Руled Britannia: Гарри Тартлдувтың 1588-де Испан армадасы жеңген тарихы. Англия Испания билігінде, Шекспир мен Лопе де Веганың өмірі. Альтернативті тарих!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылы Гарри Туртлдоувтың балама тарих романы.
2002 alternate history novel by Harry Turtledove
«Британияны билеу» – Гарри Туртлдоувтың 2002 жылы New American Library баспасынан қатты мұқабамен алғаш жарық көрген балама тарих романы. Оқиға 1597–1598 жылдары, 1588 жылы испандық «Армада» сәтті шабуыл жасаған балама әлемде өрбуде. Англия Корольдігі Испанияның Филипп II-нің қызы Изабелла патшайымның басшылығымен Рим-католик шіркеуіне қайта бағынды. Елизавета патшайым тақтан түсіріліп, Лондон мұнарасына қамалады, ал оның протестант достастары Англия инквизициясы тарапынан дін қорғаушылар ретінде өртеледі. Оқиға екі белгілі драматургтің көзқарасынан баяндалады: ағылшын ақыны Уильям Шекспир және испан ақыны Лопе де Вега; басқа да маңызды кейіпкерлерге олардың замандастары Кристофер Марлоу, Ричард Бербидж және Уилл Кемпе кіреді.
Ruled Britannia is an alternate history novel by Harry Turtledove, first published in hardcover by New American Library in 2002. The book is set in the years 1597–1598, in an alternate universe where the Spanish Armada is successful in 1588. The Kingdom of England has been conquered and returned to the fold of the Roman Catholic Church under the rule of Queen Isabella, daughter of Philip II of Spain. Queen Elizabeth is deposed and is imprisoned within the Tower of London as her fellow Protestants are burned as heretics by the English Inquisition. The story is seen from the point of view of two famous playwrights: English poet William Shakespeare, and Spanish poet Lope de Vega; supporting characters include contemporaries Christopher Marlowe, Richard Burbage, and Will Kempe.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Шекспир, актер және танымал драматург, Николас Скерс арқылы жер астындағы қарсылық қозғалысының мүшелерімен байланысады. Олар Англияның испандық үстемдігін құлатып, Елизавета I-ді таққа қайтаруды жоспарлап отыр. Осы мақсатта, олар Шекспирдің өзін жұмысқа тартады, оған ежелгі Ицени патшайымы Будикканың ерлігін көрсететін пьеса жазуды тапсырады. Будикка б.з. бірінші ғасырында Ұлыбританияның римдік оккупациясына қарсы көтерілген еді. Бұл жоспарды испандықтар қиындатады. Олар Шекспирдің талантын мойындап, оған Испания королі Филипп II және Англияны испан жаулап алу туралы пьеса жазуды ұсынады. Енді Шекспир екі пьеса жазуға тиіс: бірі Англияның батырлығын дәріптейді, екіншісі – оның жаулап алынуын және католик шіркеуіне қайта оралуын. Одан бөлек, испандық драматург және солдат Лопе де Веганың әйелдерге құштарлығы туралы қосымша сюжет желісі бар. Оған испан әскери иерархиясы Шекспирді қадағалауды тапсырады, ал ол осы уақытта әйелдерге сүйкелеуге тырысады. Де Вега тіпті Шекспирдің «Филип патша» пьесасында рөл ойнайды. Испан және ағылшын инквизициясынан келетін қауіпке қарамастан, құпия пьеса аяқталады және Шекспир мен оның әріптестерінің наразылығына қарамастан, қойылады. Қастандықшылар күткендей, көрермендер испандықтарға қарсы ашуға толып, Лондонды шауып, кездесетін испан шенеуніктерін өлтіріп, Елизаветаны Лондон мұнарасынан босатады. Осы жеңіске және Англияның тәуелсіздігін қайтаруға қарамастан, екі тараптан да көптеген адамдар қаза табады. Шекспирге қайтадан таққа отырған Елизавета патшайым рыцарьдық атақ пен Анна Хатауэймен жасаған бақытсыз некесін жою арқылы сыйлайды, бұл оған ұзақ жылдар бойы сүйген әйеліне үйленуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, патшайым оның ең үздік туындысы санайтын «Филип патша» пьесасын сахналау туралы оның қалауын қабылдайды. Оқиғаның соңында Шекспир өзінің жаңа мәртебесін пайдаланып, досы Лопе де Веганы ағылшын тұтқынынан босатуға көмектеседі, егер ол дереу континентке оралса.
