Кіріспе
Кэтлин Винсордың 1944 жылғы романы, осы романның негізінде түсірілген фильм. "Мәңгілік Эмбер" (1944) – Кэтлин Винсордың 17 ғасырдағы Англиядағы тарихи роман. Ол 1947 жылы 20th Century Fox компаниясымен бейімделді. "Мәңгілік Эмбер" – жетім Эмбер Сент-Клэрдің өмір жолы. Ол 17 ғасырдағы ағылшын қоғамындағы әр түрлі деңгейлерге көтеріледі, осы үшін одан бай және жоғары мәртебелі еркектермен қарым-қатынас жасайды немесе үйленеді, сонымен бірге ешқашан қол жеткізе алмайтын жанындағы адамға деген махаббатын сақтайды. Романның қосымша сюжеттік желісі Англия королі Карл II-нің жер аударылудан оралып, Англияны басқаруға бейімделуіне арналған. Роман Реставрация дәуірінің сәнін, соның ішінде ағылшын кофеханаларында және әсемдікке құмар байлардың үйлерінде шайдың пайда болуын және танымал болуын, саясатты және жұмақ апаттарын, оның ішінде обаны және Лондонның Ұлы өртин көрсетеді. Кітапта Англия королі Карл II, оның сарайының мүшелері және оның көптеген сүйіктілері, соның ішінде Нелл Гвин сияқты танымал тарихи тұлғалар бейнеленген. Винсордың кітапқа шабыттанғаны – оның бірінші күйеуі, ол Карл II туралы дипломдық жұмысын армияда қызмет еткен кезінде аяқтаған. Ол осы дәуір туралы көптеген кітаптар оқып, "Мәңгілік Эмбер" болатын кітаптың көптеген нұсқаларын жазды.
the film based on this novel
Forever Amber (1944) is an historical romance novel by Kathleen Winsor set in 17th century England. It was made into a film in 1947 by 20th Century Fox. Forever Amber tells the story of an orphaned Amber St. Clare, who makes her way up through the ranks of 17th century English society by sleeping with or marrying successively richer and more important men while keeping her love for the one man she can never have. The subplot of the novel follows Charles II of England as he returns from exile and adjusts to ruling England. The novel includes portrayals of Restoration fashion, including the introduction and popularization of tea in English coffeehouses and the homes of the fashionably rich; politics; and public disasters, including the plague and the Great Fire of London. Many notable historical figures appear in the book, including Charles II of England, members of his court, and several of his mistresses including Nell Gwyn. Winsor's inspiration for the book came from her first husband, who had written his undergraduate thesis on Charles II, completed while he was serving in the army. She read books on the period and wrote numerous drafts of what would become Forever Amber.
Сюжет
Джудит Марш туғаннан бері көршісі Джон Мэнварингпен, Россвуд графының мұрагерімен тұрмысқа шыққан. 1644 жылы оның үй-бүлөсі мен Мейнварингтер ағылшын Азамат соғысының қарама-қарсы жағында болған кезде оның келісімін бұзған. Жарыс үзілісі кезінде Джон Джудитке барады және екеуі қарым-қатынастарын толықтайды. Жүкті болған Джудит отбасын тастап, Джонның нұсқауы бойынша Парламент аумағына барып, өзін Джудит Сент-Клэр деп таныстырады. Ол жерде ол фермер Мэтью Гудегрум мен оның әйелі Сарамен бірге тұрады. Джудит қызына Амбер (Джонның көзінің түсі бойынша) деп ат қойғаннан кейін бала туғанда қайтыс болады. 