Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мьянмада кең таралған ұнтақталған қабықтан жасалған косметикалық паста Танака () – ұнтақталған қабықтан жасалған паста. Бұл Мьянма мәдениетінің ерекше белгісі, көбінесе әйелдер мен қыздардың бетіне, кейде қолдарына жағылады, ал ерлер мен ұлдар оны аз көлемде пайдаланады.
Cosmetic paste made from ground bark, common in Myanmar
Thanaka (; ) is a paste made from ground bark. It is a distinctive feature of the culture of Myanmar, seen commonly applied to the face and sometimes the arms of women and girls, and is used to a lesser extent also by men and boys.
Тарих
Танаканы бирмалықтар 11 ғасырдың ортасынан бері қолданып келеді. Баган пагодасында Баган дәуірінде танака жаққан багандық әйелдің суреті сақталған. Танака туралы ең алғашқы әдеби сілтеме 14 ғасырда патша Разадариттің мон тілінде сөйлейтін әйелі жазған өлеңде кездеседі. Патша Байиннаунг, Алунгпая және Бодапаяның Таиландтағы әскери жорықтары кезінде танака тай халқына алғаш рет таныстырылды. Танака туралы мәліметтер 15 ғасырдағы бірмалық монах-ақын Шин Раттасараның (1486–1529) әдеби еңбектерінде де бар. Ең танымал екі түрі – Сагаинг аймағынан шыққан Швебо танакасы және Магвей аймағынан шыққан Шинмадаунг танакасы. Жақында паста түрінде сатыла бастаған Таунги Маукме танакасы Оңтүстік Шань штатынан алынған. Танака ағаштары көп жылдық өсімдіктер, және ағаш жақсы сапалы кесінділер беру үшін кем дегенде 35 жылға жететіндей пісіп жетілуі керек. Танака табиғи күйінде жеке немесе шоғырланған кішкентай бөліктер түрінде сатылады, бірақ қазір паста немесе ұнтақ түрінде де қол жетімді. Танака кремі қабық, ағаш немесе тамырларды ұнтақтау арқылы жасалады, оның шеті су ағу үшін арнамен жабдықталған.
Thanaka has been used by Burmese people since the mid 11th century. In a Bagan Pagoda, there is a Bagan era wall painting of a Bagan woman wearing thanaka. The earliest literary reference to thanakha is in a 14th century poem written by King Razadarit's Mon speaking consort. During King Bayinnaung, Alungpaya and Bodawpaya's military campaign in Thailand, thanakha was first introduced to Thai people. Mentions of thanaka also exist in the 15th century literary works of Burmese monk poet Shin Raṭṭhasāra (1486–1529). The two most popular are Shwebo thanaka from Sagaing Region and Shinmadaung thanaka from Magway Region. A more recent contender sold as a paste is Taunggyi Maukme thanaka from southern Shan State. Thanaka trees are perennials, and a tree must be at least 35 years old before it is considered mature enough to yield good quality cuttings. Thanaka in its natural state is sold as small logs individually or in bundles, but nowadays also available as a paste or in powder form. Thanaka cream is made by grinding the bark, wood, or roots which has a channel around the rim for the water to drain into.
Қолдану, стилі және қасиеттері
Танака кремі Бирмалық ерлер, әйелдер және балалар (әсіресе әйелдер макияж ретінде) 2000 жылдан бері қолданып келеді. Кремді паста бетке әдемі суреттер түрінде жағылады, ең көп таралғаны – әр жаққа, мұрынға дөңгелекше жағу, кейде саусақтармен жолақты етіп, «танака бэ гя» деп аталады, немесе жапырақ пішіндес суреттер жасалады, көбінесе мұрынның көпірін де осымен бөліп көрсетеді. 2010 жылы Бангкоктағы Чулалонгкорн университеті мен Лондон университеті зерттеу жүргізді. Танака қабығы антиоксидантты, қабынуға қарсы әсерге ие және ультракүлгін сәулелерді сіңіреді. Зерттеу сондай-ақ Танаканың меланин синтезін қозғаушы тирозиназа ферментін тежейтінін және тері түсінің өзгеруіне әсер ететінін көрсетті.
Thanaka cream has been used by Burmese men, women, and children (especially women as make up) for over 2,000 years. The creamy paste is applied to the face in attractive designs, the most common form being a circular patch on each cheek, nose, sometimes made stripey with the fingers known as thanaka bè gya, or patterned in the shape of a leaf, often also highlighting the bridge of the nose with it at the same time. A study was conducted in 2010 by the Chulalongkorn University in Bangkok and the University of London. Thanaka bark is antioxidant, anti inflammatory and absorbs UV rays. The research additionally revealed that Thanaka inhibits tyrosinase, the enzyme that triggers melanin synthesis and impacts pores and skin discolouration.