Shakespeare, actor and renowned playwright, is contacted by Nicholas Skeres on behalf of members of an underground resistance movement who are plotting to overthrow the Spanish dominion of England and restore Elizabeth I to the throne. To do this, they employ Shakespeare himself, tasking him to write a play depicting the saga of Boudicca, an ancient Iceni queen who rebelled against the Roman occupation of Great Britain in the 1st century A. D. The conspirators hope that the play will inspire its audience, Britons once again under the heel of a foreign enemy, to overthrow the Spanish. The plan is complicated by the Spaniards who, also recognizing Shakespeare's talents, commission him to write a play depicting the life of King Philip II of Spain and the Spanish conquest of England. Now Shakespeare must write two plays—one glorifying the valor of England, the other glorifying its conquest and return to the Catholic Church—at the same time. There is also a subplot of the exploits of the skirt chasing Spanish playwright and soldier Lope de Vega, who is tasked by his superiors in the Spanish military hierarchy to keep an eye on Shakespeare and while he does so flirts from woman to woman. De Vega even acts in Shakespeare's King Philip. Despite danger at every turn from both the Spanish Inquisition and a home grown English Inquisition, the secret play comes to fruition, and despite qualms from Shakespeare and his fellow players it is performed. As the conspirators had hoped, the audience is roused into an anti Spanish fury and rampages through London, killing any Spanish official they see and freeing Elizabeth from the Tower of London. Despite this victory and England's reclaimed freedom, there is considerable loss of life on both sides. Shakespeare is rewarded by the reinstated Queen Elizabeth with a knighthood and an annulment of his unhappy marriage to Anne Hathaway, which frees him to marry his longtime mistress. The queen also grants his daring request that his King Philip play, which he considers to contain some of his best work, be staged. At the end of the story, Shakespeare uses his new status to facilitate the release of his friend Lope de Vega from English captivity, provided that he immediately return to the Continent.
Айтуға арналған сөздер
Кітапта Шекспирдің нақты да, ойдан шығарылған да пьесаларына бірнеше сілтеме жасалған. Гамлет және "Сізге ұнаса" сияқты кейбір пьесаларға жаңа атаулар берілді ("Данияның ханзадасы" және "Егер сізге ұнаса"), және, болжам бойынша, басқа мазмұнға ие. Тағы бір пьеса, Love's Labour's Won, Шекспирдің жоғалған пьесасы, ол Love's Labour's Lost пьесасының жалғасы деп есептеледі. Романда Кристофер Марлоу, тарихи деректер бойынша 1593 жылы қайтыс болған, 1598 жылдың қазан немесе қараша айына дейін тірі болады. Белгілі пьесаларынан өзге, роман екі ойдан шығарылған Марлоу пьесасын жасайды: "Катилина" және "Камбис, Персия патшасы", олар 1593 жылдан кейін жазылған деп есептеледі. Марлоудың Дептфордтағы тарихи өліміне жасалған сілтемелер де бар. Автор кітаптың соңында айтқандай, ол "Будикка" пьесасын Шекспирдің басқа шығармаларының элементтерінен және Шекспирдің замандасы, кейде әріптесі және мұрагері Джон Флетчердің осы тақырыптағы "Бондука" пьесасынан құрастырған. "Патша Филипп" үзінділері Шекспирдің көптеген пьесаларының жолдарынан құралған, біріктіріліп, бейімделген. Диалог пен повествованиеде Шекспирдің пьесаларынан алынған көптеген сілтемелер мен тіркестер кездеседі. Мысалы, Уолтер Строберри, "Көп шудан ештеңе" пьесасының констебль Догберрисінен үлгі алған, дөңгелек ойлы, сөздерді шатастырып айтатын полиция қызметкері.