1660 жылы, қазір флирт жасайтын жасөспірім Амберді Гудгрумдар өзінің шығу тегін білмей өсіреді. Ол Англияның Карл II қайтып келе жатқанын хабарлаған роялистер тобына кездеседі. Амберді әсіресе Лорд Брюс Карлтон қызықтырады. Көрме кезінде ол оны орманға тартып, оған қыздығын жоғалтады. Ол оны көндіргеннен кейін, Карлтон оны Лондонға алып кетеді, бірақ Амберге онымен үйленбейтынын және ол өзінің таңдауына өкінетінін айтады. Лондонда Карлтон Амберді өзінің сүйіктісі етеді. Ол олардың сән-салтанатқа толы өмір салтына тез үйреніп кетеді. Ол Карлтонға үйленуді аңсайды және жүкті болу онымен үйленуге мәжбүр етеді деп сенеді. Алайда, ол жүкті болғанда, Карлтон жекешелік жасау жоспарларын жариялайды. Ол Амберге едәуір ақша қалдырады және егер ол ақылды болса, жақсы үйленіп, өзін және баласын заңды ете алатынын айтады. Жалғыз қалған Амбер Салли Гудман есімді әйелмен дос болады және өзін бай ел мұрагері ретінде танытады. Салли Амберді өзінің немере інісі Люк Ченнеллмен таныстырады, ол Амбердің жүктілігі көрінеді деп қорқып, тез үйленеді. Көп ұзамай ол Салли мен Люктің өздері болып көрінген адамдар емес екенін біледі. Олар оның бай емес екенін түсінгенде, оны тастап кетеді. Амберді несие берушілер қуып, борышкерлер түрмесіне апарады. Құтқарылу ол жол тозғышы Блэк Джек Маллардтың назарына түскенде келеді, ол қашып кеткенде Амберді өзімен бірге алып кетеді. Қара Джек Амберді Уайтфрайрсқа алып барады, онда ол қылмыскерлердің жолдарымен танысады және ол ұл туып, оны дұрыс тәрбиелеу үшін ауыл әйеліне береді. Блэк Джек Амберді тәрбиелеу үшін асыл тұқымды студент Майкл Годфриді жалдап, оны әуесқой, бай еркектерді тыныш бұрыштарға тартып, Блэк Джек оларды тонағанға дейін, оны жем ретінде қолдана бастайды. Амбер Блэк Джектің бұрынғы сүйіктісі Бесстің назарын өзіне аударады, оның Амберге деген қызғаныш мінез-құлқы Бесстің үйден шығарылуына әкеледі. Бесс Блэк Джек пен оның құдандастарын ұстап беру арқылы өш алады. Амбер қашып құтылып, Майклға кездеседі, ол оған қорғанысын ұсынады. Ол оның сүйіктісі болады. Қарыздар бір күні оны ұстап алады деп қорқып, Эмбер актерлер тұтқындалудан қорғалатынын біледі (Патшаның қызметшілері бола отырып) және өзінің байланыстарын Король компаниясында лауазым табу үшін қолданады. Ол үлкен актриса болмаса да, Амбер өзінің сұлулығын үлкен рөлдерді алу үшін қолданады, оны өзінің сүйіктісі ретінде ұстауға мүмкіндік беретін ер адамның назарын аударуға үміттенеді. Ол актриса Бек Маршаллдың сүйіктісі капитан Рекс Морганның назарын аударады және оны оны ұстап тұру үшін ақша төлеуге көндіреді. Морган Амберге ғашық болып, оған үйленуге ұсыныс жасайды, бірақ ол байырақ күйеуді қалайды. Амбер ақырында корольдің назарын өзіне аударады және оның сүйіктісі Барбара Палмер араласпас бұрын екі рет онымен ұйықтайды. Депрессияға ұшыраған Амбер Рекске үйленуге шешім қабылдайды, бірақ Брюс саяхаттан оралады, ал Амбер оны әлі де жақсы көретінін түсінеді. Бұл Брюс пен Рекстің жекпе-жегіне әкеледі, нәтижесінде Рекс қайтыс болады, ал Брюс тағы да кетеді. Енді ол мұрасынан айырылып, тағы да тереңдеп, жезөкшелікпен айналысады. Аборттан кейін қашып кетіп, ол Тунбридж Уэллске қашады, онда ол бай қарт жесір жігіт Сэмюэл Дэнджерфилдпен кездеседі және кішіпейіл жас жесір әйел болып көрінуі арқылы оны некеге тартады. Дэнджерфилдтің пуритандық отбасы қорқып қалады, бірақ ол өзінен бірнеше жас кіші қызы Джемимамен дос болады. Амбер өзінің жаңа күйеуі Брюсті қаржыландырып жатқанын біледі және күйеуінің баласы деп танытатын балаға жүкті болу үмітімен онымен қарым-қатынасын қайта бастайды. Амбер жүкті болады, содан кейін оның өгей қызы да Брюске жүкті екенін біледі, ол екеуін де тастап кетеді. Амбер Джемимаға лайықты күйеу тауып береді және Самуил қайтыс болғаннан кейін өте бай болып қалады. Балалары туғаннан ке...
