Данияның әскери тарихы: соғыстар мен қақтығыстар шежіресі
Military history of Denmark
Данияның әскери тарихы: 793 жылдан бергі Солтүстік Еуропадағы соғыстар, викингтер шабуылы, Швециямен одақтар мен қақтығыстар туралы маңызды мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Данияның әскери тарихы 793 жылдан бері Солтүстік Еуропадағы соғыстарға қатысумен тікелей байланысты, соңғы кезде басқа да аймақтарда. Орта ғасырдың басында даниялық викингтер Ұлыбритания аралдары мен Нормандияның бір бөлігін жаулап алды. Кейінірек, Орта ғасырдың соңында Дания Скандинавия және Балтық аймағындағы көрші елдермен жиі соғысты. 15- және 16-ғасырлардағы "Одақ соғыстары" Дания мен Швеция арасында, ал кейін Кальмар Одағы құрамында өтті. Швеция одақтан шыққаннан кейін, 1814 жылға дейін Норвегиямен біріккен Дания, Солтүстік жеті жылдық соғыста (1563–70) және Кальмар соғысында (1611–13) тағы да Швециямен қақтығысты. Дания 1618–1648 жылдардағы Оттыз жылдық соғысқа Германия жерлеріндегі протестанттардың жағынан белсенді қатысты. 16-дан 18-ғасырларға дейін Данияның әскери қатысуы Солтүстік соғыстар мен одан кейінгі науқандарда Ресей және басқа Шығыс Еуропа елдеріне қарсы бағытталды. 1801 және 1807 жылдары Копенгаген шайқастарында Ұлыбритания шабуыл жасаған кезде Дания Наполеон соғыстарына француз жағынан қатысты. Наполеонның жеңілісі Дания-Норвегия одағының тарауына әкелді. Алдағы ірі шайқастар Шлезвигтің бақылауы үшін, Бірінші және Екінші Шлезвиг соғыстарында болды. Соның нәтижесінде Дания Шлезвигті жоғалтты, оның солтүстік бөлігі 1920 жылы қайтарылды. Дания Бірінші дүниежүзілік соғыста бейтарап болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста 1940 жылы нацистік Германия аз шайқаспен елді басып алды. Біріккен Ұлттар Ұйымы мен НАТО мүшесі ретінде Дания 1992 жылдан бері Босния, Ауғанстан, Ирак және Ливиядағы әскери операцияларға қатысып келеді.
The Military timeline of Denmark is centered around an involvement in wars in Northern Europe since 793 and, recently, elsewhere. In the early Middle Ages, Danish Vikings invaded and conquered parts of the British Isles and Normandy. Later in the Middle Ages, Denmark was repeatedly in combat with Scandinavian neighbours and in the Baltic area. The "Union Wars" of the 15th and early 16th centuries took place between Denmark and Sweden, then united in the Kalmar Union. After Sweden broke away, Denmarkuntil 1814 remaining united with Norwayagain confronted Sweden in the Northern Seven Years' War (1563–70) and the Kalmar War (1611–13). Denmark was heavily involved in the Thirty Years' War (1618–1648) on the side of the Protestants of the German lands. During the 16th to 18th centuries, Danish military involvement was also directed against Russia and other Eastern European nations in the series of Northern Wars and subsequent campaigns. Denmark was brought into the Napoleonic Wars on the French side when attacked by Britain at the Battles of Copenhagen in 1801 and 1807. The eventual defeat of Napoleon led to the break up of the Denmark Norway union. The next major combats were over control of Schleswig, in the First and Second Schleswig Wars. The result hereof being that Denmark lost Schleswig, of which the northern part returned in 1920. Denmark remained neutral in World War I, but in World War II the country was occupied, with little fighting, by Nazi Germany in 1940. As a member of the United Nations and NATO, Denmark has participated in military operations since 1992: in Bosnia, Afghanistan, Iraq and Libya.
Торштейнсон соғысы (1643-1645)
1643 ж. желтоқсан: Ұзаққа созылған Оресунд үстемдігі үшін күрес және Оресунд жол ақысы бойынша туындаған келіспеушіліктерден Швециямен соғыс басталды. 1643 жылы 12 желтоқсанда швед фельдмаршалы Торстейнсон Солтүстік Германиядағы швед аймағынан Холштейнге шекарадан өтті. 1644 жылдың қаңтары: Ютландия швед әскерлерімен басып алынды. 1644 жылдың ақпаны: Густав Хорн басқаратын швед әскерлері Сканияға (Skåne) еніп, Мальмёде тоқтатылды. 1644 жылдың 16 мамырында Дания флоты шведтерді күшейту үшін жіберілген голланд флотын Листер-Дибте жеңіске жеткізді. 1644 жылдың 1 шілдесінде Дания флоты швед флотымен Колдберг Хайдеде кездесті. Шайқас Данияның шешулі жеңісімен аяқталды, ал шведтер Киль шығанағына қайтарылды. 1644 жылдың 12 қазанында біріккен швед және голланд флоты Феммарн түбінде Дания флотын жеңді. Бұл соғыстың барысын анықтады. 1645 жылдың ақпанында Бромсебродада бейбіт келіссөздер басталды. 1645 жылдың 13 тамызында Дания мен Швеция Бромсебродада бейбіт келісімге келді. Дания Готланд, Эзель (Øsel) және Халандты (Оңтүстік Швеция), сондай-ақ Норвегияның Йемтланд провинциясын беруге мәжбүр болды.
1643 – December: War with Sweden breaks out because of a long dispute over the dominance of the Øresund, and dissent over the Øresund toll. 1643 – 12 December: The Swedish Field Marshal Thorsteinson crosses the border to Holstein from Swedish territory in North Germany. 1644 – January: Jutland is occupied by Swedish troops. 1644 – February: Swedish troops under Gustav Horn advance into Skåne and are stopped at Malmö. 1644 – 16 May: A Danish fleet defeats a Dutch fleet at Lister Dyb, which was sent to reinforce the Swedes. 1644 – 1 July: The Danish Fleet meets the Swedish Fleet at Koldberg Heide. The battle ends in a decisive Danish victory, and the Swedish withdraw to the Kiel Bay. 1644 – 12 October: A combined Swedish and Dutch fleet defeats a Danish fleet at Fehmarn. This effectively decides the outcome of the war. 1645 – February: Peace negotiations are started in Brømsebro. 1645 – 13 August: Denmark and Sweden conclude peace in Brømsebro. Denmark is forced to hand over Gotland, Øsel and Halland (South Sweden) as well as the Norwegian province Jemtland.