Жапон мүсіншісі Тори Бусси және Асука дәуірінің өнері
Tori Busshi
Жапон мүсінші Торі Бусси (Tori Busshi) – VI-VII ғасырлардағы аса көрнекті суретші. Асука дәуірінің буддалық мүсіндерін жасаған шебер, Soga no Umako-ның сүйікті суретшісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тори Бусси (止利仏師; トリ・ブッシ) – 6-шы ғасырдың соңы мен 7-ші ғасырдың басында жұмыс істеген жапон мүсіншісі. Ол Курацукури (鞍作, "ер-тұздық жасаушы") тайпасынан шыққан, ал толық атағы – Шиба но Курацукури би но Обито Тори Бусси (司馬鞍作部首止利仏師); "Бусси" атағы "Будда бейнесін жасаушы" деген мағынаны білдіреді. 7-ші ғасырдың басында Тори Бусси Сога но Умако мен принц Шотокутің сүйікті мүсіншісіне айналды. Мұндай жоғары мәртебелі демеушілер Торидің тек атын атамайтын қолөнерші емес, суретші ретінде жоғары бағаланғанын көрсетеді. Асука дәуіріндегі көптеген сақталған алтын қоладан жасалған мүсіндер Тори мен оның шеберханасына жатқызылады. Суретшінің туындылары сол дәуірдегі жапон мүсіншілігінің ең көрнекті үлгісі болып табылады, олардың берік, геометриялық пішіндері алға қарай бағытталған, ерекше позалармен сипатталады.
Japanese sculpture
Tori Busshi (止利仏師; トリ・ブッシ) was a Japanese sculptor active in the late 6th and early 7th century. He was from the Kuratsukuri (鞍作, "saddle maker") clan, and his full title was Shiba no Kuratsukuri be no Obito Tori Busshi (司馬鞍作部首止利仏師); Busshi is a title meaning "the maker of Buddhist images". By the early 7th century, Tori Busshi had become the favorite sculptor of Soga no Umako and Prince Shōtoku. Such high ranking patrons indicate that Tori was highly esteemed as an artist and not just an anonymous craftsman. Many extant Asuka period sculptures in gilt bronze are credited to Tori and his workshop. The artist's work epitomizes Japanese sculpture during the era, with its solid, geometric figures in front oriented, characteristic poses.
Өмір жолы және шығармашылығы
Торидің бабасы Шиба Тато 522 жылы Азия материгінен Жапонияға көшіп келген. Шиба мен оның ұлы Тасуна екеуі де ер ат құшағын жасаушылар болған. Бұл лауазым мұрагерлікпен берілетін, ал сол кездегі ат құшақтарына тән әшекейлер оларды және жас Ториді металл құю, лак өңдеу және ағаш кесу өнерімен таныстырды. Тори Бушидің алғашқы белгілі туындысы – 606 жылы аяқталған Асука дерасының (Асука, Нара префектурасы) қоладан жасалған Шақа мүсіні. Бұл жұмыс Императрица Суикоға ұнап, ол Ториге жер берді және оның дәрежесін кейінгі бесінші рудқа теңестірді. Тори сол жылы кестеленген қабырға ілгісін де жасады. Вакакуса дераның Якуши Ньорай (сауықтыру Буддасы) мүсіні көбінесе Тори Бушидің туындысы саналады. Бұл жұмыс 607 жылы Император Йомей мен ханзада Шотокудың тапсырысымен, жаңадан құрылған Вакакусадера үшін жасалды. Мүсіннің орелінің арт жағындағы жазу осы туындыны Ториге жатқызуға негіз болған. Алайда, бұл жазу 607 жылдан кейін жазылған болуы мүмкін, сондықтан көптеген ғалымдар бұл мүсіннің 670 жылы өртте жоғалған түпнұсқаның көшірмесі екенін болжайды. Дегенмен, Сейроку Нома сияқты өнер тарихшылары осы туындыны жасауға тек Тори Бушидің ғана қабілеті жеткенін айтады.