Бастапқы таңбалар
Амбер Сент-Клэр – екі ақсүйектің заңсыз қызы, оны өзінің тегін білмейтін бай шаруалар тәрбиелейді. Ол өте сұлу, амбициялы, бірақ сонымен қатар өзімшіл және наив. Лорд Брюс Карлтон – азат рухты роялист, Амберден он үш жас үлкен, ол Англияның II Карл королінің сарайының көшпелі өмірінен кейін жылдар бойы эмиграцияда өмір сүрді. Лорд Алмсбери – Брюс Карлтонның досы, ол да Амберге қызығады. Ол жылдар бойы Амберді өзінің сүйіктісі етуге талпынады. Ол досынан айырмашылығы, үйде қалып, саясат арқылы өзінің байлығын қамтамасыз етуге дайын. Нан Бриттон – Амбердің адал қызметшісі және жалғыз әйел досы. Black Jack Mallard – өте бойы ұзын, ақылды және құштар жол тонауы, ол өзінің тапқырлығымен борышкерлер түрмесінен қашуға қол жеткізеді. Майкл Годфри – Амберге ғашық болатын, оны гедонизм өмірімен таныстыратын бон виван студент. Капитан Рекс Морган – көптеген сүйіктілері бар, бірақ Амберге ең қызығушылық танытып, оған адал, оның үйленгенін және басқа еркектен баласы бар екенін білсе де, оған үйленгісі келеді. Сэмюэл Дэнджерфилд – 60 жастағы жесір, Англиядағы ең бай адамдардың бірі, өзінің күшімен жеткен бұл адам Амбердің екінші күйеуі болады. Радклиф графы – Амбердің келбетсіз және қарызға батқан үшінші күйеуі, зәрсіз және қатыгез. Амбердің білмегені, ол бір кезде оның анасы Джудитке үйленуге ниеттенген, бірақ ол қашып кеткен соң, ол өмірінің соңына дейін оны іздейді. Джеральд Стэнхоуп – Амбердің төртінші күйеуі, азамат соғысы кезінде банкрот болған отбасының үлкен ұлы. Ол Амбердің өзіне билік етуіне рұқсат береді, тіпті оған ақы төлеуге келіседі, осылайша ол өзінің сүйіктісімен бос өмір сүре алады. Брюс – Амбер мен Брюс Карлтонның үлкен ұлы, олардың ұзаққа созылған махаббатының алғашқы кезеңінде дүниеге келген. Сюзанна Дэнджерфилд – Амбер мен Брюстің кіші қызы, Амбер Сэмюэл Дэнджерфилдке үйленген кездегі махаббатынан туған және Дэнджерфилдтің баласы ретінде таныстырылған. Ол сыртқы келбеті мен мінезі жағынан анасына өте ұқсайды. Чарльз Стэнхоуп – Амбердің Англия королі II Чарльзбен болған махаббатынан туған үшінші баласы. Ол биологиялық әкесіне өте ұқсас, бірақ Амбер оны сол кезде күйеуі болған Джеральд Стэнхоуптың есімімен атайды. Амбер оның тууына корольді оны графиня, содан кейін герцогиня етіп тағайындау үшін пайдаланады.
