Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Исландиядағы халықаралық әуежай
International airport in North Iceland
Акурейри әуежайы ( , аймақтық түрде де ) – Исландияның Акурейри қаласында, қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан, бір ұшу-қону жолағы бар халықаралық әуежай. Icelandair және Norlandair әуежайды бірнеше ішкі бағыттармен байланыстырады, ал easyJet, Edelweiss Air және Transavia маусымдық халықаралық бағыттарға рейстер ұсынады. 2009 жылдан 2024 жылға дейін әуежай халықаралық рейстерге дайындалу үшін көптеген жақсартулар мен кеңейтулерге қол жеткізді. Қазіргі уақытта 2024 жылға дейін аяқталуы жоспарланған жаңа, кеңейтілген жолаушылар терминалы салынып жатыр.
Akureyri Airport ( , regionally also ) is a single runway international airport in Akureyri, Iceland, south of the town centre. Icelandair and Norlandair link the airport with several domestic locations, as well as easyJet, Edelweiss Air and Transavia serving seasonal international destinations. In the period 2009 to 2024 the airport has seen numerous improvements and expansions to better equip the airport for international flights. A new expanded passenger terminal is currently under construction, due to be completed by 2024.
Тарих
Акурейриге жоспарлы әуе қатынасы 1928 жылы Flugfélag Íslands ("Исландия әуе компаниясы") Рейкьявикке гидроұшақтармен ұша бастағанда, Акурейри қаласының орталығына жақын Eyjafjörður фиордына қонды. Әуе компаниясының қызмет ету мерзімі қысқа болды, себебі ол үш жылдан кейін жұмысын тоқтатты. 1937 жылы тағы бір әуе компаниясы, Flugfélag Akureyrar ("Акурейри әуе компаниясы") құрылды және 1940 жылы ол өзінің атын Flugfélag Íslands деп өзгертті, бірақ ол бұрынғы компаниямен ешқандай байланыста болған жоқ. 1944 жылы Loftleiðir Рейкьявиктен Grumman Goose гидросамолеттерімен ұша бастады, бұл танымал бағытқа бәсекелестік қосты. 1950 жылдардың басында ғана әуежайдың құрылысы қала орталығынан бірнеше шақырым қашықтықта, Эйяфьёрдур өзенінің дельтасындағы толқындар жиналатын жерде басталды. 1961 жылы жаңа терминал салынды және 1970 және 1996 жылдары кеңейтілді. 2000 жылы ол халықаралық рейстерге әзірлеу үшін жаңартылды. 1952 жылы Loftleiðir ішкі рейстерді тоқтатып, Еуропа мен Солтүстік Америкаға халықаралық рейстерге көшуге шешім қабылдады. Бұл Flugfélag Íslands компаниясын 1973 жылға дейін Douglas DC 3 ұшақтарымен осы бағытта жалғыз қалдырды. 1965 жылы әуе компаниясы Fokker F27 ұшағын ішкі паркіне қосты. 1992 жылы ол бұл ұшақты Fokker 50-ге ауыстырды, кейіннен олар DeHavilland Canada Dash 8 ұшақтарымен алмастырылды. 2008 жылы Norlandair құрылды, ол Icelandair компаниясымен бірлесіп Солтүстік-Шығыс Исландиядағы бағыттарға қызмет көрсетеді және Гренландияға түрлі чартерлік рейстерді орындайды. 2022 жылы Солтүстік Исландиядағы халықаралық бағыттарға арналған алғашқы әуе компаниясы Niceair Акурейри әуежайында қызметін бастады. Олар бастапқыда Копенгаген және Тенерифе қалаларына рейстер жасады. 2023 жылдың сәуір айында Niceair ұшақты басқаратын HiFly Malta компаниясы ұшақ иесіне төлем жасауды тоқтатқандықтан барлық рейстерін тоқтатты. Кейіннен 2023 жылдың мамырында Niceair банкроттық жариялады.
Scheduled air travel to Akureyri started in 1928 when Flugfélag Íslands ("Airline of Iceland") began flying on seaplanes to Reykjavík, landing on the fjord of Eyjafjörður near downtown Akureyri. The airline was short lived, as it ceased operations after only three years. Another airline, Flugfélag Akureyrar ("Airline of Akureyri"), was founded in 1937 and in 1940 it changed its name to Flugfélag Íslands, though it was in no way affiliated with its predecessor. In 1944, Loftleiðir started flying from Reykjavík on Grumman Goose seaplanes, which added competition to the popular route. It was not until the early 1950s that construction of the airport itself started on top of a landfill on the delta of Eyjafjörður river, a few kilometres from the town's center. A new terminal was constructed in 1961 and expanded in 1970 and 1996. It was renovated in 2000 to better equip the airport for International flights. In 1952, Loftleiðir decided to cease domestic flights and to concentrate on international flights to Europe and North America. This left Flugfélag Íslands alone on the route, operating Douglas DC 3 aircraft until 1973. In 1965, the airline introduced the Fokker F27 to its domestic fleet. It replaced this craft with the Fokker 50 in 1992, which have since been replaced by DeHavilland Canada Dash 8 planes. In 2008, Norlandair was founded, which serves destinations in north eastern Iceland in cooperation with Icelandair and operates various charter flights to Greenland. In 2022, the first airline specifically serving international destinations in northern Iceland, Niceair, began operations at Akureyri airport. They initially began serving Copenhagen and Tenerife. Niceair suspended all operations in April 2023 due to HiFly Malta, which operated the plane, not making payments to the owner of the plane. Niceair subsequently declared bankruptcy in May 2023.