Tori's grandfather was Shiba Tatto, who immigrated to Japan from the Asian mainland in 522. Shiba and his son, Tasuna, were both saddle makers. The position was hereditary, and the ornamentation common for saddles at the time familiarized them and young Tori with metal casting, lacquer working, and wood carving. Tori Busshi's first known work is a bronze Shaka image of Asuka dera, Asuka, Nara Prefecture, which he finished in 606. The work made a favorable impression on Empress Suiko, and she granted Tori lands and rank equivalent to those of someone of the later fifth grade. Tori also produced an embroidered wall hanging this year. The Yakushi Nyorai (Buddha of healing) of Wakakusa dera is often attributed to Tori Busshi. The work was done in 607 at the request of Emperor Yōmei and Prince Shōtoku for the newly established Wakakusadera. Attribution of the work to Tori comes from an inscription on the back of the Buddha's halo. However, this inscription was probably done later than 607, which leads many scholars to speculate that the extant work is a copy of an original that may have been lost in a temple fire in 670. Nevertheless, art historians such as Seiroku Noma hold that only Tori Busshi had the skill necessary to do the piece.
Мүсіндік стилі
Торидің туындылары Асука дәуіріндегі жапон будда өнерінің көрнекті үлгісі. Оның стиліне Солтүстік Вэй династиясы Қытай мүсіндерінің күшті әсері тиді. Торидің туындыларын ерекшелейтін нәрсе – қалыпты позалар мен геометриялық ерекшеліктерге қатаң бағынғандықтарына қарамастан, олар бейбітшілік пен жұмсақтылықты жеткізеді. Торидің Будда мүсіндері тік отырып, аяқтарын кесіп отырады, олардың киімдері денеден төмен қарай реттелген, анық көрінетін қатпарлармен ағып төгіледі. Мүсіндердің геометриялық пішіндері үшбұрышты сылуеттерінде көрінеді және оларға тыныштық пен сенімділік сезімін сыйлайды. Шака триадасы – Вэй стилінің жетілген үлгісі. Мүсінде төртбұрышты постаментте отырған, бұрынғы Шака мүсініне ұқсас Будда бейнесі бейнеленген. Бұл Будданың киімдері платформаның алғы жағына ағылып, фигураның салмақтылығын көрсетеді. Тыныш және реттелген Буддаға бірқатар жанды элементтер қарсы қойылады. Оның басын жалындардан жасалған ореол қоршап тұр, онда өткеннің жеті Буддасы (Шакадан бұрынғы Буддалық инкарнациялар) отыр. Шакканың басының үстінде Будданың даналығын бейнелейтін, кері бұрылған лотос гүлінің үстіндегі оттан жасалған құнды тас пайда болады, ал оның жапырақты бұтасы Будданың басын айналып тұрады.
Tori's works exemplify Japanese Buddhist art during the Asuka period. His style was strongly influenced by Northern Wei Dynasty China statuary What distinguishes Tori's works is that it conveys peace and softness despite a rigid adherence to stock poses and geometrical features. Tori's Buddha figures sit with an upright posture and crossed legs, their robes cascading down the body in regular, well defined folds. The geometric shapes underlying the sculptures appear in their triangular silhouettes and give them a look of tranquility and steadiness. The Shaka Triad in particular is an example of a mature Wei style. The sculpture features a Buddha figure similar to that of the earlier Shaka statue, seated on a rectangular dais. This Buddha's robes flow down the front of the platform and betray the weightiness of the figure. A series of animated elements contrast the serene and regular Buddha. His head is surrounded by a flaming halo, in which are seated the Seven Buddhas of the Past (previous incarnations of Buddhahood preceding Shaka). A jewel of flames on an inverted lotus blossom, representing the wisdom of the Buddha, appears above the Shaka's head, and its leafed vine encircles the Buddha's head.