Тарихи тұлғалар
Англия королі Карл II – Жаңадан оралған Англия королі, зор жыныстық құштарлығымен, жақсы мінезімен және саяси сауаттылығымен әйгілі. Барбара Палмер, Кливлендтің 1-ші герцогинясы – патшаның сүйіктісі, ашушаң, бірақ өте әдемі, амбициялы және сырлы жоспарлар құруды ұнататын әйел. Джордж Вильерс, Букингемнің 2-ші герцогы – бұрыс жолға түскен, қулық-сұмдық жасап, достарын жаулап алуды ұнататын адам. Ол Барбара Палмердің туысы. Франсис Стюарт, Ричмонд герцогинясы – патшаның назарын аударған, бірақ оның сүйіктісі болудан бас тартқан әдемі жас ақсүйек әйел. Екатерина Брагансалық – Карлдың португал әйелі. Кішкентай бойлы және католиктер тәрбиесінен өткендіктен өте қарапайым, күйеуіне берілген және оның мақтан тұтатын істеріне шыдамды. Ол да, әйелі мұрагер туып бере алмағанына қарамастан, оған адал болып қала береді.
Жарияланым
Бес жобадан кейін "Мәңгілік Амбер" жариялануға қабылданды. Редакциялаудан кейін екі жарым миллион сөзден тұратын қолжазба бастапқы көлемінің бес бөлігіне дейін қысқартылды. Жарияланған роман 972 беттен тұрады. АҚШ-тың он төрт штаты кітапты порнография деп таныды. Біріншісі – Массачусетс штаты, оның бас прокуроры романның 70 жыныстық қатынасқа, 39 заңсыз жүктілікке, 7 абортқа және "әйелдердің ер адамдардың алдында киімін шешуінің 10 суреттемесіне" сілтеме жасай отырып, кітапты тыйым салудың себептерін келтірді. Тыйым салынғанға қарамастан, "Мәңгілік Амбер" 1940-шы жылдардағы АҚШ-тағы ең көп сатылған роман болды. Ол шығарылған алғашқы аптасында 100 000 данадан астам сатылды және 3 миллионнан астам данаға дейін сатылды. Кітаптың әдепсіздігі үшін Католик шіркеуі айыптады, бұл оның танымалдылығын арттырды. Бір сыншы тіпті ол қарсы болған бөлімдердің әрқайсысына нөмір берді. 20th Century Fox студиясы түсірген фильм сценарийге маңызды өзгерістер енгізілгеннен кейін аяқталды, кітаптың ең наразылық тудырған бөлімдерін жұмсарту арқылы католик медиасын қанағаттандыруға тырысты. 1945 жылдың тамызында Австралияда кітапқа тыйым салынды. Кеден министрі, сенатор Ричард Кин: "Құдай адамдарға осындай нәрселерді оқу үшін көз берген жоқ" деді.
Мәдени сілтемелер
Амбер Сент-Клэр «Ерекше мырзалар лигасы» туындысында 17 ғасырда Лиганың алғашқы құрамының мүшесі ретінде, Проспероның серіктері ретінде тарихи кейіпкер болып көрінеді. Капитан Бифхарт «Trout Mask Replica» альбомындағы «Pachuco Cadaver» әнінде «Forever Amber» романына сілтеме жасайды. Америка Құрама Штаттарының Ұлттық стандарттар бюросының директоры Эрнест Амблер (1975–89) «Мәңгілік Амблер, немесе Эрнест болудың маңызы» деген атпен сэндвич арқылы еске алынды, ол Мэриленд штатының Гайтерсбург қаласындағы танымал сэндвич дүкені «Ройдің орнында» сатылды.