The book makes several references to various plays by Shakespeare, both real and fictional. Some existing plays, such as Hamlet and As You Like It, are given new names (The Prince of Denmark and If You Like It), and presumably different content. Another play mentioned, Love's Labour's Won, is the title of an actual lost play by Shakespeare, presumed to be a sequel to the existing Love's Labour's Lost. Christopher Marlowe, who historically died in 1593, lives until October or November 1598 in the novel. As well as his known plays, the novel creates two imaginary Marlowe plays, Catiline and Cambyses, King of Persia, presumably written after 1593. The circumstances of Marlowe's historical death in Deptford are also alluded to. As the author mentions at the end of the book, he created the play "Boudicca" from elements of Shakespeare's other works and from Bonduca, an actual play on the same subject by Shakespeare's contemporary, sometime collaborator and successor, John Fletcher. Passages from King Philip are combinations and adaptations of lines from numerous actual Shakespeare plays. The dialogue and narrative also contains many references and phrases taken from Shakespeare's plays. One such example is the supporting character Walter Strawberry, a bumbling, malaprop spewing policeman who appears to be modeled after Constable Dogberry from Much Ado About Nothing.
Марапаттар
Роман 2002 жылы "Sidewise" сыйлығын ұзақ форматтағы "Альтернативті тарих" санатында жеңіп алды, бұл сыйлықты Мартин Дж. Гидронның "Үзілген қанат" романымен бөлісті.
The novel won the 2002 Sidewise Award for Alternate History for Long Form, sharing the award with Martin J. Gidron's The Severed Wing.
Ұқсас шығармалар
Уақыт саяхаты туралы қысқа "Тертушене" әңгімесі, "Біз әлі онда болған жоқпыз" (Том Стоппардтың "Розенкранц пен Гилденстерн өлі" туындысы негізінде), Шекспирді үшінші тұлға баяндаушысы ретінде де ұсынады. Ол 2009 жылы жарияланды және Tor веб-сайтында тегін оқуға қолжетімді. "Тертушене"-дан бұрын басқа авторлар да жеңіске ұшыраған Армада тақырыбын көтерген, мысалы Джон Бруннердің "Times Without Number" және Кит Робертстің "Pavane" шығармалары. Дегенмен, бұл бұрынғы туындылар Испанияның жеңісі мен Англияны басып алуын соңғы және өзгермейтін нәрсе ретінде бейнеледі, нәтижесінде мүлдем өзгеше ХХ ғасыр пайда болды (Бруннердің кітабында испан тілінде сөйлейтін Лондон, ал Робертстің кітабында инквизицияның еретиктерді азаптап өртеуі). Керісінше, "Тертушене" нұсқасында Испанияның Англияны оккупациялауы тек он жылдық уақыттық кезең болып табылады, ол құлатылып, Елизавета таққа қайта оралады және Елизавета дәуірі қайта басталады – бұл нақты тарихтан ерекшеленеді, бірақ мазмұны жағынан емес.
A short Turtledove story of time travel, "We Haven't Got There Yet" (based on Tom Stoppard's Rosencrantz and Guildenstern Are Dead), also features Shakespeare as the third person narrator. It was published in 2009 and is freely available to read on Tor's website. Previous to Turtledove, other writers already took up the theme of a victorious Armada, such as John Brunner's Times Without Number and Keith Roberts' Pavane. However, these earlier works depicted the Spanish victory and conquest of England as final and irrevocable, eventually producing a completely different 20th Century (a Spanish speaking London in Brunner's book, a Catholic England with the Inquisition torturing and burning heretics in Roberts'). Conversely, In Turtledove's version the Spanish occupation of England proves but an ephemeral interlude, being overthrown after ten years, with Elizabeth restored to the throne and the Elizabethan Age resuming – different in detail but not in essence from actual history.