Соңғы өзгерістер мен кеңейту
Isavia және жергілікті туризм саласының өкілдері әуежайдың сыйымдылығын арттыру және жаңа халықаралық бағыттар енгізу үшін ұзақ мерзімді жоспарлар жасап отыр. Ірі ұшақтардың қажеттіліктерін қанағаттандыру және жолаушылар санының артуын ескере отырып, жолаушылар терминалын және ұшу-қону алаңын кеңейту қажет, сондай-ақ Исландияның ең ірі әуежайы – Кефлавик әуежайына бағытталған рейстер үшін қауіпсіз резервтік әуежай құру да маңызды. Үлкен терминал мен ұшу-қону алаңының қажеттілігі 2010 жылы Эйяфьядлайёкюдль жанартауының атқылауы кезінде анық болды. Кефлавик әуежайы жанартау күлінен жабылып қалғаннан кейін көптеген халықаралық рейстер Акурейриден орындалды. Жолаушылар саны терминалдың сыйымдылығынан әлдеқайда асып кетті және ірі ұшақтарға арналған ұшу-қону алаңында жеткіліксіз орын болды. 2009 жылдың жазында Isavia шамамен екі жылдық ұшу-қону жолағын жаңарту бағдарламасын аяқтады. Бұл бағдарламаға ұшу-қону жолағын оңтүстікке қарай 500 метрге ұзарту, ұшу-қону жолағының жарықтандыруын жақсарту және келіп қону жүйесін жетілдіру кірді. 2010 жылы 01 нөміріндегі ұшу-қону жолағына (оңтүстікке қарай) жаңа аспаптық қону жүйесі (ILS) орнатылды, ал 2020 жылы 19 нөміріндегі ұшу-қону жолағына (солтүстікке қарай) ILS қосылды. Ұшу-қону алаңын кеңейту үшін өзен сағасына көп мөлшерде құм-қиыршық тасылды. Қажетті материалдың көп бөлігі жақын жерде салынып жатқан Вадлахейдаргонг туннелінен шыққан құрылыс қалдықтарынан алынды. 35 000 м² кеңейтілген ұшу-қону алаңының құрылысы 2021 жылы басталды және 2023 жылдың қазанында пайдалануға берілді. Isavia 2021 жылдың маусым айында жолаушылар терминалын кеңейте бастады және оны 2024 жылдың мамырында пайдалануға дайын деп күтілуде. Кеңейту нәтижесінде терминал аумағы 1100 м²-ге артады, сондай-ақ халықаралық және ішкі рейстер үшін жеке құрылымдар салынады.
Isavia and the local tourism industry stakeholders have long term plans to increase capacity and introduce new international routes to the airport. Expansion of the passenger terminal as well as the ramp area is necessary to better suit the needs of larger aircraft and an increasing number of passengers, and also to establish a safe diversionary airport for flights to Keflavík Airport, Iceland's largest airport. The need for a larger terminal and ramp was obvious during the 2010 eruptions of Eyjafjallajökull, when many international flights were operated from Akureyri after Keflavík airport was closed due to volcanic ash. Passenger numbers were far above the terminal's capacity and a limited amount of ramp space was available for large aircraft. In the summer of 2009, Isavia completed an almost two year runway renovation program. It included lengthening the runway by 500 metres to the south, improving runway lighting and enhancing the approach system. In 2010, a new instrument landing system (ILS) approach navigational aid was installed for runway 01 (southern approach), and in 2020 ILS was added for runway 19 (northern approach). An expanded ramp area required large amounts of landfill material into the river delta. A large portion of the material needed was obtained from scrap rubble from the construction of the nearby Vaðlaheiðargöng tunnel. The completion of the 35,000m2 extended ramp area began in 2021 and was opened in October 2023. Isavia began expanding the passenger terminal in June 2021 and is projected to be ready for use in May 2024. The expansion will add 1100m2 of terminal area, with separate facilities for international and domestic traffic.