефф оған тағы да шабуыл жасайды деп қорқып, Шипли Холлдан қашады. Джефф Холлға барып, миссис Коркпен кездеседі, ол өзінің міндеттерін немере інісі Лайонел Грин мен Энн Бенедикті күзетуге кеңейтеді, өйткені олар романтикаға қатысып жатыр деп қорқады. Лорд Уффенхэм Анн мен Лайонелдің үйленгенін растап, оның орнын Джефф алмастырса, қуанышты болатынын айтады. Екі қарсыластың кездесуі кезінде Лайонель Джеффті алдап жүргенін айтуға тырысады. Ол үндемеуге келіседі, ал Джефф оның қызметі туралы жағымды есеп беріп, оны жасырын түрде етпен қамтамасыз етеді. Г-жа Корк Холл қонағы Долли Моллойдің ұсынысы бойынша Дж. Шерингэм Адайрды қамқорлады. Доли мен оның күйеуі Сопи - Чикагодағы жасырын кішігірім алаяқтар; оның шын ниеті - олардың ескі серіктесі Шимпанзе Твист мысық ханыммен романтика жасайтын Сопиді бақылап отыру. Сопи өзінің тек майға арналған арам заттарды сатуды көздеп отырғанын түсіндіргеннен кейін, ерлі-зайыптылар Джефтің Твисттің орнына келгенін көріп, таңғалады. Долли Лондонға Шимпанзеге барып, не болып жатқанын біледі, ол оған алмас туралы айтып, Моллойлардың оларды ұрлап, табысын бөлісуін ұсынады. Доли мен Сопи Джефтің құпиясын сақтауға міндетті, өйткені ол оларды жасырын түрде ет жегенін көріп, оларды вегетариандық колониядан шығарып тастауы мүмкін, бұл олардың олжаны табу мүмкіндігін бұзады. Осы тұрақтан қапаланып, Доли Джеффті өлтіріп, оны жазатайым оқиғаға айналдыруға тырысады. Джефф өзінің залдағы уақытын Аннамен романтика жасау үшін пайдаланады. Ол Гринге адал болып қалады, бірақ ол әпкесінің күдіктенуін болдырмау үшін оны елемейтіндіктен, оған аздап көңілі қалды. Осы арада Твист Джеффтен тас торттар үшін кешірім сұрайтын хат алады және ол Қақпаға қауіп-қатерсіз бара алатынын түсінеді. Моллойлар олжаны бөлісу туралы шыншыл емес еді, және Долли оны Кэйкбрейдтің бөлмесін іздеп жүргенінде ұстап алды. Твист Джефтің шынайы жеке басын ашып, өзін құтқарады. - Дж. Г. Миллер, Энн мен миссис Корк екеуі де сотта Лайонел Гринге қатыгездік жасағаны үшін жек көреді. Джефф Шиплиге тек Аннның қасында болу үшін келгенін мойындайды және оны сүйіп, өз ойын дәлелдейді. Бұл сүйіспеншілік Аннның Лайонельмен қарым-қатынасы жоқ екеніне сендіреді. Ол Джефті�...

Пікірлер

Бір замандас сыншы бұл романды "өте жақсы Вудхаус" деп бағалап, "күлкіге толы болмайтын деңгейде тоқтады" деді.

Басқа романдарға сілтеме жасау

Джордж, алтыншы виконт Уффенхэм, әдеттегідей кедей және алаңсыз Водегауз аристократы, «Бір нәрсе күдікті» (1957) романында кейінірек пайда болады, онда ол Аннаның қарындасы Джейнге көмектеседі. Оқиғада сондай-ақ Александр "Шимпанзе" Твист және "Долли" мен "Сабынды" Моллой атты алаяктар да бар, олар бұрын "Кенеттен Сэм" (1925) және "Ештен ақша" (1928) кітаптарында кездескен.

Жариялану тарихы

Роман алғаш рет 1941 жылдың қараша-желтоқсанында «The Saturday Evening Post» журналында бөлім-бөлім жарияланды. Ол 1942 жылы АҚШ-та шықты, бірақ Ұлыбритания мен Вудхаус арасындағы соғыс кезеңіндегі қарым-қатынастардың шиеленісуіне байланысты Ұлыбританияда 1946 жылға дейін жарияланбады. АҚШ және Ұлыбритания басылымдарының екеуінде де арнау болған жоқ. 1949 жылы Германияның Штутгарт қаласында «Tauchnitz» баспасынан шыққан нұсқасы Берт Хоскинске арналды, Вудхаус Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Германияда осы кісімен бірге ұсталған болатын. Вудхаус кейінгі романдарының әрқайсынан Хоскинс мырзаға сыйлық ретінде жіберді. Роман Германияда, Вудхаус Тост қаласында ұсталған кезде жазылған. Романның коллекциялық басылымы 2005 жылы «Abrams Press» баспасынан жарық көрді.